'Stem niet strategisch, stem principieel'

reportage | Minister Koenders roept voorstanders Oekraïne-verdrag op woensdag niet thuis te blijven

"Zijn er VVD'ers op het plein?" De manifestatie op de Dam voor het associatieverdrag met Oekraïne trekt enkele honderden demonstranten. Maar temidden van de tientallen duidelijk zichtbare GroenLinksers en D66'ers bevindt zich kennelijk geen enkele VVD'er. Niemand die de vinger opsteekt of roept: 'Ja, ik' als antwoord op de vraag van presentatrice Victoria Koblenko. .

De enige VVD'er die er duidelijk wel is, bevindt zich op het podium naast Koblenko. En dat is Halbe Zijlstra. "Ik sta hier met enige tegenzin", geeft hij toe. Vanwege de uitstraling van 'wanhopige verlangens' op dit soort manifestaties, voegt hij er aan toe zonder verdere toelichting.

De Dam in Amsterdam waar de manifestatie gisteren werd gehouden, is voor de gelegenheid tijdelijk omgedoopt in Maidam, een verwijzing naar het Maidanplein in Kiev waar twee jaar geleden maandenlang werd gedemonstreerd tegen de toen zittende regering die onder druk van Poetin op het allerlaatste moment had geweigerd het associatieverdrag met de EU te ondertekenen. Het is een initiatief van 'Stem voor Nederland', een organisatie die is opgericht om campagne te voeren voor het associatieverdrag. De bestuursleden vormen samen een politiek monsterverbond met als voorzitter de conservatief Joshua Livestro, als vicevoorzitter Corinne Ellemeet (tijdelijk Kamerlid geweest voor GroenLinks) en als secretaris-penningmeester oud PvdA-voorzitter Michiel van Hulten.

De politieke partijen die voor het verdrag zijn grijpen de geboden kans dankbaar aan om, al is het in een laat stadium, samen toch even campagne te voeren voor het verdrag. Voor Alexander Pechtold (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks) is het gezien het publiek een thuiswedstrijd. Anders dan de andere politici voeren zij al wekenlang een ja-campagne.

Niet alleen voor Zijlstra, ook voor Sybrand Buma (CDA) is zo'n demonstratie toch even wennen. "Voor een CDA'er is het best wel bijzonder op de Dam te staan bij een demonstratie en ook nog op zondag en als klap op de vuurpijl ook nog voor een referendum." Het CDA is immers tegen referenda.

Zijlstra en zijn partijgenoot minister Jeanine Hennis van defensie redeneren dat het associatieverdrag goed is voor de democratie in Oekraïne, voor de mensenrechten en de handel. Dat ook de corruptie wordt aangepakt is mooi meegenomen. Maar hoofddoel is wat de twee VVD'ers betreft dat Oekraïne een sterke bufferstaat wordt tussen de EU en Rusland. Hennis: "Hoe groter de ring van stabiliteit en welvaart om ons heen, hoe beter dat voor ons is." Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat Oekraïne lid wordt van de EU, zoals de tegenstanders beweren. "Juist niet", zegt ook Buma: "Daarom sluiten we een associatieverdrag. Zoals we dergelijke verdragen ook hebben met Israël, Egypte, Marokko en Chili, landen die geen kans maken op een EU-lidmaatschap."PvdA-voorzitter Hans Spekman zet een eigen accent door te betogen dat het verdrag ook goed is voor homorechten in Oekraïne.

De Oekraïense minister van buitenlandse zaken Pavlo Klimkin draaft nog even op om het Nederlandse volk op te roepen voor te stemmen. Zijn Nederlandse collega Bert Koenders waarschuwt tot slot de voorstanders van het verdrag om woensdag niet thuis te blijven in de hoop dat dan de opkomstdrempel van 30 procent niet wordt gehaald. Koenders: "Stem niet strategisch, stem principieel."

Arrestaties bij bezoek Wilders, nee-kamp staat voor

De komst van PVV-leider Geert Wilders naar Dordrecht heeft zaterdag in de stad tot de nodige hectiek geleid. Wilders deelde op Dordtse markt flyers uit tegen het akkoord tussen de EU en Oekraïne. Daarbij was veel politie, media en beveiliging op de been. Ook waren er protesten. Zo was op de Grote Kerk een anti-PVV-spandoek opgehangen, zonder dat het kerkbestuur hiervan op de hoogte was. Vijf personen werden daarvoor aangehouden.

Een groot spandoek met het opschrift 'Dordt tegen haat' hing bij de Drechttunnel langs de A16. Daarvoor hield de politie drie personen aan. De actie zorgde volgens de politie voor te veel afleiding voor passerende automobilisten. Twee actievoerders werden gearresteerd omdat zij agenten zouden hebben beledigd.

Drie dagen voor het Oekraïne-referendum publiceerde zowel de Volkskrant als De Telegraaf dit weekend peilingen. Beide geven aan dat het nee-kamp de overhand heeft. Het ja-kamp lijkt alleen te kunnen winnen als de opkomst onder de 30 procent blijft en het kabinet het referendum terzijde kan schuiven, blijkt uit het onderzoek van I&O Research in opdracht van de Volkskrant. Volgens TNS-Nipo, dat een peiling deed voor De Telegraaf, wordt de opkomst hoog genoeg om de uitkomst geldig te laten zijn en zullen de tegenstemmers de winst pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden