Stijlvoller dan een smartlappenplaat

Interview | Hoeren, moeders, liefde en de dood - zo vat zangeres Mieke Stemerdink de thematiek van haar nieuwe cd samen. 'Een goede tekst vangt het leven in een notedop.'

JORIS BELGERS

Mieke Stemerdink zong eens op een smartlappenfestival. 'De Vlieger', van André Hazes. Met allemaal van die rasechte Jordanezen in het publiek. Stemerdink zette haar Amsterdamse accent nog eens aan. "Na afloop zeiden ze: 'allemaal hartstikke leuk wat je doet, maar het slaat natuurlijk helemaal nergens op.' Zo heerlijk Cruijffiaans, weet je wel."

Al woont Stemerdink sinds haar zeventiende in hartje Amsterdam, een authentieke vertolkster van het Mokumse levenslied mag ze zich niet noemen. Dat weet ze zelf ook wel. Misschien is dat de reden waarom ze huiverig is haar volgende week te verschijnen cd 'Oh Liefde' als smartlappenplaat te omschrijven. Terwijl er toch flink wat smartlappen op te vinden zijn. Of misschien omdat het gewoon veel meer is, dan simpel een smartlappenplaat.

Want hoe heerlijk het ook is om in zes coupletten deinend het leven in een notendop samen te vatten, toen Stemerdink de kans kreeg wilde ze meer doen met deze cd. Iets stijlvollers. Weg van de bruine café met dat vaasje bloemen op die hoogpolige tafelkleedjes. Billie Holiday, al sinds het conservatorium haar grote idool - moest figureren. En op 'Oh Liefde' blijkt dat die rokerige jazzclub van Holiday en dat bruine café in de Jordaan van Tante Leen helemaal niet zo ver uit elkaar liggen.

Mieke Stemerdink maakte in de jaren tachtig furore op radio en tv met de rock 'n rollband De Gigantjes (eigenlijk vernoemd naar een gitaarversterker, maar 'bandnaam en boezem gaan goed samen', aldus Stemerdink) die in 1999 uiteen ging. Nog steeds is ze actief in de extravagante meidenband Girls Wanna Have Fun, samen met onder anderen Frédérique Spigt en Manuëla Kemp. Ook toert Stemerdink met haar eigen bigband langs de theaters, en waagde ze zich wel eens aan een levenslied.

undefined

Modern sausje

Zo'n opname kwam platenbaas Kees de Koning ter ore dankzij Garrelt Verhoeven, hoofdconservator Bijzondere Collecties, die hem attendeerde op een verzameling Nederlandse straatliederen. Een stukje cultureel erfgoed, uitgegeven door het Meertens Instituut. Je zou het niet snel zoeken achter De Koning, oprichter van het Nederlandse hiphoplabel Top Notch, maar hij is groot liefhebber van het levenslied. Hij werd gegrepen door brulboei Stemerdink en vroeg haar eens op de koffie. Of ze bij zijn hiphoplabel niet een smartlappenplaat zou willen uitbrengen. Leuk, maar de zangeres meende dat er dan wel een moderne sausje overheen moest.

Dus ging ze grasduinen. Op zoek naar ongebruikte teksten in de notitieboekjes van haar goede vriend Huub van der Lubbe. Het wat stemmiger en obscuurdere werk van Tante Leen paste er mooi bij. De Vlaamse chansonnier Guido Belcanto schreef speciaal voor haar het titelnummer 'Oh Liefde'. En Stemerdink had nog wat vertalingen van Billie Holiday liggen. "Het was een dun lijntje - het moest ook weer niet te kleinkunsterig worden. We hebben geprobeerd er een bepaalde balans in aan te brengen. Zowel wat teksten als orkestratie betreft. Burt Bacharach bij Tante Leen is niet wat je zou verwachten. Ook zijn het allemaal wat sombere, bluesy nummers - het vrolijke meedeinen en van je holadiejee vind je er bewust niet op terug." Dus niet de bloemetjes uit de Jordaan, de grachten, of de Ajaxliederen. Nee: hoeren, moeders, liefde en de dood - zo vat Stemerdink de thematiek samen. "Als je een goede tekst hebt, moet die het leven in een notedop kunnen vangen. Dat is de essentie van de smartlap." Bijvoorbeeld 'Moeder', van Zangeres Zonder Naam: Dan nog vind je liefde en troost maar bij één / die een hier op aarde, is je moeder alleen.

Stemerdink, zelf moeder, zong het op haar beurt met haar eigen zoontje in het achterhoofd. "Ik heb natuurlijk een moeder, maar ik ben ook zíjn moeder. Dus ik draaide het een beetje om. Ik bezing niet mijn eigen moeder, maar bedacht me er voor hem altijd te zijn, ook al komt hij op het verkeerde pad terecht."

undefined

'Ach vaderlief'

Ook een andere klassieker van de Zangeres Zonder Naam is opgenomen op de plaat: 'Ach vaderlief'. Op het afscheid van Mary Servaes zong Stemerdink een swingende uitvoering met De Gigantjes - waarna Servaes Stemerdink prompt tot haar opvolgster bombardeerde. Dat lied moest natuurlijk op de plaat. "Ik weet niet of ik het er zelf op had gezet, ik zing het namelijk al zevenhonderd jaar en ken het nu onderhand wel. Maar Kees vond het natuurlijk een mooi inkoppertje."

Op de achtergrond kletteren de klokken van het Oudekerksplein. Op de Amsterdamse Wallen. Midden tussen de hoeren. De liefde, de dood. Die volksromantiek probeert Mieke Stemerdink te vangen op haar cd. Maar dus ook met teksten als 'Sombere zondag' of 'Dood die droom' van Billie Holiday, die prima aansluiten bij dat sfeertje van de Amsterdamse binnenstad. Ze zit even aan het haar. Daar zullen de mensen haar nog wel van kennen: haar befaamde suikerspinkapsel. "Ja, ik heb het een tijdje los gehad, maar ik dacht, ik steek het voor de gelegenheid maar weer eens op."

Mieke Stemerdink - 'Oh Liefde' verschijnt volgende week vrijdag bij Top Notch.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden