Stilte van Binnenhof tot Barneveld

In het hele land werden gisteren drie minuten stilte gehouden ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de ramp in Azië. ,,Nederland toont zijn solidariteit.''

van onze verslaggevers

'Waarom'

,,Wetenschappelijk is de zeebeving in Azië te verklaren, maar de vraag 'waarom' hangt als een vertwijfelde schreeuw in de lucht'', zegt premier Balkenende tijdens een herdenkingsbijeenkomst op het Haagse Binnenhof.

Die wordt gehouden voorafgaande aan de drie minuten stilte op het middaguur in vrijwel alle landen in de Europese Unie. Leden van het kabinet, de Raad van State, de Eerste en Tweede Kamer en vertegenwoordigers van ambassades in Den Haag nemen er aan deel.

Volgens de premier is het leed dat de zeebeving en de daaropvolgende vloedgolf heeft veroorzaakt 'veel te groot om in zijn totaliteit te bevatten'. Europa wil zijn betrokkenheid met Azië tonen.

Balkenende: ,,We laten de getroffen landen niet in de steek. Nederland toont zijn solidariteit. De bevolking en de regering.''

'Ritueel'

In de stationshal van Leiden Centraal stoppen de meeste mensen met lopen. De stroom die gewoon doorgaat wordt steeds dunner. En de jongen met wijde pijpen en ringbaard die tegen het eind van de drie minuten luid snaterend voorbij komt, is een uitzondering die met geërgerde blikken wordt begroet.

,,Je doet het ook een beetje omdat iedereen het doet'', zegt Karin van Stein (38) uit Bleiswijk, met haar kinderen op weg naar het museum. Sjo Soeters (50) uit Vught is om stipt twaalf uur midden in de hal bevroren, zijn tas tussen zijn voeten, zijn blik gericht op een punt dat anderhalve meter voor hem op de grond ligt. ,,Al merkte ik dat mijn gedachten net afdwaalden naar andere dingen dan de ramp: het is toch goed dat je met tout de samenleving zo'n symbool toont, een ritueel doormaakt.'' Soeters volgt alle nieuws over de zeebeving 'intensief'. ,,We voeren thuis heftige discussies over het schenken van geld. Mijn zoon van achttien deed dat uit zichzelf. Mijn dochter van twintig zei dat die tien euro van haar niet zouden helpen. Ik vond dat een belachelijk standpunt. Nu telt iedere euro. Uiteindelijk doneerden ze vijftien euro. Mijn vrouw en ik hebben twee keer gegeven, omdat we het aanvankelijke bedrag niet genoeg vonden.''

Kletsende meiden

De stoptrein van Ede-Wageningen naar Amersfoort, vertrek 11.34 uur, stopt even voor twaalf uur op station Barneveld-Noord. Dit stationnetje ligt gedeeltelijk in de aan Barneveld grenzende weilanden, en is de kleinste halte van de 'kippenlijn', zoals het traject in de volksmond heet.

Enkele reizigers nemen plaats in de bijna lege trein. Via de intercom deelt de conducteur mee dat de trein drie minuten op dit station zal blijven staan, en hij vraagt daarvoor begrip. Een oudere vrouw die zojuist iemand op de trein heeft gezet moet dus even wachten met zwaaien.

Het is vrijwel stil in de trein. Het enige hoorbare geluid komt van twee kletsende meiden die zojuist zijn ingestapt en van het gekraak van krantenpapier. De meiden gaan iets zachter praten, maar het volume gaat al snel weer omhoog.

Na enkele minuten verstoort de fluit van de conducteur de rust, waarna de trein koers zet naar station Amersfoort.

'Opruiming'

Op de kop van de Afrikaandermarkt 'op Zuid' zitten moeder en dochters Van Dalen een versgesneden patatje te eten. Het is kwart voor twaalf. Dat er rond het middaguur drie minuten stilte voor Azië worden gehouden, hebben ze nergens gehoord. Wel weten ze van de speciale televisie-uitzending. ,,Met Mies Bouwman, toch?''

Onvoorstelbaar vinden ze de vloedgolf. ,,Het lijkt wel of er af en toe opruiming gehouden wordt'', zegt moeder Van Dalen. ,,Als er te veel mensen zijn, worden er in één keer een heleboel zieltjes thuisgehaald.'' Ze is gelovig, maar in weken zoals deze twijfelt ze wel eens.

Alle aandacht op televisie voor de ramp vindt haar ene dochter, die net als moeder in een rolstoel zit, niet te veel: ,,Dan kun je je inleven!'' De andere maakt zich boos dat de hulp vanuit de lucht worden gedropt: ,,Dan hebben die mensen heel wat meegemaakt, moeten ze toch nog vechten voor hun eten!''

Om twaalf uur klinkt een gong over de markt en vraagt de marktmeester drie minuten stilte voor Azië. De bezoekers wijken uiteen met hun ruggen naar de kramen en kijken ver weg of naar de grond. Slechts een enkeling loopt door.

Nel van Hoorn bestudeert intussen met hernieuwde interesse wat sieraden. Ze had op de radio gehoord van de herdenking. Avond aan avond kijkt ze naar de rampbeelden, al grijpt het haar soms naar de keel. Dan gaat het toestel uit. ,,Je ziet zoveel aan je voorbijtrekken achter een bakkie koffie.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden