Stieren

Wie iets van de lol van het stierenvechten wil snappen moet Spanjaard zijn of Ernest Hemingway heten. De Amerikaanse auteur schreef twee boeken over de corrida, 'Death in the afternoon' en 'The dangerous summer'. Het laatste werk is de bundeling van een essay dat hij in 1960 voor het tijdschrift Life schreef. “Het stierenvechten bestaat niet bij de gratie van buitenlanders en toeristen, en iedere stap die in de richting van een totale afwijzing gaat is een stap naar totale onderdrukking”, noteert Hemingway.

De woorden zijn de Spanjaard uit het hart gegrepen. De vertalingen van Hemingways boeken over de edele sport zijn de klassiekers in iedere Spaanse boekhandel. Zelfs de grootste zuurpruim vergeeft de auteur nu de rol die hij aan de zijde van de Republikeinen in de Spaanse burgeroorlog vocht. Stierenvechten is namelijk een kunst. (Reden ook dat deze dagen pleidooien opgaan het stierenvechten weg te halen bij binnenlandse zaken en onder te brengen bij het ministerie van cultuur).

En verder krijgt iedere buitenlandse criticaster onmiddellijk de Britse vossenjacht voor de voeten geworpen. “Is dat niet verwerpelijker?”, roepen de Spanjaarden. Engelsen, nota bene te paard, die met honden een vos achterna zitten tot hij er dood bij neervalt? Daarna volgt de uitleg die ik inmiddels wel duizend keer heb gehoord. Stieren hebben het beste leven van de wereld, hebben op wijde graslanden een beter leven dan de meeste Spanjaarden, groeien op tot prachtige zwarte krachtpatsers, en sterven op een goede dag in de arena, in een indrukwekkend gevecht tussen oerkracht en finesse. Wanneer je daarna doorvraagt of zij zo'n leven voor zich zouden wensen is het gesprek overigens snel afgelopen. Maar daar gaat het niet om. Het gaat om de cultuur, de traditie.

En ook daarom is het verkeerd dat het land sinds enige jaren een succesvolle stierenvechtster kent, legde uitgerekend een Duitse journaliste mij uit. Stierenvechten is de strijd tussen het mannelijke (de dappere stier) en het vrouwelijke (de stierenvechter met zijden sokken en een strakke broek). Het klopt dus niet, wanneer vrouwen in laatstgenoemde rol stappen. Kort na deze heldere verklaring werd tijdens de feesten van Sevilla torero Franco Ardeno in het stadion geklopt. Ardeno vulde wekenlang zielig de krantenpagina's. Hierna ben ik voorgoed gestopt nog langer na te denken over de prachtige traditie van de arena.

Geef de stier ongelijk. Hij zal uiteindelijk blij zijn te sterven, omdat hij niet in de laatste plaats krankjorum wordt van de pasodoble die de lokale blaaskapel in de arena zonder ophouden speelt. Maar de stier heeft ook de mogelijkheid te weigeren om te vechten, werpen de liefhebbers de buitenlanders tegen. Er zou een manier moeten zijn stieren dat te laten inzien. Weg met de kunst.

Ooit werd verwacht dat naarmate Spanje meer ingebed zou raken in de Europese gemeenschap de belangstelling voor het ritueel evenredig zou afnemen. Dit is niet het geval. Maar het is ook onjuist te denken dat geen oppositie bestaat tegen de krachtmeting. In een van de weinige onderzoeken, waarin de vraag werd gesteld of de geënquêteerde 'werkelijk' van stierenvechten hield, was het antwoord in 51 procent van de gevallen 'nee'.

Juist die vraag verdeelt Spanje hopeloos, tot niveau van het koningshuis aan toe. Koning Juan Carlos, sportief als hij is, schijnt een waar liefhebber te zijn. Zijn gemalin koningin Sofia werd echter nog nooit bij een stierengevecht gesignaleerd. De vorstin weigert overigens ook bontmantels te dragen.

In dezelfde enquête had 15 procent 'geen mening', en wat resteerde was 35 procent van mensen voor wie het stierenvechten alles is. Ze betalen grif vijftig gulden voor een kaartje voor de arena, hun zonen willen het liefst torero worden, hun dochters wellicht ook, en zo niet, dan wel een torero trouwen. In Andalusie hebben jeugdige stierenvechters dezelfde status als de jongens van de voormalige popgroep Take That.

Deze jonge torero's zijn dezelfde waaghalzen die inmiddels al een jaar geoefend hebben om maandag door de straten van Pamplona te gaan, wanneer daar de stieren door de straten rennen. Door hun training lopen zij feitelijk de minste risico's. Vorig jaar werd een Zuid-Afrikaan bij dit volksfeest ter hoogte van zijn kruis doorboord. Ook een vlotte 56-jarige Amerikaan werd gewond. Stomme buitenlanders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden