Stemmen in Jeruzalem is voor Palestijnen hetzelfde als heulen met de bezetter

Palestijnen in Oost-Jeruzalem krijgen een campagnefolder van Ramadan Dabash. Hij wil Palestijnen ertoe aanzetten gebruik te maken van hun stemrecht.Beeld REUTERS

Jeruzalem stad kiest dinsdag een burgemeester. De Palestijnse inwoners mogen stemmen, maar doen dat nauwelijks. Want stemmen, dat is de Israëlische annexatie erkennen.

Een dag voor de verkiezingen is er niets ongewoons aan Tsur Basher, een Palestijnse wijk van Jeruzalem. Een groep oudere vrouwen met zwarte hoofddoeken is op weg naar het buurtcentrum, waar ze een workshop over tuinbouw en compost gaan volgen. Pas na intensief rondvragen wordt duidelijk waar het enige stembureau van de buurt is: in de Ibn Rushd School, een middelbare school voor jongens.

Het enthousiasme om vandaag te stemmen bij de burgemeestersverkiezingen is niet groot in deze wijk. Terwijl juist hier de inwoners gebaat zouden zijn bij een hoge Palestijnse opkomst. Want het oostelijke, geannexeerde deel van Jeruzalem, waar ruim 300.000 Palestijnen wonen (eenderde van het totale aantal inwoners) wordt door lokale autoriteiten sterk verwaarloosd.

“Als ik met mijn bestelwagen Tsur Bacher inkom, voelt het alsof ik een trap afrij, zo bonkt en rammelt het”, vertelt aannemer Hassan Bassiet. Hij werkt veel met Joodse klanten en wordt dagelijks met de verschillen tussen Oost en West geconfronteerd.

“Zie je de gaten in het wegdek? De straten zijn in 1967 voor het laatst geasfalteerd. Vuilnis wordt sporadisch opgehaald. Bij mijn huis heb ik de verbinding met het elektriciteitsnet en de buizen naar het riool zelf gelegd. Voor Joodse Jeruzalemmers worden almaar nieuwe wijken uit de grond gestampt, maar voor Palestijnen is sinds de bezetting zelfs niet een plan of tekening op papier gezet. Als ik een bouwvergunning wil aanvragen om mijn uitdijende familie onder te brengen, moet ik honderdduizenden sjekels ophoesten. Wie kan dat opbrengen?’’

Maar stemmen doet Bassiet niet. “Palestijnen boycotten de gemeentelijke verkiezingen. Stemmen wordt beschouwd als een vorm van collaboratie en normalisatie van de bezetting.”

De overheid voert een ontmoedigingsbeleid, erop gericht om de Palestijnen te laten vertrekken, stelt Fuad Abu Hamed, die bedrijfskunde doceert aan de Hebreeuwse Universiteit. Waar ziet hij de ergste achterstand? “In het onderwijs. In de Palestijnse wijken bestaat een enorm gebrek aan schoollokalen. Bijna twintigduizend leerplichtige kinderen staan nergens ingeschreven en gaan niet naar school. Zonder opleiding vinden ze later geen werk en belanden ze geheid in de armoedespiraal. Nu al leeft tachtig procent van onze kinderen onder de armoedegrens.”

Taboe

Oog in oog met deze realiteit besloot Ramadan Dabash, voorzitter van het bestuur van het buurthuis in Tsur Basher, het taboe te doorbreken. Hij stelde zichzelf in de zomer kandidaat voor de gemeenteraad. “We kunnen niet altijd tussen hemel en aarde blijven hangen”, motiveerde Dabash zijn besluit.

Aanvankelijk leek Dabash’ initiatief op enig enthousiasme te kunnen rekenen onder Palestijnen. Hij kreeg weliswaar veel kritiek over zich heen en ook dreigementen, maar tegelijkertijd lieten relatief veel Palestijnse jongeren zich op sociale media positief uit over zijn stap.

Toch, op het kritieke moment bleven de kiezers weg. Twee weken geleden, in de eerste verkiezingsronde waarin behalve een burgemeester ook de gemeenteraad werd gekozen, kreeg Dabash ruim tweeduizend stemmen, een derde van het vereiste minimum.

In het buurthuis begrijpen ze de poging van Dabash. Maar wat kan één man voor elkaar krijgen? In het landelijke Israëlische parlement zit zelfs een tiental Palestijnse vertegenwoordigers. Ook die hebben geen enkele invloed.

Intussen betalen Palestijnen wel gewoon gemeentebelasting, waarmee vooral de dienstverlening in andere delen van de stad wordt gefinancierd. Abu Hamed: “We kunnen er niet omheen. Als een Palestijn uit Jeruzalem zijn identiteitskaart wil verlengen of andere administratieve diensten nodig heeft van de overheid, moet hij allereerst bewijzen dat hij gemeentebelasting heeft betaald. Zonder die papieren krijg je niets.”

Nieuwe burgemeester geeft weinig hoop

Het ziet ernaar uit dat Moshe Leon na de verkiezingen van vandaag op het pluche van de heilige stad komt te zitten. De accountant en politiek activist, die in de eerste ronde een derde van de stemmen kreeg, heeft de steun van ultra-orthodoxe rabbijnen en rechtse politici. Zijn liberalere tegenstrever Ofer Berkovitch maakt zodoende weinig kans. 

Beloften aan de Palestijnse inwoners heeft Leon niet gedaan. Zij zien de komende vijf jaar waarschijnlijk meer van hetzelfde tegemoet, temeer daar de gemeenteraad voor meer dan de helft uit ultraorthodoxen bestaat.

Lees ook:

Hoe de gedeelde stad Jeruzalem de lieve vrede bewaart

Door de erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël, bevestigt hij slechts de realiteit, stelt Donald Trump. Maar wat is die realiteit? Twee bevolkingsgroepen blijken de stad prima te kunnen delen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden