Stoïcijnse Klimkin moet op zoek naar werkbare relatie met Rusland

Pavlo Klimkin, de minister van buitenlandse zaken van Oekraïne, tijdens een interview op de Oekraïense ambassade in Washington.Beeld reuters

Onverstoorbaar, koel en vaardig. Zo wordt de Oekraïense minister van buitenlandse zaken Pavlo Klimkin omschreven, de man die precies twee maanden geleden verantwoordelijk werd voor de buitenlandse relaties van zijn land. Sindsdien heeft de kortgeknipte diplomatenchef zich vrijwel uitsluitend bezig gehouden met de oorlog in het oosten en de moeizame relatie met Rusland.

"Moeilijk" zei Pavlo Klimkin, toen hem gevraagd werd hoe het vijf uur durende gesprek met zijn Russische tegenpool Sergej Lavrov was gegaan. Beiden waren afgelopen zondag in Berlijn om samen met hun collega's uit Duitsland en Frankrijk te proberen een oplossing te vinden voor de oorlog in Oost-Oekraïne.

De bedoeling was om een stappenplan op te stellen dat moet leiden naar vrede in het gebied, waar de gevechten tussen het Oekraïense leger en pro-Russische separatisten steeds bloediger worden. Maar tot concrete voorstellen kwam het niet, al was er volgens de Russische kant 'een zekere vooruitgang' geboekt.

Klimkin, een wis- en natuurkundige die sinds half juni minister van buitenlandse zaken van Oekraïne is, zal zich tijdens het gesprek waarschijnlijk even stoïcijns hebben opgesteld als tijdens een interview ruim een maand geleden met het Franse tv-station France24. Koel, zakelijk en op strakke toon eiste hij toen een einde aan de Russische steun voor de rebellen in Oost-Oekraïne als preconditie voor een oplossing voor het oosten.

Zijn boodschap zal tijdens de top in Berlijn niet veel anders zijn geweest. Nadat Rusland een wapenstilstand eiste om een omstreden Russisch konvooi met hulpgoederen de kans te geven door te rijden naar de bevolking in de belegerde stad Loegansk, zei Klimkin: "Rusland moet de grens sluiten en stoppen met ons met artillerie te beschieten. Als er huurlingen en wapens over de grens met de Russische Federatie komen, hoe kun je dan een wapenstilstand sluiten?"

Moeilijke opdracht
De relatief jonge topdiplomaat - Klimkin is 46 - staat voor de moeilijkste opdrachten uit zijn tot nu toe fraaie carrière in de Oekraïense diplomatieke dienst: het behoud van de territoriale integriteit van zijn land met zo weinig mogelijk bloedvergieten en het vinden van een werkbare relatie met buurland Rusland.

Klimkin is overigens formeel zelf ook Rus. Hij werd eind 1967 geboren in de Russische stad Koersk in wat toen nog de Sovjet-Unie was, zo'n honderd kilometer van de grens met Oekraïne. Hij studeerde wis- en natuurkunde aan het Instituut voor Fysica en Technologie in Moskou en ging in 1991 naar Oekraïne als onderzoeker aan de Nationale Academie van Wetenschappen. Dat was tevens het jaar dat Oekraïne de onafhankelijkheid uitriep na de ineenstorting van de Sovjet-Unie.

In 1993 ging hij werken voor het ministerie van buitenlandse zaken in de hoofdstad Kiev, in verschillende functies, onder meer bij het directoraat-generaal voor wapenbeheersing en ontwapening. Klimkin is getrouwd met Natalia, een collega-diplomaat die werkt als eerste secretaris op de Oekraïense ambassade in Den Haag. Ze hebben twee zonen.

De minister van buitenlandse zaken van Frankrijk Laurent Fabius, Pavlo Klimkin van Oekraïne, Frank-Walter Steinmeier van Duitsland en Sergei Lavrov van Rusland tijdens het gesprek in Berlijn.Beeld ap

Vanaf 2010 leidde hij de delegatie die de onderhandelingen voerde met de Europese Unie over het Associatieverdrag. Dat verdrag zou de splijtzwam worden in de huidige crisis in Oekraïne. In november vorig jaar werd het akkoord door de toenmalige pro-Russische president Viktor Janoekovitsj naar de prullenbak verwezen, waarna hij door een volksopstand werd verjaagd, Rusland vervolgens de Krim annexeerde en een rebellie voor de afscheiding van Oost-Oekraïne begon te steunen.

In 2010 werd Klimkin onderminister van buitenlandse zaken, en in 2012 de Oekraïense ambassadeur in Duitsland. De nieuwe president Petro Porosjenko haalde hem in juni dit jaar terug naar Kiev en droeg hem voor als minister van buitenlandse zaken. Klimkin bleek te kunnen rekenen op brede steun en vertrouwen in Oekraïne; zijn benoeming werd door het parlement vrijwel unaniem goedgekeurd.

Amerikaanse droom

Als Oekraïens ambassadeur in Duitsland zei Klimkin eerder dit jaar nog dat hij "voor Oekraïne de 'Amerikaanse droom' wenst". Die droom raakt nu echter steeds verder uit het zicht door de traumatiserende oorlog in het oosten en de destabiliserende uitwerking ervan op het hele land.

Klimkin zal zijn diplomatieke talent nog hard nodig hebben om Rusland ervan te overtuigen dat vrede in Oost-Oekraïne ook in het belang van Moskou kan zijn. Vooralsnog zijn er weinig tekenen dat Rusland bereid is te luisteren en zijn invloed op de separatisten wil aanwenden voor het vinden van een werkelijke oplossing voor het conflict.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden