Stofje in het heelal

Het is even over tienen in de ochtend, als de vluchtleider in de hoofdcontrolekamer kort zijn vuisten balt. Seconden daarvoor kwam het radiosignaal, dat 28 minuten onderweg was uit de diepten van het heelal, een uitschietend piek in een grafiek, dat de ruimtesonde Rosetta zijn minilander Philae boven de komeet had laten vallen. Vanaf nu zou de lander, een wasmachinegrote box met meetinstrumenten, zeven uur afdalen, nee zweven meer, want in wandeltempo, om tenslotte de komeet teder te kussen.

We kijken naar de vluchtleider, een Italiaan, via grote schermen in de perszaal van de Esa, het Europese ruimtevaartprogramma, dat vandaag geschiedenis hoopt te schrijven. Hij lacht nu, omhelst de projectleider van de Philae-missie, een Duitser, voor wie nu de spannendste tijd begint. Ze bevinden zich in een gebouw iets verderop, op dat omheinde bedrijventerrein in Darmstadt.

De wereldpers is hier, terwijl duizenden elders meekijken op de livestream van Esa. Nog moet straks de lander goed neerkomen, heel zachtjes, op een vlak stukje terrein van de sissende komeet, als alle coördinaten kloppen.

Tien jaar zijn ze onderweg geweest, Rosetta en Philae, tweeëneenhalf jaar in winterslaap. Zes miljard kilometer, slingerend tussen de planeten. Bijna ging het nog mis, in de laatste nacht dat ze samen waren. Een check meldde dat het gastankje niet werkte, het tankje dat een raketmotortje op de lander bedient, een motortje dat de lander op het oppervlak van de komeet moet drukken, voor het geval hij terugveert. Een pin had daartoe een zegel van was moeten doorbreken en dat lukte niet, daar in die omgeving waar het absolute nulpunt wordt benaderd. Nu moeten straks de twee harpoenen bewerkstelligen dat de lander zich aan de komeet kan vastklampen.

Harpoenen, zegels van was. De achttiende eeuw in het heelal. Ze besloten de gok te wagen. Na de harpoenen zouden zich nog de schroeven in de bodem van stof en ijs boren.

Terwijl ik dit schrijf in die perszaal in Darmstadt, wandelt dus de Philae naar de komeet toe, zachtjes zeilend in diepe duisternis, zijn meetinstrumenten getest en al geactiveerd. Een minimicroscoop zal straks een stofdeeltje van de komeet onderzoeken en analyseren, zo klein als een bloedcel, op vijfhonderd miljoen kilometer hiervandaan. Ik kan het niet helpen dat me bij het neertikken van die zin de tranen in de ogen schieten. Dat stofje in dat heelal.

Want mogelijk bevat de stof waaruit kometen zijn opgebouwd dezelfde bouwstenen als die waaruit wijzelf zijn ontstaan. Kometen zijn tijdcapsules, schatkisten, zeggen wetenschappers hier en je ziet hoe hen dat beweegt. Ze zijn uit de tijd dat ons zonnestelsel werd gevormd, zo'n vijf miljard jaar geleden.

De uren tikken weg. De lander zeilt. En maakt weer contact met Rosetta, die hem besturen zal. Honderd kilo weegt Philae op aarde, op de komeet weegt hij een gram. Er is nauwelijks zwaartekracht.

Het is allemaal rekenwerk.

Maar magistraal rekenwerk.

Nog een uur voor de landing. Daar een foto:

een wit spinnetje in de nacht. Philae.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden