'Stop geklets over aanval op Iran'

Druk op Teheran om af te zien van nucleaire ambities wordt opgevoerd

Gaat Israël Iran aanvallen? De Amerikaanse minister van defensie wist het deze week al - bijna - zeker. Maar het kan, naast het opvoeren van de sancties, ook bedoeld zijn om de druk op Teheran op te voeren. Het besluit is nog niet gevallen, zegt Israël.

"Hou op met dat geklets over aanvallen op Iran", maande de Israëlische premier dit weekeinde zijn ministers. "Het is alleen maar schadelijk voor Israël en alle pogingen wereldwijd om Iran te dwingen af te zien van zijn nucleaire ambities."

En 'geklets' was er. Zo zei minister van defensie en oud-opperbevelhebber Ehoed Barak, dat als de sancties niet zouden werken, de internationale gemeenschap andere opties moest overwegen. Vicepremier, en ook al voormalig opperbevelhebber, Mosje Ja'alon deed gedetailleerd uit de doeken hoe alle Iraanse faciliteiten 'binnen bereik' waren.

En met behulp van gesprekken met Israëlische en Amerikaanse experts kon de Amerikaanse zender NBC News beeldend berichten hoe zo'n aanval zou verlopen. Het zou een combinatie zijn van lucht- en grondstrijdkrachten, waarbij een voorname taak was weggelegd voor Israëls Jericho-raketten die een bereik hebben van 2500 kilometer, alsook gevechtsvliegtuigen en zogeheten UAV's, onbemande vliegtuigen. Grondtroepen zouden vooral een ondersteunende functie hebben bij het verzamelen van informatie en het merken van de doelen.

Voor Iran was het reden genoeg om niet alleen met dodelijke vergelding te dreigen maar zelfs met de mogelijkheid van een preventieve aanval, waarbij het specifieke doelen, zoals de Israëlische luchthaven en Israëls eigen nucleair complex in Dimona noemde. In zijn toespraak vrijdag op de staatstelevisie herhaalde Irans opperste leider ayatollah Ali Khamenei dat Iran zijn kernprogramma (voor vredelievende doelen - red.) zou voortzetten en dat elke militaire aanval Iran alleen maar sterker zou maken.

De Amerikaanse minister van defensie Leon Panetta voorspelde deze week dat Israël 'mogelijk al in april, mei, juni' Iran zal aanvallen. Israël zou willen toeslaan voordat Iran daadwerkelijk begint met het fabriceren van de bom.

Ook Panetta werd door zijn baas teruggefloten. Israël zou nog niet hebben besloten of het zou toeslaan, aldus president Obama: "Ik geloof dat zij, net als wij, menen dat Iran moet afzien van zijn nucleaire wapenprogramma."

Obama herhaalde daarmee wel zijn dreiging aan het adres van Iran, maar waarschuwde impliciet ook Israël om niet op eigen houtje actie te ondernemen. Over de vraag of Israël zich verplicht heeft de Amerikanen tevoren te raadplegen, zijn in Israël de meningen verdeeld. In een interview van Ehoed Barak met TheNew York Times benadrukte deze onlangs dat de samenwerking nog nooit zo nauw is geweest.

In dat interview formuleerde Barak drie kernvragen: Kan een Israëlische aanval tot wezenlijke uitstel leiden in het Iraanse nucleaire programma en kan Israël de tegenaanval aan? Heeft Israël de openlijke of stilzwijgende steun van de VS voor zo'n aanval? Zijn alle andere mogelijkheden om de Iraanse dreiging te bedwingen uitgeput en is het echt de allerlaatste mogelijkheid?

Volgens Barak zou het antwoord op alledrie die vragen ja luiden. Toch kan ook die uitspraak, evenals 'het geklets' van de generaals, de uitlatingen van Panretta en Obama, en zelfs de vermaning van Netanjahoe deel uitmaken van het opvoeren van de druk. Juist de Israëlische premier merkte niet zo lang geleden op dat de Israëlische druk (inclusief aanslagen op Iraanse kernwapendeskundigen - red.) had gewerkt, en dat het opvoeren van sancties tegen Iran 'zijn vruchten begon af te werpen'. "Het besluit over een eventuele aanval is nog niet genomen", zei ook Barak.

Wezenlijke dreiging
Israël ziet in een nucleair Iran een wezenlijke dreiging, temeer omdat de Iraanse leiders openlijk oproepen tot het van de kaart vegen van de Joodse staat. Speelt voor Netanjahoe, althans in zijn retoriek, de Holocaust mee, dan voert Barak meer directe strategische overwegingen aan. "Een Iraanse bom zou het voortbestaan van het huidige regime garanderen. Het moment dat Iran over de bom beschikt, zullen andere landen in de regio die ook willen hebben."

"Stel je voor dat we opnieuw in conflict komen met Hezbollah (in Libanon - red.) dat over 50.000 raketten beschikt en Iran zou dreigen dat een aanval op Hezbollah gelijk staat aan een aanval op Iran? Wat als een nucleair Iran een Golfstaat bezet? Wie gaat het dan bevrijden?", aldus de Israëliër in zijn interview met The New York Times.

Dat Israël zelf ook kernwapens heeft, doet het doorgaans af met "wij zullen die nooit als eersten gebruiken". Israëlische deskundigen die opperen dat het misschien de hoogste tijd is dat ook Israël zich aan inspectie onderwerpt, vormen een superkleine minderheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden