Stemmen op kousenvoeten

AMSTERDAM - Zo stormachtig en spannend als vorige maand de stembusstrijd was voor het referendum over het Noord-Ierse vredesakkoord, zo rustig, geruisloos bijna, is de campagne verlopen voor de nieuwe, vandaag te kiezen Assemblee.

Maar spannend is het nog altijd. Er staat bij deze belangrijkste verkiezingen in de Noord-Ierse geschiedenis immers veel meer op het spel dan een simpele verdeling van de 108 zetels onder de paar honderd kandidaten in de achttien Noord-Ierse kiesdistricten. Volgens het proportionele stelsel, zes per district.

De strijd heeft zich de afgelopen dagen geconcentreerd op inspanningen aan protestants-loyalistische kant om de aanhang in te tomen van dominee Ian Paisley, vijand van het vredesakkoord en verklaard tegenstander van de nieuwe Assemblee. Tegenstander van een Assemblee dan waarin, als hoeksteen van het Goede Vrijdag-akkoord, door de twee sectarische gemeenschappen, protestanten en katholieken, verder wordt gewerkt aan welslagen en onderbouwing van die overeenkomst. Om zo een definitief einde te maken aan dertig jaar geweld in de Britse provincie.

Daarvoor is het nodig dat Paisley's Democratic Unionist Party en geestverwante, kleinere clubs als de United Kingdom Unionist Party tezamen in zeteltal onder de dertig blijven. Anders is het gedaan met het functioneren van de volksvertegenwoordiging, waarin - nota bene als 'veiligheidsgarantie' voor de katholiek-nationalistische minderheid - de regel geldt dat geen besluit kan worden genomen zonder een meerderheid in beide kampen. En mochten Paisley c.s. meer dan dertig zetels halen - grofweg de helft van het voor de loyalisten ingeschatte zeteltal - dan kan hij daarmee de Assemblee lamleggen, 'slopen', zoals Paisley het zelf placht te noemen.

Er is maar één man die Paisley daarvan kan weerhouden: David Trimble, leider van de Ulster Unionist Party, de grootste partij van Noord-Ierland, en ondertekenaar van het vredesakkoord. Móét weerhouden vinden vriend en vijand, Paisley uitgezonderd dan. En zo kan het gebeuren dat naast de Britse en Ierse regeringen de gematigde, nationalistische SDLP en zelfs de republikeinse Sinn Fein - de politieke tak van het Ierse republikeinse leger Ira - de hoop uitspreken dat Trimble met zijn UUP niet slechts als grootste uit de bus komt, maar vooral een beslissende overwinning boekt op Paisley.

Dat kan via het ingewikkelde kiessysteem in Noord-Ierland met behulp van diezelfde nationalistische partijen. Naast de eerste stem kunnen de bijna 1,2 miljoen kiezers voorkeuren uitspreken voor kandidaten van andere lijsten.

En dus trok Trimble de afgelopen dagen van deur tot deur, en niet slechts in de 'bevriende' loyalistische zones, om kiezers over te halen hun stem aan hem te geven. Met de aansporing “het contract af te maken dat we samen hebben gecreërd op 22 mei”, de dag van het referendum. Het gaat, aldus Trimble, om de beste kans op vrede in meer dan een generatie.

Trimble haalde fel uit naar Paisley en zijn 'medeslopers'. “Anderen willen het maar niet begrijpen of hebben er de moed niet voor, maar als we deze kans niet grijpen, zullen onze kinderen en onze kindskinderen dit nooit vergeven”, zei hij. “Om eenvoudig weg te lopen of alleen maar te blijven om de hoop van een samenleving te saboteren is onverantwoordelijk en roekeloos.”

Te hopen valt voor Trimble én voor het vredesakkoord dat zijn laatste krachtsinspanningen vruchten afwerpen bij de protestantse kiezers. Maar zo het al niet de 'overtuigingskracht' is van de eeuwig tierende, anti-paapse volksmenner Paisley, die menig unionist doet aarzelen, dan is het wel het gruwelijke vooruitzicht van David Trimble die als First Minister in de nieuwe Assemblee of zelfs in een nieuw kabinet moet samenwerken met Sinn Fein-kopstukken als Gerry Adams en Martin McGuinness. 'Ira-terroristen', bekeerd mischien, maar tóch. Een nachtmerrie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden