Stop gekissebis met Belgen over Schelde

Brandganzen (Vincent Jannink)

Door ontpoldering en meer ruimte voor de Westerschelde ontstaat in Zeeland unieke natuur. "Geweldige kansen voor zowel de Nederlandse als de Vlaamse natuur."

In de krant van 29 oktober reageert Eerste Kamerlid voor de SP Kees Slager op het rapport van de Commissie Nijpels over de Westerschelde. Daarin legt Slager de Zwarte Piet bij België en de expansiedrang van de Antwerpse haven. Niet de Zeeuwen, maar onze Belgische buren zijn verantwoordelijk voor de verloedering van de Westerschelde.

In hetzelfde artikel zet Slager zich af tegen ontpoldering van de Hertogin Hedwigepolder en vindt hij dat Nederland zich moet bezinnen op het verder onder water zetten van uitstekende landbouwgronden. Dat is kortzichtig en kort door de (Schelde)bocht.

Over de diverse verdiepingen van de Westerschelde zijn internationale afspraken gemaakt met wederzijdse rechten en plichten. Plichten voor Nederland en Vlaanderen om verloren natuur te compenseren, waarbij de Belgen een flink deel van onze ’natuurkosten’ op zich nemen. Dit biedt geweldige kansen voor zowel de Nederlandse als de Vlaamse natuur.

Het Schelde-estuarium is niet zomaar een rivier, maar is een complex en zeldzaam natuursysteem met overgangen van zoet via brak naar uiteindelijk zout water. Het is een van de weinige estuaria in Europa, die nog in open verbinding staan met zee.

Momenteel ligt er een lonkende toekomst voor dit bijzondere gebied door de Schelde zowel in Nederland als België een ruimere jas te geven. Om natuurwaarden die eerder zo kenmerkend waren voor dit leefmilieu te herstellen. Voor het Nederlandse deel ligt er de kans om ingepolderd land aan de zee terug te geven. Daarmee ontstaan nieuwe mogelijkheden voor zeldzame zoute en brakke getijdennatuur met schorren, droogvallende platen en stromende geulen. Zeldzame leefgebieden voor vogels, vissen, zeehonden en zelfs weer bruinvissen.

Tegelijkertijd ontstaan in België kansen om de natuur van de zoete getijdenrivier te verbeteren. Natuur met spectaculaire overstromingen, paaiende vissen en zingende blauwborsten. Toekomst die bijdraagt aan behoud van de wereldwijde biodiversiteit, het welbevinden van mensen en aan de ruimtelijke aanpassing aan klimaatverandering.

De Westerschelde is van cruciaal belang voor honderdduizenden trekvogels op weg naar Afrika of terug naar het hoge noorden. Ze hebben het gebied nodig om er te rusten en op te vetten, terwijl ook broedvogels en overwinteraars ervan afhankelijk zijn. Daarmee reikt onze verantwoordelijkheid veel verder dan Nederland en België. De deplorabele staat waarin de Scheldenatuur nu verkeert heeft tot ver over onze grenzen een negatief effect.

Behalve voor vogels en andere dieren draagt de geschetste toekomst bij aan een omgeving waar grote groepen mensen kunnen ontspannen. Waar zij kunnen wandelen, fietsen, varen en recreëren in spannende natuur. We weten allemaal dat we ons moeten voorbereiden op komende klimaatveranderingen met zeespiegelstijging als gevolg. Alleen met verhogen van dijken komen we er niet. Een moderne benadering van kustlijn naar kuststrook, waarbij de natuurlijke systemen meehelpen aan de veiligheid van het achterland, krijgt steeds meer gehoor.

Dan moeten we wel af van de ontpolderingsangst en moeten we stoppen met het wijzen van de beschuldigende vinger naar België. Toegegeven: België gaat met de vervuiling en uitdiepen van de rivier niet vrijuit. Maar het insnoeren van de Westerschelde door inpolderingen heeft evenmin goed gedaan aan de ontwikkelingen van het gebied.

Het is nu tijd om over gekissebis heen te stappen en samen te werken aan een natuurlijke Schelde. Ontpolderen heeft ook met emoties te maken. Alleen is het kennelijk gemakkelijker om die aan de kant te zetten als het gaat om wegen of bedrijventerreinen en niet als men de kans krijgt er unieke, duurzame natuur voor terug te krijgen.

Voor het natuurherstel aan Nederlandse kant is afgesproken dat 600 ha getijdennatuur gerealiseerd dient te worden. Het zijn de Belgen die op eigen grondgebied al zijn begonnen en reeds een aantal natuurontwikkelingsprojecten gerealiseerd hebben. Nederland heeft te lang de hakken in het zand gezet. De overheid bestuurlijke moet moed tonen ten behoeve van het algemeen belang. Laten we eindelijk de schop zetten in de Hertogin Hedwigepolder. Het Rapport Nijpels is daarover duidelijk.

Dit laat weliswaar onverlet dat we kritisch moeten kijken naar de derde verdieping. Maar zelfs als die niet door zou gaan, dan nog zijn natuurherstelmaatregelen meer dan noodzakelijk. Bij de vorige verdiepingen is immers al zoveel verloren gegaan, zonder dat dit afdoende gecompenseerd is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden