Stilstaan is achteruitgaan

Bekende en minder bekende Nederlanders kiezen hun persoonlijke motto, leefregel of ultiem inspirerende zin.

’Mensen zijn van nature lui, gemakzuchtig. Ik net zo goed. Maar we zijn doorgeschoten. In alles wat ons pasklaar aangeboden wordt, vergeten we dat we in onze oorsprong een jagend volkje zijn, dat we eropuit moeten om in ons onderhoud te voorzien.

Je kunt zeggen dat het moeilijk is om op te staan, maar als iedereen verantwoordelijkheid voor zichzelf neemt, gaat het snel. Het begint bij de waarom-vraag. Wie dertig kilo te veel weegt, kan de hulpverlening inschakelen, maar kan zich ook afvragen waarom het zover is gekomen. We klagen dat de gezondheidszorg te duur is, maar veel problemen horen niet op dat bordje. We moeten ons eigen aandeel zien. Het eigen bestaan is een totaalpakket waar je zorg voor draagt.

Bovendien, een beetje leed hoort bij het leven. Het is te simplistisch om bij een burn-out of depressie meteen pillen of therapie voor te schrijven. Vraag je eerst eens af wat eraan ten grondslag ligt, denk eens na over hoe je je dagen indeelt, over welke zaken in je leven niet op orde zijn of niet prettig voelen.

Veel mensen leven in de waan van de dag en gaan voorbij aan hun eigen gevoel. In het opsporen van lichamelijke klachten zijn we redelijk bedreven, maar het benoemen van gevoelens is nogal lastig. Hoofdpijn geeft een signaal af, onprettige gevoelens ook. In plaats van naar de fles te grijpen, te blowen of andere afleiding te zoeken, moeten we contact maken met het gevoel.

Als rationele wezens verlaten we ons op onze hersenschors, maar ons emotionele brein, dat we gemeen hebben met andere zoogdieren, laat zich niet sturen. Om contact te maken moeten we uit de modus van continu openstaan voor de buitenwereld – sms’en, mailen, bellen – naar even helemaal niks. En blijven volhouden dat je het zo druk hebt, draagt daar niet aan bij.

Zelf probeer ik tijd uit te trekken om na te denken. Wie ben ik? Waar sta ik? Wat maakt dat ik me niet senang meer voel? Als ik bijvoorbeeld langere tijd mijn werk niet leuk vind, dan ga ik me afvragen wat dat mij zegt. Met vrienden en collega’s bespreek ik dat.

Voor mij is hardlopen een middel om me even af te sluiten en uit de denkmodus te raken. In feite is het egocentrisch, want ik ben tijdens het lopen alleen op mezelf gericht. Zelfs ’s avonds om twaalf uur ga ik wel eens lopen, en dan niet geprogrammeerd, maar om los te komen. Het helpt enorm. Zelfs als ik moe ben, geeft het me toch energie. Na afloop voel ik me altijd beter.

Het sporten had ik als kind al in me. Mijn ouders hadden niets met sport, ze hebben mijn idee om naar de ALO te gaan een beetje uit mijn hoofd gepraat omdat ze een carrière als arts of advocaat geschikter vonden.

Ook toen ik psychiater werd, bleef ik bezig met sport. Ik dacht bij de mensen die in de psychiatrische instelling waar ik werkte hun sigaretjes zaten te roken: kunnen die niet wat meer gaan bewegen? En dan bedoel ik niet met horloges en hartslagmeters om, maar bewegen op gevoel.

In de combinatie van schrijven, sport en psychiatrie hoop ik een bijdrage te leveren aan de samenleving. Door individuele gesprekken kan ik helpen om iemand een beter mens te laten worden. Ook het geven van cursussen runningtherapie, waarmee het idee van bewegen als medicijn zich hopelijk als een olievlek uitbreidt, draagt bij aan persoonlijk en maatschappelijk welzijn.

Hoewel ik mezelf wel eens een pedant mannetje vind, dat overal een mening over heeft, gaat het me niet om mijn gelijk. Veel belangrijker vind ik dat mensen meer discussie voeren over wat hen beweegt in het leven. En dan niet over de tolheffingen en de CO2-uitstoot, maar over de dingen die écht belangrijk zijn.

Soms heb ik liever een conflict waarin we uitspreken waar het om draait, dan een compromisachtige manier van doen. Door op elkaar te reageren en naar onszelf te durven kijken, vinden we misschien weer nieuwe gezichtspunten.

Stilstaan is achteruitgaan, dat vind ik echt. Je moet jezelf ertoe aanzetten om onder de oppervlakte te duiken, geïnspireerd te leven. In de kern draait het om de beweging die plaatsvindt, zowel in als tussen mensen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden