Stemmen voor ANC geen uitgemaakte zaak

Bisschop Desmond Tutu doet zijn stembriefje in een stembus in Kaapstad. (AP) Beeld AP
Bisschop Desmond Tutu doet zijn stembriefje in een stembus in Kaapstad. (AP)Beeld AP

Miljoenen Zuid-Afrikanen hebben vanaf 7 uur vanochtend hun stem uitgebracht. De parlementsverkiezingen zijn de spannendste sinds de afschaffing van de apartheid in 1996, al is wel zeker dat het ANC, dat het land sindsdien geregeerd heeft, weer als grootste uit de bus zal komen.

De cruciale vraag is echter hoeveel concurrentie het ANC zal ondervinden van de nieuwe partij Cope (Congress of the people), een splinterpartij van het ANC. Mogelijk zal Cope genoeg stemmen trekken om het ANC af te houden van een tweederde meerderheid. Daarmee zou een einde komen aan de parlementaire almacht van de partij.

Cope werd opgericht door dissidente ANC-politici, die gekant zijn tegen partijleider Jacob Zuma. Zuma verdrong vorig jaar ex-president Thabo Mbeki uit zijn posities, na een lange machtsstrijd. Zuma werd beschuldigd van corruptie. Volgens Zuma en zijn aanhangers waren die beschuldigingen politiek gemotiveerd. Onlangs werden de aanklachten ingetrokken. Zuma’s tegenstanders zien daarin het ultieme bewijs van zijn verstrekkende macht.

„In de eerste jaren van de vrijheid, stemden de meeste mensen voor het ANC. Voor velen van hen is dat vandaag geen uitgemaakte zaak meer”, zei aartsbisschop en Nobelprijswinnaar Desmond Tutu na het uitbrengen van zijn stem in Kaapstad.

Ex-president Mbeki, die vanochtend zijn stem heeft uitgebracht in Johannesburg, liet daarbij in het midden op welke partij hij heeft gestemd. In ieder geval weigert hij reclame te maken voor het ANC, zoals zijn voorganger Nelson Mandela wel heeft gedaan. „Mensen moeten stemmen op wie ze willen, niet gedreven door angst”, zei Mbeki.

Het lijdt geen twijfel dat Zuma zal worden verkozen tot president. Hij is zeer populair onder grote delen van de zwarte meerderheid. Zuma heeft gezegd dat hij als president ’zichtbare verbetering’ wil brengen in het leven van zwarten.

Het ANC behaalde bij de vorige verkiezingen 70 procent van de stemmen. Naar verwachting zal de partij nu zeker 60 procent halen. Voor de verkiezingen hebben ruim 23 miljoen stemgerechtigden zich geregistreerd.

In zakenkringen hopen velen op het doorbreken van de almacht van het ANC. Zij vrezen dat Zuma zich teveel zal richten naar vakbonden en andere linkse bondgenoten. Zuid-Afrika stevent af op zijn eerste recessie in zeventien jaar. Tot opluchting van de zakensector staat de (blanke) minister van financiën, Trevor Manuel, hoog op de ANC-lijst. Dat duidt erop dat hij zijn post, die hij al bekleedt sinds 1996, zal behouden. „Onze economie zal niet ideologisch worden, maar rationeel bepaald blijven”, zei Manuel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden