Sterrenatlas op 17 000 cd's

SAN DIEGO - Over vijf of zes jaar krijgt de telescoop concurrentie van de cd: sterrenkundigen die nieuwsgierig zijn naar een object aan de noordelijke sterrenhemel kunnen dan in de Sloan Digital Sky Survey (SDSS) kijken. Grote kans dat zich daarin al een beeld en een analyse van het licht van dat object bevinden en dat ze meteen aan het werk kunnen.

De SDSS is in mei met zijn werk begonnen. De eerste beelden werden maandag gepresenteerd op de zomervergadering van de American Astronomical Society in San Diego, Californië. Ze zijn gemaakt met een speciaal voor het project gebouwde 2,5 meter telescoop met een groot blikveld en een bijzonder grote fotogevoelige chip om de beelden vast te leggen. Terwijl de sterrenhemel aan de telescoop - die in Nieuw-Mexico staat - voorbijtrekt, spuwt die chip voortdurend enorme hoeveelheden gegevens uit. In totaal moet de noordelijke sterrenhemel worden vastgelegd in computerbestanden met een omvang van tien terabytes, dat is tien miljoen megabytes, een hoeveelheid waarvoor je 17 000 cd's nodig zou hebben.

De Sloan catalogus zal het mogelijk maken geautomatiseerd de afstand tot de aarde te berekenen van miljoenen melkwegstelsels, en daarmee een driedimensionele kaart van een groot deel van het zichtbare heelal te maken. Ook kan met de computer gezocht worden naar hemellichamen waarvan het licht bepaalde kenmerken vertoont.

Tot nu toe moesten de sterrenkundigen het doen met de veertig jaar oude Palomar catalogus. Een dergelijk werk wordt door de sterrenkunde ongeveer eens per generatie ondernomen, zei aanstaand AAS-president Robert Gehrz maandag. Als de Sloan survey klaar is, is het dus niet waarschijnlijk dat hij met de dan waarschijnlijk beschikbare betere middelen nog eens wordt overgedaan. Wel hopen de onderzoekers dat er tegen die tijd geld is om de hele telescoop naar Australië of een ander zuidelijk land te verhuizen. Want maar een half heelal op cd, dat zal de sterrenkunde niet kunnen verdragen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden