Stop discussie over nationale identiteit

'Er is inmiddels geen politieke stroming meer die zou durven beweren dat die ene Nederlandse identiteit niet bestaat', schrijft Lex Oomkes (Trouw, 18 maart). Bij mijn weten zijn er gelukkig twee politieke partijen die Oomkes' stelling niet zullen onderschrijven: GroenLinks en de Partij voor de Dieren. En niet voor niets.


Zij hebben het klimaat centraal gesteld in de verkiezingsstrijd en niet de identiteitskwestie. Daarmee zijn zij ook de enige twee partijen die niet in de val zijn gelopen van het populistische discours van Wilders. Want wie het over het bestaan van 'die ene Nederlandse identiteit' heeft, die begeeft zich op het culturalistische speelveld dat door Wilders c.s. is afgezet.


Het culturalisme houdt in dat mensen niet langer geclassificeerd worden in termen van ras, huidskleur of geslacht, maar in culturele termen zoals geloof, taal, levensovertuiging en/of politieke gezindheid. De cultuur waartoe je behoort, zou je essentie uitmaken. Die bepaalt je individuele en collectieve identiteit en daarmee je plaats in de samenleving.


Het culturalisme is een stroming die een nieuwe vorm van racisme genoemd kan worden. Alle politieke en maatschappelijke stromingen die de identiteitskwestie stellen, zijn terechtgekomen op dat speelveld. Zij hebben echter niet in de gaten dat het op gespannen voet staat met onze Grondwet en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens waarin de gelijkwaardigheid van alle mensen centraal staat.


Dit betekent dat niet alleen de biologische identiteitswaarden zoals ras, geslacht en huidskleur, maar ook de culturele identiteitswaarden zoals geloof, levensovertuiging en politieke gezindheid geen staatsrechtelijke betekenis mogen hebben.


Als we onze democratische rechtsstaat serieus nemen en niet willen vervallen in een populistische aantijging dat die staat toch maar een nepstaat zou zijn, dan moeten we vaststellen dat een Nederlandse identiteit principieel geen staatsrechtelijke en democratische grond heeft in onze samenleving. Daar is onze samenleving te multicultureel en pluralistisch voor. Bovendien zou het indruisen tegen onze Grondwet.


Alleen al om die reden moeten we de discussie over een nationale identiteit zo snel mogelijk vergeten en ons richten op waar het werkelijk om gaat: op basis van samenwerking de verscheidenheid in de samenleving tot binding brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden