Review

Sterke ’Walküre’ van Van Hove verzuipt in beeldtaal

De Vlaamse Opera olv Ivan Törzs met ’Die Walküre’ van Wagner in een regie van Ivo van Hove op 4/2 in Gent. Nog tien voorstellingen daar t/m 10/3. Info: www.ringvlaamseopera.be

Een enerverend Wagner-weekend was het! Na de verstilde en poëtische ’Tannhüuser’, vrijdagavond bij De Nederlandse Opera, toog het journaille zondag naar Gent voor ’Die Walküre’ van de Vlaamse Opera. Werd in Amsterdam de eigen verbeelding een kans gegund, in Gent bestookte regisseur Ivo van Hove zijn publiek weer eens met een bombardement aan beelden. Geen precisiebombardement, maar eentje met zoveel mogelijk collateral damage!

En toch revancheerde Van Hove zich met deze tweede opera uit Wagners ’Der Ring des Nibelungen’ voor zijn saaie en ’gemakzuchtige’ enscenering van ’Das Rheingold’, vorig jaar bij de Vlaamse Opera. Even leek het erop alsof deze ’Walküre’ op dezelfde manier zou floppen, want het eerste bedrijf was tot in absurdum gemoderniseerd. ’We zien het als een uitdaging om voor de mythische symbolen van Wagner een hedendaags beeldend equivalent te vinden’, legt Van Hove in het programmaboek uit. De hut van Sieglinde en Hunding is hier een ongedefinieerde plek – inclusief verdwaalde kattenbak! – in de multiculturele banlieue’s van Parijs. Althans, dat las ik achteraf in datzelfde programmaboek; al kijkend was ik er zondagavond niet opgekomen. Al lezend kwam ik er verder achter dat het koffertje, dat hier het mythische zwaard Nothung vervangt, vol zit met massavernietigingswapens, of misschien wel met het radio-actieve gif polonium. Hoe actueel kan opera zijn? Maar iets bedenken en het dan vervolgens theatraal duidelijk maken in het zo dwingende opera-corset, bleken weer eens twee verschillende zaken.

De eenzaamheid van Sieglinde, Hunding en Siegmund ging hier volledig verloren. Van Hove en zijn decorcompaan Jan Versweyveld bleven maar beelden en attributen braken. Getut met pannetjes, voetbalwedstrijden op tv, het in elkaar slaan van een travestiet, talloze schermen met bewegende beelden – gek word je van deze zap-cultuur. In deze stadsjungle is Wagners natuur ver te zoeken, al blijken binnenin de stutpilaren van deze omgeving boomstammen verborgen te zitten.

Deze constante anekdotiek is oer-vervelend en dodelijk vermoeiend. Alsof je een serieus gesprek met iemand wilt hebben, maar voortdurend afgeleid wordt door een televisie die luidruchtig aanstaat. In het tweede bedrijf – hier een verrassend en prachtig toneelbeeld – wordt het rustiger en krijgen verhaal en muziek een kans. En het derde bedrijf is bijzonder sterk. De Walküren komen hier echt op witte paarden het toneel op en blijken emergency room-verpleegkundigen te zijn. De beroemde Walkürenritt is in Van Hove’s handen een fantastisch wervelend hoogstandje personenregie.

Van Hove heeft de zangers geweldig op sleeptouw kunnen nemen. James Johnson zingt en speelt werkelijk een prachtige Wotan en Jayne Casselman verrast als een levendige Brünnhilde, die geen angst heeft voor de angstwekkende noten van haar partij. Geweldig ook Anne Mason als onverbiddelijke Fricka, Attila Jun als een afschrikwekkende Hunding en Jeffrey Dowd als een opvallend ontspannen zingende Siegmund. De Sieglinde van Edith Haller is goed, maar wat aan de lichte kant. Haar acht Walküre-halfzusters grijpen hun kans met volumneuze verve. Jammer dat dirigent Ivan Törzs niet meer verbeelding uit het prima spelende orkest weet te halen. Bij vlagen klinkt het niet meer dan futloos en ongeïnspireerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden