Steun van gemeenten aan voetbalclubs mocht

Onderzoek Europese Commissie | Nederlandse clubs hebben zich niet schuldig gemaakt aan oneerlijke concurrentie. Spaanse wel.

De voetbalclubs PSV, Den Bosch, MVV, NEC en Willem II hebben zich niet schuldig gemaakt aan oneerlijke concurrentie. De overheidssteun die zij ontvingen was conform de spelregels in de Europese Unie. Veel Spaanse clubs speelden echter vals.

Dat heeft de Europese Commissie gisteren na meer dan drie jaar onderzoek gemeld. De Nederlandse clubs komen er in de besluitvorming goed vanaf. Dat geldt niet voor een aantal Spaanse clubs, waaronder Barcelona en Real Madrid, de twee machtigste clubs uit de Spaanse competitie.

Voor de Europese Commissie zijn voetbalclubs niet anders dan bedrijven. Dat betekent ook dat zij zich moeten houden aan de spelregels die voor het economisch verkeer gelden. Oftewel: er dient sprake te zijn van een gelijk speelveld en de overheid mag dat speelveld niet met voordelen zoals grondtransacties tegen een te lage prijs of belastingvoordelen verstoren.

De commissie onderzocht in Nederland een grondtransactie tussen de gemeente Eindhoven en PSV. De 'sale and leaseback-constructie' van de grond waarop het Philips-stadion en het bijbehorende trainingscomplex zijn gebouwd, kan door de beugel, vindt de Europese Commissie. De overdracht van de grond aan de gemeente geschiedde tegen een marktconforme prijs en was daarmee een transactie die ook door gewone particuliere investeerders gedaan zou kunnen zijn.

Real Madrid en de stad Madrid gingen echter een overeenkomst aan waarbij een veel te hoge prijs voor de grond werd betaald door het stadsbestuur. Het te veel betaalde bedrag is een subsidie en leidt tot oneerlijke concurrentie, vindt de commissie en dus moet er worden terugbetaald. Het gaat om 18,4 miljoen euro. Geld dat de club kon besteden aan de aankoop van spelers.

Anders dan in Nederland hebben vier Spaanse clubs - Real Madrid, Barcelona, Athletic Bilbao en Atletico Osasuna - onacceptabele belastingvoordelen gehad. De clubs golden voor de belasting als non-profitorganisatie en dat leverde een lager belastingtarief op. Het zijn gewone bedrijven, vindt de Europese Commissie, en dus gelden de normale tarieven. Hoe groot het genoten voordeel was, is nog niet duidelijk. De terugvorderingen zullen niet boven de 5 miljoen euro uit komen.

Drie Spaanse clubs die op het punt stonden om om te vallen, zijn met garanties overeind gehouden. Voor het geven van garanties wordt normaal gesproken betaald. Bij Valencia, Hercules en Elche is een te lage vergoeding betaald, waardoor de clubs ongeoorloofde staatssteun hebben gehad. Valencia moet maar liefst 20,4 miljoen euro terugbetalen.

Volgens advocaat Allard Knook, specialist in staatssteun, is het mooi dat de Nederlandse clubs de dans ontspringen. Maar dat wil niet zeggen dat de uitspraken van de Commissie zonder consequenties zijn. Zo zullen clubs die voor hulp in aanmerking willen komen, eerst plannen ter herstructurering van de club moeten voorleggen. Pas dan kan over steun worden beslist. De plannen moeten duidelijkheid geven over de levensvatbaarheid van de onderneming. Clubs kunnen dus niet zo maar met gemeenten aan de slag gaan.

Het aanpakken van de oneerlijke staatssteun door de Europese Commissie is vooral bedoeld de verhoudingen tussen de voetbalorganisaties in hun hoedanigheid van onderneming zuiver te houden. Dat is een economsich perspectief. De voetbalorganisaties Fifa en Uefa hebben een in essentie vergelijkbaar uitgangspunt op sportief vlak. Zij willen de sport zuiver houden, de leidraad is 'fair play'. De sportieve prestaties moeten de verhoudingen bepalen en niet de omvang van de clubkas.

Hoe zat het met de steun in Nederland?

NEC De gemeente Nijmegen kocht voor 2,2 miljoen euro een recht af voor de verwerving van het multifunctionele sportcomplex De Eendracht.

MVV De gemeente Maastricht zag af van een vordering op MVV van 1,7 miljoen euro en kocht het stadion en de trainingsvelden voor 1,85 miljoen euro.

WILLEM II Door een verlaging van de huur van het stadion door de gemeente Tilburg kreeg de club een voordeel van 2,4 miljoen euro.

FC Den Bosch De gemeente 's Hertogenbosch kocht het trainingscomplex voor 1,4 miljoen euro en streek met de hand over het hart: een vordering op de club van 1,65 miljoen euro werd voor het symbolische bedrag van een euro overgedragen aan de Stichting Met Heel Mijn Hart.

PSV De gemeente Eindhoven kocht de gronden onder het stadion en de trainingsaccommodatie van PSV voor ruim 48 miljoen euro. PSV betaalt daarna jaarlijks een pacht voor de grond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden