Geschiedenis

Stichting presenteert nieuw perspectief: wat als Anne Frank niet werd verraden?

Anne Frank. Beeld epa

Anne Frank werd opgepakt omdat ze werd verraden. Dat is jarenlang de leidende gedachte geweest van historici over de noodlottige arrestatie van Anne en de zeven andere onderduikers in het Achterhuis. Onderzoek van de Anne Frank Stichting komt nu met een nieuwe theorie. Wat als Anne per toeval werd ontdekt?

"Verraad als uitgangspunt leverde ondanks tientallen jaren onderzoek geen resultaat op", aldus directeur Ronald Leopold van de Anne Frank Stichting. Daarom komt de Stichting nu met een nieuw perspectief. "Ons onderzoek weerlegt de mogelijkheid van verraad niet, maar laat zien dat ook andere scenario's in ogenschouw genomen moeten worden." De stichting hoopt dat andere onderzoekers voldoende reden zien om 'nieuwe sporen' te volgen.

Die nieuwe sporen richten zich vooral op Duits onderzoek naar fraude met voedselbonnen of illegale arbeid. De stichting heeft de resultaten gisteravond bekendgemaakt.

Centraal in de nieuwe denkrichting stond de vraag op grond van welke informatie de Duitsers het pand aan de Amsterdamse Prinsengracht in augustus 1944 binnenvielen en waarom juist in dat huis. Tot nu toe werd aangenomen dat de Sicherheitsdienst gericht op zoek was naar Joodse onderduikers en dat de mensen achter de boekenkast in het Achterhuis waren verraden.

Maar misschien zocht de Duitse staatsinlichtingendienst in het pand illegale arbeiders of bonnen en kwamen de agenten toen pas op het spoor van Anne en de zeven andere onderduikers. Dat er ruim twee uur tussen aankomst en vertrek van de politie zat, twee mensen het pand konden verlaten zonder opgemerkt te worden en dat het huis in de tussentijd niet bewaakt werd, noemt onderzoeker Gertjan Broek opmerkelijk.

Daarom ontwikkelde Broek de laatste jaren de nieuwe denkrichting. Dagboeknotities van Anne uit maart 1944, voor dit onderwerp niet eerder als bron benut, leidden naar politie- en justitiestukken uit verschillende delen van het land.

Vanaf 10 maart schreef ze over de arrestatie van twee handelaren in distributiebonnen. "Daar B. en D. opgepakt zijn, hebben wij geen bonnen." Politierapporten uit de woonplaatsen van de twee, tonen aan dat ze goed ingelicht was. Na twee weken voorarrest volgde op 22 maart hun vrijlating. Anne noteerde de volgende dag al: "B. & D. zijn uit de gevangenis ontslagen." Zo nauwgezet volgde de ze de kwestie.

In februari 1945 stierf Anne Frank -vijftien jaar oud- in het concentratiekamp Bergen-Belsen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden