Stilte en eenvoud zijn de thema’s op de achtste Gedichtendag.

De achtste Gedichtendag, die plaatsvindt op donderdag 25 januari 2007, staat in het teken van stilte en eenvoud. Dichters reizen dan door het Nederlandstalige gebied en lezen voor uit hun werk.

In drukke en roerige tijden, waarin snelheid en zappen de norm zijn, vraagt Poetry International, initiator van de jaarlijkse Gedichtendag, aandacht voor rust en concentratie. Voor de stilte die onlosmakelijk verbonden is met het gedicht: de stilte die nodig is om klank en betekenis te waarderen. De stilte in het wit tussen de regels en de onvermijdelijke stilte wanneer de betekenis van het gedicht onzegbaar is.

Als voorloper op de Gedichtendag maakt de jury vandaag de drie winnaars van de Gedichtendaggedichten bekend: de dichters Anneke Brassinga, Saskia de Jong en Dirk van Bastelaere. Trouw publiceert hun winnende gedichten ’De goede afloop’, ’Eenvoudige formule’ en ’Op het achterdek’.

De jury (Peter Ghyssaert, Micha Hamel en Toef Jaeger) over het gedicht van Anneke Brassinga: ,,Het speelt met een nogal simpele, vaak gestelde vraag waarachter nogal eens verveling schuilgaat (’Wat doen we hier eigenlijk’) maar geeft die vraag een lading in overwegingen die soms aards zijn (’luisteren / naar het lichte geborrel in de diepte van ons / ingewand’) maar die vooral lijken te moeten verbergen hoe diep de emoties zijn van wie bezig is met een wandeling – die dankzij de woordkeus mythische proporties aanneemt (’schrammen [] van ruwe eikenschors en roest- of bloedrood prikkeldraad, / resten van beschaving’]. Of het nu een wandeling van niets is, of een grootste zoektocht in klein formaat: alles staat er even suggestief als onontkoombaar.”

Saskia de Jong formuleert volgens de jury hoekig en op het eerste gezicht zelfs ietwat plomp. ,,De manier waarop kleine en grote twijfels in de geuite gedachtegang worden neergezet is subtiel en diepzinnig, omdat de belangrijkste pijnpunten worden aangestipt in de kleinste woordjes. In het winnende gedicht vormen bijvoorbeeld de spreektalige formuleringen ’een keer’ (r.1) ’naar alle schijn’ (r.6) ’verder is alles ook’ (r.11) ’voor de zekerheid’ (r.17) dan ook geen onopzettelijk vulsel; ze functioneren als belangrijke markeringen van het perspectief die de psychologische conditie – of zelfs ontwikkeling – van de vertellende dichtersstem verraden.”

De aan hardheid grenzende eerlijkheid waarmee in het winnende gedicht zonder reserves over de liefde wordt gesproken, trof de jury. ,,Juist omdat het geen definitieve stelling betrekt, maar heen en weer blijft schieten tussen uitersten van pessimisme en optimisme, lichamelijkheid en rationaliteit, monumentaliteit en knulligheid.”

Over Dirk van Bastelaere’s ’Op het achterdek’ oordeelt de jury: ,,Het gedicht beschrijft een scène, isoleert bijna een moment dat lading krijgt door terzijdes als de natgespoten kalveren, de duif op het hakblok die ’langzaam leeg[loopt] in het niet-duif’.”

,,De wending aan het slot van het gedicht is verrassend zonder geforceerd aan te doen. In een klap is het beladen moment weg, omdat het ’een klap in het gezicht’ wordt opgeheven. Het merkwaardige ’misschien’ ontneemt de bodem aan wat daarvoor is beschreven. Wat de beschrijving van een statisch moment leek, wordt een omslagpunt, maar wel in zichzelf, binnen de grenzen van dit gedicht. Dat klinkt virtuoos, maar het gebeurt in heldere taal, en de werking van het gedicht laat zich lastig benoemen.”

De Vlaming Leonard Nolens schreef de ’Gedichtendagbundel’: tien nieuwe gedichten, die op 25 januari verschijnen. De lyricus Nolens bezingt al meer dan dertig jaar literatuur en leven. In 2004 verscheen zijn verzamelbundel ’Laat alle deuren op een kier’ die een jaar later werd opgevolgd door ’Een dichter in Antwerpen’. De ’Gedichtendagbundel’ wordt geproduceerd in samenwerking met Em. Querido’s Uitgeverij. Voor Gedichtendag 2006 maakte Menno Wigman de bundel ’De wereld bij avond’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden