Steun voor missie, maar wat daarna?

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken, premier Mark Rutte en minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie tijdens het Tweede Kamerdebat over de militaire bijdrage van Nederland aan de internationale strijd tegen Islamitische Staat (IS). Beeld ANP

"Islamitische Staat heeft met minimale middelen bereikt wat ze wilde. (...) Razernij, redeloze angst en paniek bewerkstelligen in westerse landen, die in een pavlovreactie bommenwerpers sturen."

Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren nam het gisteren samen met de SP op tegen de rest van de wereld. Terwijl deze linkse partijen bang zijn dat het sturen van F-16's naar Irak de situatie daar alleen maar verergert omdat een oorlog tegen terroristen niet te winnen is met bombardementen, is minister Frans Timmermans van buitenlandse zaken trots op die rest van de wereld. Hij vindt het "zo waardevol dat de wereldgemeenschap bijna unaniem IS wil stoppen".

Net zo verenigd is het overgrote deel van de Tweede Kamer. Dat is bijzonder voor zo'n offensieve missie die in zeer korte tijd in elkaar is gezet. Het zijn niet alleen de beelden van onthoofdingen, gigantische vluchtelingenstromen en wanhopig samengedreven mensen die voor de eenstemmigheid zorgen.

Vrijheid aan een zijden draadje
Dat er Nederlandse gezinnen afreizen en eenlingen terugkeren, dat er bij demonstraties in Nederland met IS-vlaggen wordt gezwaaid en dat er videoboodschappen komen van djihadstrijders in algemeen beschaafd Nederlands. Dát zorgt ervoor dat ook partijen als de PVV overstag gaan en Nederlandse piloten en trainers uit willen zenden. Dat er op straat nog steeds nauwelijks protesten klinken tegen de oorlog die Nederland hiermee actief in is gegaan, nu de eerste F-16's al in Jordanië zijn gestationeerd om voorbereidingen te treffen om volgende week in actie te komen.

Al weken hebben politici het over de grote verandering van de wereld na deze zomer, waarin het buitenland dichtbij kwam. Wie gisteravond naar de fractievoorzitters in de Tweede Kamer luisterde, moet het gevoel hebben bekropen dat de vrijheid van Nederland aan een zijden draadje hangt.

Halbe Zijlstra (VVD) sprak over het vrije Nederland waarvoor is gevochten en dat hij wil doorgeven aan zijn kinderen. PvdA-leider Diederik Samsom noemt IS een rechtstreekse bedreiging van onze samenleving. Volgens Geert Wilders (PVV) lopen er in Nederland mensen vrij rond die hoofden af willen hakken. "Deze strijd zoeken wij niet, de strijd zoekt ons", meent VVD-Kamerlid Han ten Broeke. Daaraan toevoegend dat dit zeker geen opbouwmissie is.

Hoe terughoudend kun je zijn?
Daar gaat de eensgezindheid wel iets wankelen. Want IS bestrijden wil iedereen. Maar hoe belangrijk is het om nu al verder vooruit te kijken? Waar is de jarenlange discussie na de Nederlandse steun aan de Amerikaanse inval in Irak goed voor geweest? Kun je nog terughoudend zijn als onthoofdingsvideo's de woonkamers binnendringen?

Een minderheid aan de rechterkant van de Kamer pleit er voor om helemaal mee te doen met de Amerikanen, niet te stoppen bij de Syrische grens en niet moeilijk te doen met eigen beperkende voorwaarden. Een linkser deel van de Kamer vliegt het voorzichtiger aan.

Want wat levert bombarderen boven Syrië op? Misschien wel dat Assad steviger in het zadel komt en dat wil niemand. Hoe haal je de voedingsbodem onder de opmars van het haatdragende IS weg? Dat zou weleens kunnen beginnen bij de regering in Bagdad, die soennieten nog steeds niet het gevoel geeft erbij te horen, maar wel legitimiteit geeft aan de bombardementen. En hoe lang gaat het duren voordat er toch grondtroepen moeten worden ingezet om iets te bereiken?

Het zijn vragen die zich opdringen, worden aangeraakt, maar die zo moeilijk te beantwoorden zijn dat ze in een debat dat erop is gericht eensgezind militairen naar 'het grote kwaad' te sturen, in het luchtledige blijven hangen. Zoals Timmermans redeneert: we moeten eerst de brand blussen en dan een plan maken om toekomstige branden te blussen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden