Stevig doorstappen in Skåne

De onheilspellende waas die in de tv-serie Wallander over Skåne ligt, is in werkelijkheid ver te zoeken. Dit vriendelijke Zuid-Zweedse landschap ontdek je liefst lopend.

"Wil je je schoenen uitdoen of aanhouden?", vraagt Sebastian als ik via de keukendeur zijn huis binnenstap en hij zich heeft voorgesteld als onze gastheer voor de komende dagen. "Het is mij om het even, maar de meeste gasten doen ze binnenshuis uit." Hij wijst op een rekje waar wollige kinderpantoffels tussen bemodderde bergschoenen staan. In Röstånga, een dorp op 60 km van Malmö, runnen Sebastian en zijn vrouw Åsa sinds kort vandrarhem (wandelaarshuis) Villa Söderåsen. Hun blonde kindertjes huppelen door de gastenzitkamer achter poes Flingan aan, de thee staat klaar en aan de banken naast de haard is te zien dat je er prima in kunt wegzakken.

Ja, we zetten onze schoenen graag naast de andere. Na zes uur stevig wandelen voelt dat sowieso als een bevrijding. De wandeling die ik vandaag maakte met mijn man, zoon en gids Kenneth - een behoorlijke doorstapper, de lange haren in een hipsterknotje - voerde over het oude en immens grote landgoed Fulltofta. Kenneth weet er de verhalen bij. Een vaag vierkant van gestapelde keien vormt het restant van het huisje waar rond 1850 de lokaal bekende Carolina woonde. "Zij zorgde voor haar zieke man, het vee en de groentetuin en molk de koeien van de landheer. Twee keer per dag, zes dagen per week liep ze de acht kilometer naar zijn boerderij. Haar drie kinderen deelden één paar schoenen. Was het 's winters te koud om blootsvoets door de bossen naar school te lopen, dan bleven er twee thuis." Carolina's buren hadden het niet veel beter: op oude kaarten wordt het gemeenschapje aangeduid als 'Hungern': honger.

Het Skåne van nu is rijk van kust tot kust. Naar Zweedse begrippen heeft het relatief weinig bos en veel landbouwgrond. Vooral de graanvelden zijn uitgestrekt. Tv-kijkers zullen het beeld herkennen van de vele ritten van inspecteur Kurt Wallander, al is de onheilspellende waas die in de serie over het land ligt in werkelijkheid ver te zoeken. Skåne doet in alle opzichten vriendelijk aan. De zuidelijkste provincie van het land heet ook de dichtstbevolkte te zijn. Alles is betrekkelijk, maar mijn Nederlandse blik ziet vooral leegte. Tijdens onze wandeling over een gemarkeerde route komen we één hardloper tegen die net genoeg adem heeft om ons met het vrolijke Zweedse 'hej hej' te groeten. Wat ook opvalt is de enorme verscheidenheid aan bomen. Als kind van het open weidelandschap ben ik niet bepaald een boskenner, maar hier sta ik versteld van de variatie: grote percelen met berken waarvan de zwart-witte stammen bijna geometrische patronen vormen, de Scandinavische variant op de mangrove waar de boomstammen in een laag water verdwijnen en duistere naaldwouden die niet zouden misstaan in 'Game of Thrones'.

Uitzichten zijn er ook, vooral de volgende dag als we door het hooggelegen natuurreservaat Kullaberg lopen, op de punt van het schiereiland aan Skåne's westkust. We kijken neer op bossen, op het water van het Kattegat en op buurland Denemarken dat zich net niet helemaal weet te verstoppen achter een dunne nevel. Een van de eerste wandelaars in dit hooggelegen gebied was Carolus Linnaeus, voor de Zweden Carl von Linné. Halverwege de 18de eeuw ontdekte hij dat op Kullaberg 70 procent van alle Zweedse plantensoorten groeit. In deze tijd van het jaar zijn het vooral de bosanemonen die opvallen: ze liggen als uitgestrekte witte tapijten onder de beukenbomen. Van vissers- en badplaats Mölle volgen we de oranje stippen op de bomen naar de punt van het schiereiland.

Mölle was al een toeristenparadijs lang voor het woord werd uitgevonden. Rond 1900 was er een directe treinverbinding met Berlijn. In de tijd dat badpakken nog van de hals tot de knieën reikten, maakte het dorpje naam als Sin City avant la lettre. Als eerste plaats in het land werd hier gemengd baden toegestaan.

Een paar uur voorbij de vuurtoren dalen we, over keien en slikkige hellingen, 120 meter naar zeeniveau af. Ook gids Kenneth moet even zoeken, maar onderaan de steile klifkust timmerde kunstenaar Lars Vilks (vooral bekend van zijn Mohammed-cartoons en de aanslag op zijn leven vorig jaar in Kopenhagen) 75 ton drijfhout in elkaar tot een wonderbaarlijke sculptuur van schots en scheve gangen en open torens. Twee jaar nadat hij in 1980 was begonnen werd zijn bouwsel bij toeval ontdekt en begon een eindeloze reeks van processen tegen de autoriteiten die Nimis illegaal verklaarden. Als protest riep Vilks de keien waarop zijn sculptuur rust uit tot de micronatie Ladonia. Pas als we weer boven op het wandelpad aankomen, zien we een gele markering over de bosbodem lopen: staken we hier de grens van Vilks Ladonia over?

Als we Arild binnenlopen, net als Mölle een dorpje dat het toerisme omarmde maar zich er niet aan onderwierp, is het vier uur. Een goed tijdstip voor een fika, de Zweedse mini-high tea. Op de klassiek-gestreepte banken bij de haard van hotel Rusthållargården nemen we de tijd voor koffie, wortelcake, boterkoekjes en chokladbullar, chocoladebolletjes met kokos. Nog even volhouden, straks mogen de schoenen weer uit.

Eurorando

Van 10 tot 17 september verwacht Skåne zo'n 7000 wandelaars voor Eurorando 2016. Eurorando is een vijfjaarlijks wandelevenement, het grootste van Europa met 80 verschillende dagtochten, van pelgrimsroutes tot historische stadswandelingen, individueel of onder leiding van een gids. Ook zijn er culturele, culinaire en historische bus- en bootexcursies. Inschrijven voor Eurorando 2016 kan tot 1 augustus. www.eurorando2016.com.

Op een ander tijdstip wandelen in Skåne? Overal in het gebied zijn gemarkeerde routes. De echte uitdaging is de 1200 km lange Skåneleden: www.skaneleden.se.

Villa Söderåsen in Röstånga is een van de vele accommodaties die Eurorando-deelnemers ontvangen. Vandrarhems zijn te vergelijken met onze jeugherbergen, maar sfeervoller, vaak in houten jugendstilvilla's gevestigd. Söderåsen ligt naast de ingang van het wonderschone nationaal park Söderåsen: soderasensvandrarhem.se.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden