Stem klopt, grime klopt, maar echt spannend wordt het niet

The Iron Lady
Regie: Phillida Loyd. Met Meryl Streep, Jim Broadbent. In 49 bioscopen.

In de Engelse huisvrouw die in de openingsscène van 'The Iron Lady' een kleine supermarkt binnen stiefelt op jacht naar een pak melk, herken je niet direct vertolkster Meryl Streep, maar ook Margaret Thatcher, de vrouw die Streep hier speelt, is ver weg. Er is niets van ijzer in deze openingsscène: wel zit er veel latex in die indrukwekkend gerimpelde wangen en er strijkt wat dunne motregen langs haar hoofddoek.

Het is een vertederend tafereel hoe deze gebogen tachtiger de muntjes uit haar portemonnee vist bij de kassa, een 'back to her roots' van kruideniersdochter Thatcher. Maar deze opening zet de 'iron lady' meteen ook atypisch neer: verloren in de wereld, ver afgedwaald van haar ooit zo hooghartige 'the lady is not for turning'. Juist die fragiliteit van de hoogbejaarde Thatcher in deze biografische film van Phillida Loyd ('Mamma Mia') heeft conservatieve politici in Engeland (en Hans Wiegel hier) ernstig ontstemd. Bij het idee alleen al.

Vermoedelijk verlangen de Tories inmiddels en masse terug naar de krachtige premier die ze begin jaren negentig toch echt liever kwijt dan rijk waren, maar die wel hun laatste belangrijke leider was. Die Thatcher van 'rechte rug' en 'daadkracht' vind je inderdaad niet meteen terug in deze oude vrouw die in haar woonkamer weg mijmert bij haar lievelingsfilm 'The King and I' en die tegen haar denkbeeldige, want al zeven jaar dode Denis, moppert over zijn trui en de krant.

Erg onterend is die huiselijke setting overigens niet, wel haalt het de angel uit Thatcher. Vermoedelijk heeft Loyd zich laten inspireren door de film 'Iris' over schrijfster Iris Murdoch, maar in die film waren de herinneringen niet van Murdoch zelf, maar van haar (wel heldere) man John Bayley. Bovendien was Murdochs Alzheimer een thema, in 'The Iron Lady' is Thatchers vervagen slechts een handig raamwerk.

Loyd laat de oude Thatcher in gedachten dwalen door de belangrijke momenten in haar leven en zo'n beetje alles komt voorbij. Hoe ze als kruideniersdochter naar Oxford ging. Hoe ze daar liever vergaderde en fel debatteerde dan danste. Hoe ze op advies van partijgenoten oefende op een lagere stem en hardere klemtonen. Hoe ze te keer ging tegen de mijnwerkers, bijna ten onder ging in de Falklands, en tegen het einde van haar loopbaan haar ministers schoffeerde.

Regelmatig herken je een straffe oneliner: 'we will stand on principle or we will not stand at all!', welluidende zinnen die de ex-premier zich in haar licht dementerende staat dan weer wel verrassend goed herinnert.

Maar het blijft allemaal braaf chronologisch en hapsnaps; weinig kernachtig.

Duidelijk is dat de regisseuse en actrice Streep er niet helemaal uit zijn gekomen hoe ze het toen en het nu moesten rijmen. En dan niet zozeer Thatcher toen en nu, als wel hun eigen visie toen en nu. Toen was ze de vijand; star, kil. Vanuit het nu terugkijkend was Thatcher ook bewonderenswaardig; gedreven en scherp, als vrouw haar rug rechtend tegen de 'old boys'. Dat laten ze zien, maar ze vluchten er ook weer vandaan, snel weer terug naar het veiliger, niet-politieke, menselijke heden.

Zo komt het zwaartepunt te liggen bij Streeps performance. Die rol van Streep is goed, als altijd. Licht satirisch: meer pinnig dan intimiderend. Stem klopt, grime klopt, klemtonen kloppen. Alleen echt spannend wordt het niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden