Stille plattelandsvertelling met louter implosies

Waldstille


Regie: Martijn Maria Smits


Met: Thomas Ryckewaert, Jelka van Houten, Johan Leysen


***


In één klap is het voorbij, het rustige leven van varkensboer Ben. Overdag met de beesten in de weer en een beetje dollen met collega's, thuis wakker worden met z'n vrouw, en zich samen haasten om met hun peuterdochter op tijd in de kerk te zijn. Alles in zijn dagelijkse bestaan in een grauw zuidelijk dorp ademt herhaling en ritme. Voor afwisseling zorgt natuurlijk carnaval, maar zelfs daaraan merk je dat Ben en Tinka het al tientallen keren hebben gevierd. Allebei dronken, een beetje baldadig. Zo doe je dat. Zelfs de belegen blonde vrouwenpruik: misschien had Ben die vorig jaar ook al op.


Met 'Waldstille' schetst regisseur Martijn Maria Smits in een sociaal realistische stijl die het oeuvre van de door hem bewonderde Waalse gebroeders Dardenne ('Deux jours, une nuit') in herinnering brengt, een familietragedie van binnenuit. Dat doet hij nauwelijks met tekst en taal, des te meer met beeld en geluid - of liever: stilte. De carnavalsavond eindigt in een auto-ongeluk: een gebeurtenis die je doorgaans letterlijk en figuurlijk als een enorme klap omschrijft. In 'Waldstille' is het een oorverdovende stilte, die ook niet meer weggaat.


Na jaren gevangenis keert Ben terug in de gemeenschap waar hij ooit klakkeloos thuishoorde. Maar al het zwijgen van de mensen om hem heen maakt duidelijk dat die tijd voorbij is. Hij wil zijn dochter zien. Wat zijn (schoon)familie betreft is daar geen sprake van.


In zijn eerdere films, zoals 'C'est déjà l'été' en 'De hoer en het meisje', liet Smits al zien te houden van intiem camerawerk dat moeizame familierelaties registreert. Ook in 'Waldstille' laat hij veel over aan zijn acteurs die met doffe blikken en kleine gebaren de staat van morele paniek laten zien waarin Bens omgeving door het ongeluk is geraakt. Johan Leysen als de vader die alles zegt door niks te zeggen. Jelka van Houten als de schoonzus die probeert te schipperen. En vooral Thomas Ryckewaert, die mooi naar binnen spelend Ben in de hoofdstukjes 'Terugkomst' en 'Weerzien' neerzet als een drammer en martelaar tegelijk.


Toch raakt de film gaandeweg wat verstrikt in z'n eigen naar binnen gekeerde vorm. Je hunkert zelfs wat naar een dramatische wending, naar een uitbarsting of ontlading. Maar dit is een film van implosies. Een logische keuze misschien binnen het genre, en tegen dit plattelandsdecor, maar voor een kijker niet steeds even boeiend. Gelukkig creëert de maker richting het einde een aantal lieflijke momenten tussen Ben en het meisje dat al lang geen peuter meer is. Ze kunnen het best met elkaar vinden - in stilte dan.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden