Stille macht: De top tien van introverte mensen

Lionel Messi na een van zijn talrijke doelpunten voor BarcelonaBeeld epa

Het meest in het oog lopen de extraverten. Of het nu om politiek, sport of het bedrijfsleven gaat; zij bespelen moeiteloos de media en vestigen zo de aandacht op zich. Ze vullen de tv-schermen, vestigen verkooprecords, en ook op de nieuwe media hebben de oude beroemdheden weer de meeste volgers, de meeste vrienden. Maar er zijn een paar opvallende uitzonderingen.

Introverte mensen, die niet meteen hun mond opendoen maar eerst nadenken, mensen die soms jaren nodig hebben gehad om te ontdekken hoe ze uit hun schulp kunnen kruipen, kunnen de wereldtop bereiken. Want soms helpt het bij het beklimmen van de apenrots als je koel analyseert in plaats van heetgebakerd reageert, zoals de nummer een in onze Top 10 van invloedrijke introverte mensen laat zien.

En soms kunnen mensen die zo verlegen zijn dat ze het liefst thuisblijven op slag wereldberoemd worden door hun kennis van één bepaald vakgebied, zoals de wiskundige Perelman. Er zijn ook stille mensen die een verlengstuk vinden om naar buiten te treden en juist daarmee de top bereiken. Zo is Anton Corbijn uitgesproken verlegen, maar verscholen achter een fotocamera kan hij de hele wereld aan.

10. David Bowie.
Onnavolgbare trendsetter uit Engeland. Scoorde zijn eerste hit toen de BBC zijn 'Space Oddity' gebruikte bij de maanlanding, en behoorde al snel tot de creatiefste rocksterren. Bleef zichzelf decennialang vernieuwen, en werd ook nog acteur. Meest kleurrijk was hij als koning van de glamrock, zijn extravagante uitdossingen beheersten de Britse media. Alter ego's, zoals de androgyne Ziggy Stardust, verzon hij uit verlegenheid, optreden in vermomming was gemakkelijker. Bowie zag al vroeg de mogelijkheden van internet, en bedacht met zijn Bowie-obligaties een nieuw verdienmodel voor muzikanten.

9. Anton Corbijn
Alle grote popsterren en filmhelden heeft hij voor zijn camera gehad. Maar de wereldberoemde fotograaf heeft zelf niets van een glamourboy. Dat heeft te maken met zijn wortels. Hij groeide op in een domineesgezin in Strijen in de Hoeksewaard, waar hij zich altijd bekeken voelde. Soberheid en bedachtzaamheid werden daar van een pastoriekind verwacht. Je ziet het ook terug in zijn foto's, die vaak iets zwaarmoedigs hebben en ontdaan zijn van de roem en luxe. Achter de camera voelt hij zich niet bekeken.

8. Ratan Tata
Hij is ruim twintig jaar de baas geweest van een van de grootste bedrijfsconglomeraten ter wereld - het Indiase Tata, jaaromzet ruim 75 miljard euro, met onder andere de voormalige Hoogovens - en zou het leven kunnen leiden van een Bollywood-ster. Maar dat doet hij niet. In plaats daarvan gaat vrijgezel Ratan Tata liever wandelen met zijn grootste vrienden, zijn honden, buiten zijn bescheiden, met boeken beladen huis in Mumbai. Vandaaruit gaat hij elke dag naar zijn werk in een simpele Tata-auto. Zonder chauffeur uiteraard. Ratan Tata is een Parsi, aanhanger van het van oorsprong Perzische geloof zoroastrisme. Hij drinkt niet, rookt niet en mengt zich niet in het sociale leven van de Mumbaise elite. Op 28 december wordt hij 75, en draagt hij het stokje over aan zijn opvolger.

7. Kofi Annan
Misschien is Kofi Annan altijd al gereserveerd geweest. Misschien is hij dat geworden. De bedachtzame econoom had ook een arrogante blaaskaak kunnen worden; Annan behoort tot een elitair Ghanees geslacht van rechters en zakenlieden. Hij is getrouwd met de Zweedse rechter en artiest Nane Maria Lagergren, telg uit een invloedrijke familie. In 1997 werd Annan de eerste zwarte Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties. Vier jaar later kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede. Maar Annan kreeg ook te maken met mislukte VN-missies in Rwanda en Bosnië en een zoon die steekpenningen zou hebben aangenomen van een Zwitsers bedrijf dat zaken deed in Irak. Zijn bemiddelingspogingen in Syrië waren vruchteloos dus trad hij af. Misschien houden nederlagen een grote man bescheiden.

6. Grigori Perelman
Het Vermoeden van Poincaré gold bijna een eeuw lang als een onneembare vesting binnen de wiskunde, totdat de tot dan volslagen onbekende Grigori Perelman (Leningrad, 1966) in 2002 drie artikelen op internet plaatste waarmee hij het vermoeden bewees. De Rus werd daarvoor de Fields Medal toegekend, de hoogste onderscheiding in de wiskunde. En hij had recht op een miljoen dollar, de prijs die het Clay- instituut op het bewijs had gezet. Maar Perelman weigerde beide. "Ik wil me niet als een beest in de dierentuin tentoonstellen." Kort daarna verdween hij weer van het toneel. Naar verluidt had hij zijn baan aan het Steklov instituut in Sint Petersburg opgezegd en was hij bij zijn moeder ingetrokken.

5. Aung San Suu Kyi
"Ze was anders dan de andere studenten: stil, maar leergierig." Dat is hoe de Indiase lerares Nirmala Khanna de Burmese Aung San Suu Kyi (1946) herinnert. Suu Kyi zat begin jaren zestig bij Khanna in de klas toen haar moeder diplomaat werd in New Delhi. Dat Suu Kyi sinds die tijd weinig is veranderd blijkt uit de recente ontmoeting met president Obama. Suu Kyi ontweek zijn plotselinge omhelzing. Suu Kyi bracht een groot deel van haar leven door in Groot-Brittannië. In 1988 keerde ze terug naar Burma om voor haar zieke moeder te zorgen. De jaren tussen 1989 en 2010 leefde ze veelal onder huisarrest. Maar haar standvastigheid - ze weigerde weer in ballingschap te gaan - wierp vruchten af. In 1992 ontving ze de Nobelprijs voor de vrede, in 2010 werd ze vrijgelaten.

4. J.K. Rowling
Jo Rowling was nog volslagen onbekend, een werkende, alleenstaande moeder, wachtend op de trein naar Londen, toen ze een geweldig idee kreeg voor een boek. Ze durfde alleen niemand om een pen te vragen. Gelukkig vergat ze haar ingeving niet, en na vijf jaar schaven, in 1995, had ze een jeugdroman geschreven die haar leven volkomen veranderde en die van talloze kinderen verwoede lezers maakte. De verlegen held van dat boek, Harry Potter, lijkt wel wat op de schrijfster zelf: hij wordt geheel buiten zijn eigen bedoeling beroemd. En hij blijft bescheiden. J.K. Rowling is inmiddels rijker dan koningin Elizabeth, maar de Londense society trekt haar niet. Ze woont in Schotland, van waaruit ze zich blijft inzetten voor kwetsbare eenoudergezinnen. Ze is niet vergeten wat armoede is.

3. paus Benedictus XVI
Ieder gesprek stopt, zodra hij nadert. Zelf spreekt paus Benedictus XVI zacht. Zijn stembereik lijkt eerder voor een kleine bibliotheek bedoeld dan voor het Sint Pietersplein met die reikhalzende drommen. Ook vanaf dat plein is te merken dat de 85-jarige man in het wit eigenlijk veel liever in zijn werkkamer zit. Het enige geluid dat dan klinkt, is het omslaan van bladzijden en het op- en neergaan van zijn pen, als hij in priegelhandschrift aan het volgende boek schrijft. Van grote gezelschappen houdt paus Benedictus niet zo. Bij zijn voorganger Johannes Paulus II zat de tafel iedere maaltijd vol met gasten. Paus Benedictus eet het liefst in de kleine, huiselijke kring met zijn vaste huishoudsters, zijn twee secretarissen, de kamerheer , de ceremoniemeester en de adjunct. Zonder gasten. Lekker.

2. Lionel Messi
Stille ster, geboren in Argentinië. Rijgt het ene doelpuntenrecord aan het andere. En dat als middenvelder. Beslist iedere wedstrijd in het voordeel van zijn team, of dat nu F.C. Barcelona is of het nationale elftal van Argentinië. Wie Messi heeft, wint, niets aan te doen. Lionel Messi is de beste voetballer die de wereld ooit zag spelen, nu al, maar de 'Messi-as' zelf zul je dat nooit horen zeggen. Praatjes zijn voor de mindere goden, Cristiano Ronaldo of Zlatan Ibrahimovi¿. De allerbeste heeft zijn mond niet nodig. Geef Messi zijn voeten maar.

1. Angela Merkel
Ze heeft nooit echt ergens bijgehoord, deze domineesdochter van het Oost-Duitse platteland. Maar als zich een kans aandient, slaat ze toe. De gepromoveerde natuurkundige denkt snel, maar praat bedachtzaam en handelt ronduit langzaam. Of het nu Grieken zijn die haar met Hitler vergelijken of West-Duitse katholieke mannen in haar eigen partij die haar pootje willen lichten, nooit laat Angela Merkel zich verleiden tot overhaaste reacties. Opgegroeid onder het communisme heeft zij scherp leren onderscheiden tussen vrienden en overigen. Slechts vertrouwend op een handvol getrouwen is zij uitgegroeid tot machtigste introverte mens op aarde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden