Stembusstrijd om aanhang Aristide

Grotere tegenpolen dan de twee kandidaten voor het presidentschap op Haïti zijn moeilijk te verzinnen. Morgen gaan de Haïtianen naar de stembus in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen, die in november onbeslist eindigden.

Mirlande Manigat (70) voor de centrum-rechtse RDNP is afgestudeerd op de Franse Sorbonne, met vooral veel ervaring in het onderwijs. Haar politieke ervaring deed ze op als echtgenote van de voormalige president Leslie Manigat.

Haar rivaal is Michel Martelly, ofwel 'Sweet Mickey', 50, een kale, flitsend geklede zanger. Manigat won de meeste stemmen in de eerste ronde, maar Martelly ligt nu op kop in de peilingen. Zij zijn de overgebleven kandidaten nadat de kandidaat van de regeringspartij, Jude Célestin, zich had teruggetrokken onder druk van de VN en de Organisatie voor Amerikaanse Staten (OAS). Hij zou de winnaar zijn van een door fraude, intimidaties en geweld overschaduwde eerste ronde. Van die uitslag bleef weinig over na hertelling door de OAS.

Waarnemers hoopten op een meer transparante en vooral minder tumultueuze tweede ronde. De 10 miljoen Haïtianen hebben genoeg aan hun hoofd, met een voortwoekerende cholera-epidemie in de nasleep van de aardbeving van vorig jaar waarbij meer dan 200.000 doden vielen. Nog steeds wonen er duizenden mensen in erbarmelijke omstandigheden in tentenkampen. Onderzoekers voorspelden deze week dat de cholera nog veel meer slachtoffers zal maken dan gedacht.

De bevolking heeft volgens Manigat vooral baat bij concrete zaken als schoon water. Ze wil de hardnekkige corruptie in het land aanpakken, en pleit voor de mogelijkheid van een dubbele nationaliteit in Haïti. Daarmee zouden de kennis en ervaring en het geld van de vele Haïtianen in het buitenland 'thuis' kunnen worden ingezet.

Of de kloof tussen de academisch geschoolde Manigat en de straatarme Haïtianen te overbruggen valt, is de vraag. Koploper Martelly van de Repons Peyizan Partij weet tot nu toe veel mensen achter zich te scharen met zijn losse optreden en zijn beloften een einde te maken aan hun uitzichtloze situatie. Tèt Kale (Kale), zoals zijn aanhangers hem liefdevol noemen, wil beter onderwijs en herverdeling van de grond ten bate van de armen. Ook hij zegt een einde te willen maken aan de corruptie.

Zijn rivale Manigat bepleitte deze week ¿kalmte en waardigheid¿, maar de laatste dagen werd de toon in de campagne almaar feller. Aanhangers van Martelly gooiden stenen tijdens bijeenkomsten van Manigat. Die ging verbaal tekeer tegen de ¿roze milities¿, de fanatieke jongeren die zich kleden in Martelly's partijkleuren. Ook wijzen tegenstanders van Martelly op het on-presidentieel gedrag van de artiest, die zich vroeger uitkleedde in het openbaar en in rare uitdossingen rondliep.

Temidden van het tumult zette oud-president Jean-Bertrand Aristide gisteren voet aan de grond in de hoofdstad Port-au-Prince - ondanks protesten van de Amerikaanse president Barack Obama en secretaris-generaal Ban-Ki moon van de VN, die vrezen voor onrust. Gisteren werd de oud-president, in 2004 weggejaagd tijdens een gewapende opstand, verwelkomd door zijn aanhangers, die zwaaiden met Haïtiaanse vlaggetjes en spandoeken met zijn koosnaampje 'Titide'. Formeel is Aristide geen bedreiging voor Martelly en Manigat, maar zij moeten vooral onder zíjn aanhang stemmen veroveren. Met name Martelly, die onlangs op Youtube de spot dreef met Aristide, moet zich plotseling een andere houding aanmeten. ¿De mensen achter mij zijn degenen achter Aristide¿, zei hij. ¿Ze willen alleen maar een beter leven.¿

Voormalig priester

Jean-Bertrand Aristide (57), voormalig priester, was een voorman van de oppositie tijdens de dictatuur van Jean Claude 'Baby Doc' Duvalier, een andere recent teruggekeerde oud-president. In 1991 werd Aristide de eerste democratisch gekozen president van Haïti. Hetzelfde jaar werd hij bij een militaire coup verjaagd. Met hulp van de VS kwam hij terug en leidde het land van 1994 tot 1996 en van 2001 tot 2004. Toen moest hij opnieuw de benen nemen na een opstand. Hij woonde de afgelopen jaren in Zuid-Afrika. Zijn aanhang onder de arme Haïtianen is nog groot, maar anderen beschuldigen hem van schendingen van mensenrechten en zelfverrijking. Hij zou meer dan 20 miljoen dollar hebben verduisterd ten bate van zijn Lavalas-partij en privéondernemingen. Aristide zegt nu geen politieke ambities hebben. Gezien de timing van zijn terugkeer is dat op zijn minst twijfelachtig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden