Stilletjes verdwijnen is weinig politici gegeven

redactie: Nicole Besselink, Wilfried van der Bles, Bart Zuidervaart

Vertrekken, maar niet weggaan. Het is een kunst die politici als geen ander verstaan. Wie op het Binnenhof een stap terug doet, door welke omstandigheid dan ook, heeft kennelijk moeite de deur echt dicht te doen.

Kijk naar Jan Marijnissen, de man die de Socialistische Partij groot heeft gemaakt. In 2008 legde hij om gezondheidsredenen het fractievoorzitterschap in de Tweede Kamer neer. Maar hij bleef partijvoorzitter. Die functie bekleedt hij inmiddels langer dan Sepp Blatter voorman was van de Fifa. Nog altijd heeft Marijnissen een eigen werkkamer op de SP-afdeling in het Tweede Kamergebouw. Vorig najaar maakte de huidige partijleider Emile Roemer een stuntelige indruk tijdens de Algemene Beschouwingen. Hij had geen tegenbegroting en verslikte zich in cijfers over zorg en onderwijs. Koren op de molen van zijn rivalen in de Kamer. Naderhand sprak Marijnissen in de media over 'een inschattingsfout' van Roemer, 'een miscalculatie' en 'een black-out', als een meester die zijn leerling beoordeelde.

Auw. Marijnissen kondigde vorige week zijn vertrek aan als partijvoorzitter. Wanneer hij gaat, is onduidelijk. Maar, zo zei de voormalige worstendraaier uit Oss erbij: "Ik blijf natuurlijk wel enigszins bij de SP betrokken". Het is precies deze opmerking die een deel van de socialisten zorgen baart.

Het kan anders. Bram van Ojik legde vorige maand het partijleiderschap van GroenLinks neer. Hij vertrekt ook uit de Kamer. Daar kun je overigens ook je vraagtekens bij zetten, een gekozen volksvertegenwoordiger die voortijdig afzwaait. Op Twitter schreef hij: 'Net als GroenLinks ga ook ik nu een nieuwe fase in. Dat kan goed zonder Twitter. Dank voor alle mooie reacties op m'n schaarse tweets'. We moeten niet verbaasd zijn als het de komende jaren stil blijft rond de oud-voorzitter van de Politieke Partij Radikalen. Zo kan het ook.

undefined

Stilletjes

We kennen ze, de politieke olifanten die de verleiding niet kunnen weerstaan om over hun graf heen te regeren. De Hans Wiegels van deze wereld. Jan Pronk, Frans Weisglas. Bekend is dat Willem Drees sr. zich tot op hoge leeftijd bleef bemoeien met de in zijn ogen te radicale koers binnen zijn partij. Het geschiedenisprogramma 'Andere Tijden' van de NTR heeft treffend beschreven hoe hij na de val van zijn derde kabinet in 1958 contact hield met de PvdA. Tot 1966 bleef hij trouw partijbijeenkomsten bezoeken. Daarna werd de minister van staat daar te slechthorend en bijziend voor. Hij liet zijn zoon of schoondochter de congresstukken bij hem thuis voorlezen. Marcel van Dam kwam weleens bij hem over de vloer. Tot een discussie leidde dat overigens niet. Gasten van Drees werden getrakteerd op monologen.

Ed van Thijn herinnert zich een donderpreek, ergens in de jaren zestig, zo vertelde hij 'Andere Tijden'. "Dat ging over de economische visie van Joop den Uyl, hoewel hij nooit mensen bij naam noemde. Hij vond dat wij te veel sociale wetgeving op stapel wilden zetten. Daarmee hadden we de verzorgingsstaat de genadeklap gegeven, dat was niet te financieren. En dan zat ik daar als kleine jongen, met de mond vol tanden."

In 1970 stond Drees op het punt de partij te verlaten. Tegen partijvoorzitter Anne Vondeling zei hij: "Kon ik maar stilletjes verdwijnen". Dat lukte natuurlijk niet, al was het maar omdat olifanten zoiets onmogelijk stil kunnen doen.

undefined

Pim

Over je graf heen regeren kan ook letterlijk. En onbewust. Sinds de moord op Pim Fortuyn (mei 2002) worstelen de politieke volgelingen met zijn erfenis. Want bij moeilijke besluiten rijst altijd die bekende vraag: en wat zou Pim hiervan gevonden hebben?

undefined

Aanwezige partijvoorzitters

Geert Wilders (PVV)

Jan Marijnissen (SP)

Hans Spekman (PvdA)

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden