Sterke karakters die kunnen samenwerken

CD KLASSIEK

Rubens Quartet

Josquin, Mozart en Roukens

RQ

Het klassieke repertoire combineren met nieuw of onbekend werk: dat is het credo van het Rubens Quartet. Op de eerste cd op het eigen label RQ koppelt het viertal Mozarts 'Dissonantenkwartet' aan 'Earnest & Game' (2007) van Joey Roukens, die ook een deel uit een motet van Josquin des Prez bewerkte voor het strijkkwartet.

"Er heerst een soort argwaan tegen nieuwe muziek", vertelt altviolist Roeland Jagers (31). "Maar wij merken dat er juist vaak positief wordt gereageerd op de nieuwe stukken die wij spelen. Zeker het werk van Roukens spreekt veel mensen aan." Primarius Sarah Kapustin (30) vult aan: "Vaak zie je de opluchting bij het publiek: nieuwe muziek en toch mooi!"

Wat is 'Earnest & Game' voor een stuk?
Kapustin: "Je hoort invloeden van verschillende scholen. Er zitten passages in die barokachtig klinken, terwijl je in het derde deel Mahler kunt herkennen: dat is romantisch en expressief. Het tweede deel, 'Ecstasy', is juist heel ritmisch en klinkt net als popmuziek."

Jullie openen de cd met Roukens' bewerking van Josquins motet 'Planxit Autem David'. Waarin herkennen we de hand van de bewerker?
Kapustin: "De noten zijn bijna allemaal van Josquin, maar Roukens benut allerlei mogelijkheden van de strijkinstrumenten: op de kam spelen, het plukken van de snaren... Aan het einde schrijft hij flageoletten voor. En wij spelen het veel langzamer dan het oorspronkelijk zal hebben geklonken."

Is het niet gewaagd om die stukken te combineren met een meesterwerk als het 'Dissonantenkwartet'?
Jagers: "Door stukken uit drie tijdperken naast elkaar te programmeren, willen we laten horen dat al die werken hun oorsprong hebben. Wat Mozart deed, was in zijn tijd ook nieuw, met die dissonanten in de openingsmaten. Roukens is op zijn beurt weer door de klassiekers geïnspireerd."

Jullie bestaan al sinds 2000, maar spelen sinds vorige zomer met een nieuwe tweede violiste. Wat gebeurt er als je opeens een lid vervangt?
Jagers: "De hele balans en chemie verandert. Dat schudt iedereen wakker. Onze vorige violist, Joe Puglia, is gaandeweg tot de conclusie gekomen dat het spelen in een kwartet niet voor hem was weggelegd. Het is zo'n specifiek vak. Zonder hem tekort te doen: je moet er wel helemaal in geloven, want het is een groot offer dat je moet brengen. Wij repeteren zes dagen per week, meestal vier uur per dag."

Kapustin: "Een groot verschil is dat onze nieuwe violiste, Tali Goldberg, er van begin af aan voor heeft gekozen om tweede viool te spelen. Met haar voorganger wisselde ik weleens van plek, dan speelde hij eerste viool. Tali ziet dit echt als haar vak. De tweede viool heeft een totaal andere rol dan eerste. Je moet snel omschakelen: soms speel je solo's, dan moet je weer begeleiden of heb je de rol van concertmeester."

Jagers: "Ik denk dat een kwartet vier sterke persoonlijkheden nodig heeft die met elkaar op een flexibele manier samenwerken. Je moet je kunnen aanpassen aan je medemusici. Aan de andere kant moet je niet iemand zijn die het overal maar mee eens is, want dan wordt het een slap geheel. Het zijn vier mensen en zestien snaren die samen moeten klinken. Dat evenwicht is iets waar we constant naar op zoek zijn."

In de stukken van Roukens speelt jullie vorige tweede violist nog mee, in het 'Dissonantenkwartet' speelt Goldberg. Wat is er veranderd in klank?
Jagers: "Meer nuances, meer kleuren. Ik denk dat we volwassener zijn geworden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden