'Stijle' dominee herkent psychose sneller

Predikanten uit de meer rechtzinnige protestantse stromingen hebben eerder door wanneer een gemeentelid mogelijk psychotisch is dan hun collega's uit gematigder stromingen. Dat blijkt uit onderzoek van psychiaters, gepubliceerd in het Tijdschrift voor Psychiatrie.

Ze legden voorgangers van verschillende stromingen verhalen voor, die konden wijzen op een psychiatrische stoornis of op een religieuze ervaring. De onderzoekers hadden verwacht dat een predikant uit de meer rechtzinnige protestantse stromingen, zoals de Gerefomeerde Bond of de Hersteld Hervormde Kerk, een psychiatrisch ziektebeeld minder goed zou herkennen dan zijn 'gematigder' evenknie. De onderzoekers gingen ervan uit dat deze voorgangers sterker zijn gericht op het geloof en minder snel daarbuiten kijken.

Het omgekeerde bleek het geval: de rechtzinnige predikant heeft van alle gezindten het best door wanneer een psychose op komst kan zijn. Het viel de psychiaters op dat deze predikanten opvallend veel interesse hebben in boeken over psychologie of psychiatrie. Mogelijk scheelt het ook dat deze predikanten door het trouwere kerkbezoek van hun gemeente een beter beeld krijgen van mensen in problemen.

Evangelische dominees schrijven het verhaal van een psychotisch gemeentelid vaker dan hun collega's uit andere gezindten toe aan een religieuze ervaring. Ze reageerden op het verhaal van een mogelijk psychotische man bijvoorbeeld als volgt: "Er moet veel voor hem worden gebeden en onder kundige begeleiding zal hij opnieuw de beginselen van het evangelie moeten onderzoeken." Evangelische voorgangers beseffen overigens wel net zo hard als hun collega's dat de mogelijke psychoot ernstig in crisis verkeert. Een verhaal dat eerder duidt op een religieuze of spirituele ervaring, leggen de evangelische voorgangers juist weer vaker uit als een psychiatrisch probleem.

De onderzoekers wijten de onbekendheid van deze dominees met de psychiatrie vooral aan hun opleiding: evangelische predikanten hebben vaker dan hun collega's geen theologische achtergrond en doen hun kerkelijk werk vaker naast een andere baan. De theologisch geschoolde voorganger die buiten het werk met de gemeente tijd heeft voor zelfstudie, scoort het beste in het herkennen van zieleleed.

Als het gaat om rouw, blijken alle voorgangers een goed beeld te hebben van de noodzaak om psychiatrische hulp in te roepen. Uit het onderzoek blijkt dat jonge voorgangers eerder een psychose herkennen dan hun oudere collega's. De rooms-katholieke kerk scoort in de middenmoot: de pastoor herkent psychoses niet beter of slechter dan zijn collega's elders.

De onderzoekers betreuren het dat ze imams (nog) niet hebben kunnen meenemen in het onderzoek. Volgens hen onderstreept dit onderzoek de noodzaak tot samenwerking van de psychiater en de kerk, om problemen tijdig op te sporen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden