Stenen voor brood

De fraaiste relativering van de breuk tussen de Tweede-Kamerfractie van de LPF en de partij staat vooralsnog op conto van de nieuwe voorzitter Jan Belder. Hij stelde droogjes vast dat de partij met het opstappen van de zittende kamerleden weliswaar acht leden verloren heeft, waar echter tegenover staat dat de leden de partij weer helemaal terug hebben.

Overigens is het nog maar de vraag of die leden wel geneigd zijn er zo relativerend over te oordelen, om nog maar te zwijgen van de anderhalf miljoen kiezers die twee jaar geleden geleden hun stem hebben uitgebracht op de LPF. Zij zijn tot dusverre alleen maar getuige geweest van botsende ego's, weinig vruchtbare ruzies, gekuip en gekonkel en per saldo van een gestaag proces van afbrokkeling en versplintering, dat deze week uitliep op een breuk tussen partij en fractie. Fortuyn had hun een nieuwe politiek en een nieuwe samenleving beloofd; fractie en partij leverden stenen voor brood.

Het lijkt een natuurwet dat nieuwe partijen weinig tot geen kans van slagen hebben. Dat lijkt zo als we kijken naar het lot van DS70, dat van de middenstandspartij, of dat van de bejaardenpartijen. Maar het hoeft niet. De oude partijen waren ooit ook nieuw. Zij konden zich vestigen doordat ze een herkenbare strijd voerden voor hun gedachtegoed en ze overleefden doordat ze telkens opnieuw kans zagen dat aan te passen aan de eisen van de tijd. Zelfs D66, dat een zeker pragmatisme tot uitgangspunt koos, lukte het zich met vallen en opstaan een plaatsje te veroveren. Mede dankzij een uitgesproken en doordacht programma en met uitgesproken ideeën.

Voor de LPF lijkt zo'n plaats niet weggelegd. Voorzover deze partij een gedachtegoed vertegenwoordigde, is het meeste daarvan nagenoeg ongezien overgenomen door CDA en VVD. Niet voor niets ontpopte de thans zittende LPF-fractie zich tot de trouwste bondgenoot van dit kabinet. Waar D66 verstek liet gaan, konden CDA en VVD blind vertrouwen op de LPF. Met deze klakkeloosheid demonstreerde de fractie dat de LPF niet zozeer een partij is als wel een groepering die een houding vertegenwoordigt. Daarmee lukte het Pim Fortuyn een omslag te bewerkstelligen. Maar daarmee tekende hij op termijn ook voor de ondergang van de partij. Want in tegenstelling tot een gedachtegoed is een houding in de politiek nauwelijks overdraagbaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden