Stil wandelt de boze massa door Dresden

En na afloop veegt een antiracistische bezemploeg de vooroordelen van het plein

Het is een vrolijke, bonte en jonge troep die zich vlakbij de beroemde Semper Oper in het prachtige Dresden opmaakt om de stad schoon te vegen. Gewapend met bezems, gehuld in fluorescerende gevarenhesjes en begeleid door stevige reggae willen ze het park, waar zojuist Pegida-aanhangers bijeen waren gekomen, 'van vooroordelen bevrijden'.

Maar lang duurt de actie niet. Want uit de Pegida-demonstratie heeft zich een groep van 150 fans van Dynamo Dresden losgemaakt. De als gewelddadig en racistisch bekend staande hooligans willen de veegactie hoe dan ook verhinderen. Op haar beurt verhindert de politie de blokkade door de voetbalvandalen en maakt een eind aan de veegactie van de antiracisten.

En dat terwijl de avond zo vredig was begonnen. Ze waren weer gekomen, met net iets meer dan de vorige keer. De politie telde 18.000 aanhangers van Pegida, de 'Patriottische Europeanen tegen de islamisering van het Avondland'. Bijna elke maandag wandelen ze door de Saksische hoofdstad Dresden om van hun onbehagen kond te doen.

In een brede stroom lopen ze deze maandag braaf achter de politiewagen met zwaailicht aan. Slechts af en toe klinkt er een leus. 'Wij zijn het volk', en: 'Leugenpers, leugenpers!'

Meer strijdkreten biedt het repertoire niet. En voor het overige keuvelt de menigte er lustig op los. Wie daar zijn oor te luisteren legt, hoorde vooral twee woorden: 'vluchtelingen' en 'voetbal'.

Dat blijken de twee belangrijkste zorgen te zijn van de Pegida-deelnemers. Niet voor niets lijkt de menigte uiterlijk nog het meest op het doorsnee voetbalpubliek. De overgrote meerderheid bestaat uit mannen van dertig tot veertig jaar. Een steekproef uit de losse pols levert één vrouw op 15 mannen op.

Maar anders dan in de stadions zijn er nauwelijks vandalen, nauwelijks kaalkoppen en nauwelijks lawaaimakers zichtbaar. Die bewegen zich slechts aan de rand en zoeken na afloop aanleidingen voor agressie en geweld. Zoals de laatste keer, op 22 december, toen ze na afloop in de winkelcentra van Dresden groepjes migrantenjongeren opjaagden en in elkaar sloegen.

De massa van de Pegida-demonstranten bestaat uit kalme maar boze burgers, die hun agressie verborgen houden onder het textiel van hun goedkope regenjacks.

Ze uiten zich op voetbalmanier door met vlaggen te zwaaien. Duitse vlaggen, maar ook veel vlaggen van oostelijke deelstaten en Saksische en Brandenburgse steden. Zelfs Berlijnse vlaggen zijn er te zien.

De ideeën die de menigte bijeenbrengen cirkelen rond enkele thema's. Wat de drie sprekers op de bijeenkomst en de weinige spandoeken en protestborden vooral lijken te willen uitdrukken, was hun afkeer van de politieke elite. Telkens wanneer de namen van bondskanselier Merkel of bondspresident Gauck over de hoofden schallen, antwoordt de massa met luid gejoel.

Duitse politici proberen de laatste tijd de bevolking ervan te overtuigen dat immigranten ook economisch gezien meer opleveren dan dat ze kosten. Sommige economen beweren echter het tegenovergestelde. En die worden door de sprekers op de Pegida-bijeenkomst hartstochtelijk geciteerd. Met de toevoeging: "Zie je wel: de politici liegen!"

Maar niet alleen politici liegen. Ook de media, vooral de publieke omroepen, moeten het ontgelden. "We willen hier geen Neukölln", zegt een vrouw van middelbare leeftijd, doelend op een bekende multicultiwijk in Berlijn. Nee, haar naam en beroep wil ze niet noemen. "Jullie verdraaien toch alles." Omstanders heffen daarop spontaan 'leugenpers, leugenpers!' aan.

"Jullie zijn de verlengde arm van de politieke elite", zegt een demonstrant. "Jullie luisteren niet naar wat het volk te zeggen heeft!" Maar luisteren, dat willen de Saksische politici best wel. Een delegatie uit verschillende politieke partijen probeert de toestromende Pegida-demonstranten aan te spreken. Het volk loopt stoer zwijgend door.

Duitsland raadselt over wat de Pegida-aanhangers willen. De demonstratie van deze maandag is sprakeloos. Geen van de demonstranten lijkt een idee te hebben hoe het verder moet. Of toch wel? Opvallend zijn enkele Russische vlaggen en zelfs een vlag die de vriendschap van Duitsland met Rusland symboliseerde door wit-blauw-rood met zwart-rood-goud te combineren.

De drager van die bijzondere vlag zegt desgevraagd: "De politici en de media proberen ons te verleiden tot een regelrechte oorlog met Rusland. Dat is het einde van het Avondland." Is dat dan het het perspectief van Pegida? Willen ze een Duitse Poetin?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden