Stille krachten waken over het water

reportage | Hoogheemraadschap draait op volle toeren om de polders droog te maken

Burgers schieten in de stress omdat water hun huis binnenloopt. De gezichten van boeren krijgen zorgelijke trekken. En soms kan zo'n landbouwer onredelijk uitvallen. Wat wil je als je het hele jaar hard hebt gewerkt en je ziet je oogst door de extreme regenval in twee dagen mislukken?

Peilbeheerder Vincent Booij van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier probeert zich in de ingezetenen van zijn rayon te verplaatsen. 'We zullen het samen moeten doen' is zijn motto. Hij zegt het ook tegen de jonge boer die mort dat zijn zelf leeggepompte weilanden weer onderlopen door 'jullie water' - Booij regelt de waterhuishouding in het hele gebied. "Voor 1 september moet ik de mest uitrijden. Maar kan ik mijn land wel op, straks draai ik alles kapot?", klinkt het bezorgd door de telefoon. "Het is mega wat er viel", erkent de boer uiteindelijk om Booij mee te geven: "Blijf pompen".

De peilbeheerder is een van de 32 stille krachten van Noorderkwartier die de wateren in de Noord-Hollandse polders beheren. Dat pompen is wat hij momenteel op volle kracht doet nadat vrijdag binnen een mum van tijd 100 tot 110 millimeter viel in de al verzadigde Wijkermeer- en Assendelfterpolders. Zijn laptop laat grafisch zien hoe het waterpeil in sommige sloten in een vrijwe; rechte lijn tot bijna een meter steeg.

Het was 'volle bak aan de gang', reageren op alle meldingen, met tractoren mobiele pompen bijzetten, waterwegen vrijhouden en waken over alle kwetsbare plekken. Zelfs de zeventiende-eeuwse molen De Woudaap, bekend van de jeugdserie De Kameleon, werd bijgezet. Bij windkracht 5/6 kan die 70 kuub per minuut wegsturen. "Eigenlijk is Noord-Holland een kuip. We moeten het water zo snel mogelijk wegwerken."

Zijn ronde start vandaag bij het gemaal Wijkermeer, waar een monteur sleutelt aan een nieuwe pomp die zaterdag al kon meedraaien. De pomp is zwaarder dan de oude en makkelijker afstelbaar. Naast het gemaal staan drie mobiele pompen die via een omleiding lozen op het Noordzeekanaal. Bewust 'trekt' Booij hier nu naar het lagere winterpeil. Dan kan het water dat op en in het land zit uitzakken en in sloten weglopen.

Om het andere gemaal, de Pieter Engel, te ontlasten, houdt Booij tijdelijk water vast in De Kil. Vervolgens wordt dit afgevoerd via de Wijkermeer."

Dan begint de rit door de polders. Langs de forten van de Stelling Amsterdam, waar alles goed doorloopt. De peilschalen met de waterstanden worden bekeken, een 'noodsprong' dichtgeschroefd, kroosrekken schoongemaakt en de gemeente gesommeerd om met spoed waterkanten te schouwen. Nog maar twee dagen geleden was het hier op tal van plekken een grote watervlakte. Op een luchtfoto lijkt zijn bedrijfswagen over de Zuiderweg te varen. Op het oog ziet het er nu weer goed uit, maar Booij weet dat het nog 17 centimeter moet dalen bij De Kil.

De weersverwachtingen zijn nu goed, toch blijft de peilbeheerder op zijn hoede. Het klimaat verandert. "Wat we deze zomer meemaken aan extreme buien, zal vaker voorkomen. En niet alleen polders, ook steden zijn kwetsbaar."

Voorzorgsmaatregelen

Ook elders in het westen zijn maatregelen genomen om (nieuwe) overstromingen te voorkomen. De hoogheemraadschappen van Delfland en De Stichtse Rijnlanden verlaagden het waterpeil in de polders na voorspellingen over nieuwe stevige buien. De regen was gisteren echter minder dan verwacht. De Stichtse Rijnlanden heeft ook de polder Hooge Boezem als piekwaterbergingsgebied getest door die te laten vollopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden