Stijlvolle soberheid

Nederland heeft wereldwijd een fantastische reputatie op het gebied van design. Niet alleen economische slimheid ligt daaraan ten grondslag, ook de overtuiging dat design het leven beter maakt. Trouw zoekt deze weken naar het mooiste ontwerp van Nederland. Aflevering 1: De keuze van Annemarie Bernasco van de Utrechtse meubelfabrikant Pastoe.

Annemarie Bernasco kookt met de pannen van Gero die haar moeder vijftig jaar geleden aanschafte. „Onverwoestbaar roestvrij staal en een mooi modernistisch ontwerp dat nooit verveelt.” Het enige minpunt is dat de handvatten tijdens het koken heet worden. „Dat heeft te maken met de manier waarop pannen destijds werden gemaakt. Inmiddels hebben ze daar wat op gevonden.” Ook Bernasco’s partner bracht een paar Gero pannen in hun huishouden in, gekregen van zijn oma. Een ander model, maar de deksels passen over en weer. De aanschaf van de pannen was destijds een hele uitgave voor haar ouders, vertelt Bernasco. „Maar dit is wel een prachtig voorbeeld van een in alle opzichten duurzaam ontwerp.”

De sobere kwaliteit die de pannen van Gero uitstralen, is ook het handelsmerk van meubelproducent Pastoe in Utrecht, waar Annemarie Bernasco (37) sinds tweeënhalf jaar werkt als manager marketing en sales. Net als Gero is Pastoe niet weg te denken uit het Nederlandse industriële designlandschap.

Deze bedrijven hebben volgens Bernasco alle stormen weten te doorstaan, doordat hun uitgangspunt is dat hun producten duurzaam en tijdloos mooi moeten zijn. „Naast de groep mensen die bezeten is van design, is er altijd een categorie die kiest voor kwaliteit en een mooie afwerking. Dat zijn de mensen die pannen kopen van Gero, meubels van Pastoe en serviesgoed van Ittala.”

Bernasco vindt het een goed initiatief van Trouw om extra aandacht te besteden aan design met de verkiezing van het mooiste Nederlandse ontwerp. „Hoe meer mensen ervan doordrongen raken dat een kwalitatief goed ontwerp een tegenwicht biedt tegen alle rotzooi die op de markt wordt gebracht, hoe beter. Alleen al vanwege de verspilling aan grondstoffen kunnen we ons geld beter uitgeven aan spullen waar we over dertig jaar nog plezier aan beleven.”

Neem de rolluikkast – beter bekend als ’de A’dammer’ – die Aldo van den Nieuwelaar in de jaren zeventig van de afgelopen eeuw voor Pastoe ontwierp. In die tijd was dat een opzienbarend ontwerp dat elke designliefhebber als pronkstuk in de woonkamer zette. Bernasco: „Vervolgens verhuist die kast naar de studeerkamer, daarna naar de kinderen die op kamers gaan. Uiteindelijk komt de kast terug in het ouderlijk huis, waar hij in de garage belandt om weer ontdekt te worden door de volgende generatie als een icoon.”

Bernasco komt niet uit een gezin met een speciale belangstelling voor design, al stimuleerde haar moeder haar wel om musea te bezoeken. Ze studeerde aan Nijenrode, omdat ze een carrière in het bedrijfsleven wilde, maar wel bij een bedrijf met meerwaarde. „Daarom heb ik na Nijenrode kunstgeschiedenis gestudeerd. Kunst en cultuur zijn belangrijke waarden in onze samenleving.” Pastoe brengt goede producten en die meerwaarde samen in tijdloze meubelen, zegt Bernasco.

Aanvankelijk werkte ze er als assistent van toenmalig directeur Harm Scheltens. „Niet helemaal op mijn niveau, maar ik heb er veel geleerd.” Na een periode voor zichzelf gewerkt te hebben, onder meer als inrichter van kantoren, vroeg Pastoe of ze terugkwam als manager marketing en sales. Haar belangrijkste taak is om de meubelen aan de buitenwereld te presenteren voor de verkoop. Regelmatig is ze in het buitenland, waar ze op beurzen staat of met agenten praat.

Op de afgelopen designbeurs in Milaan vertegenwoordigde ze Pastoe in kleding van de Belgische ontwerpster Sofie d’Hoore. De sobere, ingetogen stijl en het gebruik van mooie stoffen, passen goed bij de ontwerpen van Pastoe, vindt Bernasco. „We maken meubels, maar we zoeken graag aansluiting bij disciplines als mode, kunst en architectuur.”

Zo geeft ze graag de schalenset van ontwerper Piet Stockmans als relatiegeschenk, vanwege de eenvoudige vormgeving die een tijdloze schoonheid uitstraalt. Zelfs over de chocolaatjes die ze uitdeelde in de stand van Pastoe in Milaan was nagedacht. „Die waren van Pierre Marcolini, een Belg die zijn chocolade prachtig presenteert in open dozen. We zijn een topmerk en dat willen we tot in detail uitstralen.”

Op die aspecten heeft ze ook gelet bij de keuze van haar drie mooiste Nederlandse ontwerpen. De uitgesproken aandacht voor het detail ziet ze terug in de cijferpostzegels die grafisch vormgever Wim Crouwel in 1976 ontwierp voor de PTT en die tot 2002 werden gebruikt. „Het kleurverloop op de zegels, dat terugkeert in de cijfers, is prachtig omdat het zo subtiel is. Over alles is nagedacht en hoe langer je ernaar kijkt, hoe meer je erin ziet. De zegels zijn ook nog eens glashelder: in een oogopslag zie je dat het een Nederlandse postzegel van 5 cent is. Diezelfde klasse stralen de kledingontwerpen van het Arnhemse ontwerpersduo Humanoid uit.”

Kleding mag eigenlijk niet genomineerd worden voor deze prijs. Toch wil ze de buitenwereld attenderen op deze ontwerpers van ingetogen kleding. Ook nomineert ze het werk van Claudy Jongstra, ontwerper van vilten stoffen, met als een van de hoogtepunten het wandtapijt dat ze maakte voor het Catshuis in Den Haag. „Wat me bij Jongstra zo aanspreekt is haar concept. Ze heeft een eigen schaapskudde voor de wol die ze gebruikt. Alles doet ze in eigen beheer, de kudde, het spinnen van de wol, het verven en dat allemaal met natuurlijke stoffen.”

Over wat ze lelijk en slecht design vindt, kan Bernasco kort zijn. „Al die zinloze dingen die je in tuincentra ziet: poppen die voor het raam staan en naar binnen gluren. Of zo’n hondje in de tuin waarvan je alleen het achterwerk ziet. Ik heb niks tegen beelden in de tuin, maar kies niet voor zinloze dingen waar je misschien drie keer om glimlacht, waarna je ze weggooit. Vaak zijn ze ook nog van slecht kunststof. Om nog maar te zwijgen over de verspilling van materialen..”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden