Sterren doen goede zaken goed

AMSTERDAM - Bijna was ook Sarah Ferguson toegevoegd aan de staf van Ruud Lubbers, Hoge Commissaris voor de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, de UNHCR. Maar dat ging niet door. Of dat nou kwam omdat Buckingham Palace het niet wilde of dat de organisatie zelf twijfelde, is niet duidelijk. Deze week werd wél het internationaal erkende sekssymbool Angelina Jolie door de UNHCR bereid en geschikt bevonden om zich in te zetten voor de vluchtelingen in de wereld. Jolie, momenteel te zien als computerheldin Lara Croft in de film Tomb Raider, was op het moment van haar benoeming in Pakistan. In maart bezocht ze al vluchtelingen in Sierra Leone. Geheel op eigen kosten, benadrukt de UNHCR.

In de jaren vijftig hadden de Verenigde Naties maar één zogenaamde goodwill-ambassadeur: Danny Kaye. De komiek werd door het kinderfonds Unicef ingeschakeld om meer aandacht te vestigen op de projecten van deze VN-tak. Danny Kaye bleek de organisatie een hoop publiciteit te bezorgen, vooral in bladen die anders nooit over Unicef zouden schrijven. En dus werden ook Peter Ustinov, Audrey Hepburn, Harry Belafonte, Roger Moore, Sophia Loren en vele, vele andere beroemdheden ingeschakeld.

De andere afdelingen van de VN hebben dit idee van Unicef overgenomen. De wereldgezondheidsorganisatie WHO stelde vorig jaar tennisster Martina Hingis aan die energiek begon met haar actie 'Matchpoint tegen polio'. De ontwikkelingsorganisatie UNDP heeft de Zuid-Afrikaanse schrijfster Nadine Gordimer en de voetballer Ronaldo. Het bevolkingsfonds UNFPA Linda Gray -Sue Ellen in de serie Dallas- en een hele reeks winnaressen van miss world-verkiezingen. De mensenrechtencommissie OHCHR kan rekenen op de inzet van de Ierse dichter Seamus Heaney en het cultuurfonds Unesco mag Catherine Deneuve en opera-diva Montserrat Caballé in stelling brengen.

Beroemdheden zijn dol op goede doelen. Altijd al geweest. Maar in hoeverre doen ze het voor hun imago en wat schiet het goede doel er uiteindelijk mee opt Heel wat, blijkt uit cijfers. De Japanse tv-persoonlijkheid Tesuko Kuroyanagi is sinds 1984 ambassadeur voor Unicef en haalde in die jaren een dikke vijftig miljoen gulden binnen. Ze is daarmee recordhoudster. Maar anderen weten ook flink wat geld los te peuteren. Regisseur Richard Attenborough (Unicef) bezocht begin dit jaar overstroomd Mozambique en begon met de Britse krant The Observer een inzamelingsactie die meer dan twee ton opbracht.

Ook Unicef Nederland merkt de voordelen van de goodwill-ambassadeurs Paul van Vliet en Monique van de Ven. Sinds Van Vliet, die werd binnengehaald door Audrey Hepburn, in 1992 voor de organisatie ging werken, zijn de inkomsten gestegen. ,,Al weet je natuurlijk nooit of dat daardoor komt'', zegt woordvoerder Maarten Bijl. ,,Maar je hoeft niet alles in geld uit te drukken, aandacht voor ons werk is ook heel belangrijk.''

Net als Nederland hebben ook andere landen hun lokale beroemdheden die zich voor de VN inzetten. Wereldwijd gaat het om honderden sterren. Maar er is wel een hiërarchie. Het hoogste dat je kunt worden is Messenger of Peace, 'Boodschapper van Vrede'. Je wordt dan persoonlijk door de secretaris-generaal gevraagd en je moet er hard voor werken. In dit selecte gezelschap bevinden zich ex-bokser Muhammad Ali, operazanger Luciano Pavarotti, acteur Michael Douglas, basketballer Magic Johnson en de schrijver Elie Wiesel.

Het inschakelen van sterren houdt ook een risico in, erkent Bijl. Wat als ze in een schandaal verzeild raken? Bijl maakt zich daar bij Van Vliet en Van de Ven niet veel zorgen over. Maar ja, dat dachten ze in Duitsland ook van Boris Becker. Tot ze er in 1987 achter kwamen dat Becker ooit een wedstrijd had gespeeld in Zuid-Afrika en bovendien weigerde uit te sluiten dat hij nog eens in het land van de apartheid zou spelen. Hij werd geroyeerd.

De VN zegt erg zorgvuldig te zijn bij de keuze. ,,Onze beroemdheden moeten echt betrokken zijn bij de zaak'', aldus een woordvoerster. ,,Ze kunnen de camera's op zich gericht krijgen, maar ze willen die aandacht niet voor zichzelf.'' Dat de camera's wel gaan snorren als zo'n VN-beroemdheid langskomt, bleek bijvoorbeeld toen ex-Spice Girl Geri Halliwell voor UNFPA in 1999 de Filippijnen bezocht om voorlichting te geven over veilig vrijen. Fotografen vertrapten de marktstalletjes voor het kliniekje dat ze bezocht. Ze zorgde trouwens meteen voor een schandaaltje: de katholieke kerk van de Filippijnen riep jonge meisjes op niet te luisteren naar de boodschap van Halliwell.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden