Stelling nemen tegen een wereld van snelle conclusies en harde oordelen

Hoofdredacteur Cees van der Laan. Beeld Maartje Geels

BRIEF VAN DE HOOFDREDACTIE - Binnenkort zullen Gor Khatchikyan, Francien Regelink en Laura van Erp uw huiskamer binnendringen. Zij vormen de komende weken de hoofdrolspelers in een reclamecampagne van Trouw om nieuwe abonnees te werven. Normaal gesproken zou ik mijn Brief aan de lezer er niet aan besteden maar met Gor, Francien en Laura is iets bijzonders aan de hand.

Zij waren onderwerp van de soms zeer hatelijke of harde tweets over henzelf of behoren tot een groep mensen waarover via sociale media soms keihard wordt geoordeeld zonder de feiten te kennen. Gor Khatchikyan is een voormalige vluchteling uit Armenië, van Francien werden tegen haar wil blootfoto's verspreid en Laura heeft obesitas.

Ze zijn geen acteurs, ze doen vrijwillig mee aan deze campagne, omdat ze in hun leven dikwijls te maken hebben gekregen met vooroordelen en een tegengeluid willen laten horen. Ik kan niet anders zeggen dan dat Gor, Francien en Laura moedige mensen zijn. Ze willen op deze manier anderen bewuster maken van hun gedrag, bijvoorbeeld op sociale media. Ze worden er niet voor betaald.

Echte tweets
In de reclameboodschappen lezen zij tweets voor die zijn gebaseerd op of samengesteld uit echte tweets. Er is voor deze aanpak gekozen om te voorkomen dat mensen letterlijk hun eigen tweet ongevraagd in een commercial zien of op deze wijze traceerbaar zijn. Met @anonymous als afzender willen we aangeven dat er ook vaak anoniem wordt gereageerd op sociale media.

Trouw wil met deze campagne stelling nemen tegen een wereld waarin steeds sneller conclusies worden getrokken en heftiger wordt geoordeeld zonder de feiten te kennen of het verhaal achter de feiten. In de Verdieping zullen vanaf volgende week op drie achtereenvolgende zaterdagen verhalen verschijnen over de onderwerpen die deze drie mensen representeren en kunt u ook interviews met hen lezen. Ook op onze website en op sociale media zullen de filmpjes en verhalen worden verspreid.

Het zijn onderwerpen die passen bij een maatschappelijk betrokken krant als Trouw. Ze zijn door de redactie aangedragen, onze marketingafdeling en reclamebureau Kokoro bedachten de vorm en het concept van de campagne.

Confronterende meningen
Het idee ontstond naar aanleiding van Mean Tweets, een populair onderdeel uit de Amerikaanse tv-show van Jimmy Kimmel. Daarin lezen beroemde mensen tweets over zichzelf voor en daar zitten zeer confronterende meningen bij. In de afgelopen maanden hebben Nederlandse media regelmatig bericht over de harde meningen die via sociale media tot ons komen.

Een tijdje geleden nog was dat naar aanleiding van vluchtelingen en migranten die vanuit Libië de Middellandse Zee overstaken en van wie er duizenden zijn verdronken. 'Weer 400 uitkeringen minder', was samengevat één van die meningen, toen in april een boot met honderden vluchtelingen aan boord verging. 'Hartverscheurend, maar weet je wel wat het kost', las ik gisteren op onze eigen site naar aanleiding van het verdronken peutertje Aylan Kurdi, die woensdag op het strand van het Turkse Bodrum aanspoelde.

Trouw wil lezers voldoende informatie bieden op basis waarvan ze tot hun eigen oordeel kunnen komen. Trouw wil een onderscheid maken tussen de waan van de dag en maatschappelijke ontwikkelingen die er echt toe doen. Dat kan u aan het denken zetten en biedt ruimte voor twijfel. Morgen start de campagne, vanaf volgende week zaterdag verschijnen de verhalen in de krant.

Update: In de campagne ziet u tweets die zijn gebaseerd op of samengesteld uit echte tweets. Er hadden ook daadwerkelijk echte tweets met echte gebruikersnamen kunnen staan, maar die laten we bewust niet zien. Zulke tweets zijn makkelijk te vinden, maar we zijn ons ervan bewust dat je de auteurs van die berichten met een landelijke reclamecampagne blootstelt aan veel aandacht. Voor de eventuele gevolgen daarvan wilden wij hen beschermen.

Op zaterdag 26 september kunt u het verhaal van Laura lezen. Hieronder staat alvast een interview met haar.

Op zaterdag 19 september las u in Trouw het verhaal naar aanleiding van de reclamespot met Francien Regelink.

Het verhaal naar aanleiding van de reclamespot met Gor Khatchikyan stond op 12 september in de krant. Dat artikel is ook online beschikbaar en vindt u hier. Een interview met hem kunt u ook hieronder lezen.

Gelukkig, maar niet met dit lichaam
Laura van Erp (26) heeft een hond, een lieve vriend Bryan, een eigen appartement en een leuke baan in de gehandicaptenzorg. En ze heeft een fors overgewicht - nog wel, want een dezer dagen ondergaat ze een operatie waarbij haar maag wordt verkleind. Gemiddeld vallen mensen na zo'n ingreep 1 à 2 kilo per week af. Ze is heel gelukkig, vertelde ze in de weken vóór de operatie. "Alleen niet met mijn lichaam."

Met de operatie wil ze, zoals ze zegt, een hoofdstuk afsluiten. Om dezelfde reden werkte ze mee aan de Trouw-campagne die deze maand op televisie te zien is. Ze wil uitdragen dat obesitas een complexe ziekte is met veel verschillende oorzaken en geen simpele kwestie van eigen schuld, dikke bult. Komende zaterdag leest u haar hele verhaal, waarvoor verslaggeefster Iris Pronk haar enkele weken volgde en ook haar moeder en zus bezocht, met de vraag: wat maakt dat Laura obesitas kreeg, net als ruim 10 procent van de Nederlandse bevolking?

Vertrouwen kwijt
Het voor de hand liggende antwoord luidt: door te veel te eten. Maar daar zit een verhaal achter, dat begint op een nazomermiddag toen ze op het vmbo zat en bij thuiskomst totaal werd verrast door 'mannen met dikke vette Mercedessen'. Die vertelden haar dat haar ouderlijk huis zou worden geveild. Haar moeder bleek maandenlang de hypotheek niet te hebben betaald. Laura was het vanzelfsprekende vertrouwen dat kinderen in hun ouders hebben, in één keer kwijt. En ze ging eten.

Het verband legde ze pas drie jaar geleden toen ze een appartement ging kopen met haar vriend Bryan. Laura raakte volstrekt in paniek van iedere rekening of belastingbrief die op de mat viel.

Laura heeft gesprekken gevoerd met een psycholoog, en een éénjarig behandelprogramma voor mensen met obesitas gevolgd. Ze heeft veel over zichzelf geleerd. Het is goed om te praten over wat je dwars zit, heeft ze ervaren. "Ik heb nooit zoveel durven zeggen. Maar nu wel. Ik hoop dat ik er anderen mee kan helpen."

'Ik lig soms wakker van anonieme haters op internet'
Tekst: Rianne Oosterom

Dat het rijmde - Francien laat je tieten zien - maakte het alleen maar erger. De borsten van Francien Regelink staarden haar vanuit alle hoeken van de school aan. Ze hingen op de kluisjes. Op het prikbord naast de roosters. Overal die bleke hals, de twee rondingen, de kleine tepels - haar borsten, waarvan ze in vertrouwen een foto stuurde aan haar crush, de populairste jongen van haar leerjaar.

Van die crush was ze direct genezen. Ze wilde zich het liefst verstoppen die dag. Voor altijd verdwijnen in de wc. Want als ze door de gangen liep hoorde ze gegiechel. Ze zag vingers wijzen. Hoorde dat steeds repeterende zinnetje: Francien laat je tieten zien, Francien laat je tieten zien.

"Liefde maakt blind," zegt Regelink er nu over. "Ik had moeten zeggen: mooi zijn ze, vinden jullie niet? Jullie moeders hebben ze ook. In plaats daarvan kroop ik in mijn schulp."

Regelink (28) is inmiddels een zelfverzekerde vrouw. Ze heeft haar eigen hardloopblog en schrijft een boek dat in februari 2016 uitkomt, om meisjes met gelijke ervaringen te helpen. Deze week is Regelink het gezicht van de campagne van Trouw. In een tv-spotje leest ze haatdragende tweets aan slachtoffers van sexting voor.

Hoe vond u het om zulke tweets op te lezen?
"Er was een zin die wel binnenkwam. Eens een slet, altijd een slet. Je weet niet wie zoiets schrijft. Misschien een moeder die even niet nadacht. Want wat als je eigen kind zoiets doet? We zijn allemaal vijftien geweest, we hebben allemaal iets doms gedaan waarvoor we ons schamen. Dat je daarvoor zo publiekelijk aan de schandpaal wordt genageld is pijnlijk. Maar goed. Ik was blind. My mistake."

Ziet u dat nog steeds zo?
"Ja. Als ik ze niet had laten zien, was er niets gebeurd. Al is het rondsturen van de foto natuurlijk zonder mijn toestemming gebeurd. Dus het is niet helemaal mijn schuld. Maar volgens de meeste mensen is en blijft het ontzettend dom. Pas als ik lang met ze praat, draaien ze een beetje bij. Dan snappen ze dat het voor mij heel moeilijk was."

Bent u veel uitgescholden op social media?
"Vorig jaar heb ik bij Nieuwsuur mijn verhaal gedaan. Er stroomden via Facebook allerlei reacties binnen. Soms vriendelijk, soms pijnlijk. Ik werd een slettenbak genoemd, een dom kind. Mensen gingen met elkaar in discussie over of ik nou een hoer was of niet. Toen ik dat las was ik aan het hardlopen. Ik moest even gaan zitten. Terug bij af, dacht ik. Eens een slet, altijd een slet. Mensen oordelen zo snel en zonder context. Ik zette mijn verstand op nul en sprintte keihard verder, ik was zo gefrustreerd."

Hoe kijkt u er nu op terug?
"Ik ben er zelfverzekerd door geworden. Ik weet hoe mijn lichaam eruit ziet - dat weet ik sinds die foto heel goed. Het maakt me schaamteloos. Toen ik op jonge leeftijd bij een groot sportmerk terecht kwam voor een pitch was ik heel zenuwachtig. Tot iemand tegen me zei: doe maar alsof iedereen naakt is. Toen dacht ik: waarom ben ik bang? De hele school heeft me naakt gezien!

"Af en toe lig ik wakker van alle anonieme haters op internet, het is een serieus probleem. Kill them with kindness, heb ik geleerd. Ik blijf vriendelijk en probeer haatdragende reacties naast me neer te leggen. Ik bedoel: ik ben wie ik ben, ook al word ik erom veroordeeld. Hoe hard ze ook schelden, het breekt me niet meer."

Hieronder kunt u een interview met Gor Khatchikyan lezen. Hij was het gezicht van het eerste verhaal in onze campagne.


'Als mensen haatdragend zijn naar vluchtelingen, doe ik alsof mijn neus bloedt'
Tekst: Rianne Oosterom

Gor Khatchikyan (28) zou weleens als dokter aan het bed van Nederlanders willen staan die roepen dat alle asielzoekers parasieten zijn. En dan hun wonden verbinden. Hun huid weer aan elkaar hechten. Opdat ze aan den lijve ervaren dat vluchtelingen niet allemaal terrorist zijn. Of profiteur. Sterker nog: dat ze soms hard werken, klassen overslaan, geneeskunde hebben gestudeerd.

Khatchikyan, die op zijn twaalfde uit Armenië vluchtte, werkt fulltime op de spoedeisende hulp in het MC Zuiderzee Ziekenhuis in Lelystad. Deze week is hij het gezicht van de Trouwcampagne - in een spotje leest hij haatdragende tweets over vluchtelingen voor. Door het generaal pardon in 2007 kreeg Khatchikyan een verblijfsvergunning.

Wordt u vaak op een haatdragende manier bejegend?
"Ik weet nog dat ik op mijn geheel witte middelbare school zat te werken. Er waren altijd te weinig computers in het studielokaal. Ik hoorde een meisje zeggen: 'Als ze allemaal vwo gaan doen, hebben we straks helemaal geen plek meer.' Dat kwam aan. Aan de andere kant dacht ik: lekker puh, ik zit hier toch. Ik ging er alleen maar harder door werken.

"Als mensen haatdragend zijn naar vluchtelingen, doe ik alsof mijn neus bloed. Ik blijf vriendelijk en vrolijk. Ik gun mensen simpelweg niet de lol dat ik depressief word van hun uitspraken. Daarbij: ze durven nooit recht in mijn gezicht te zeggen dat ik een profiteur ben, want ik betaal meer belasting dan de meeste."

Waarom zijn uw ouders naar Nederland gevlucht?
"Armenië is een postcommunistisch land. Toen de Sovjet-Unie uit elkaar viel, was er een machtsvacuüm. Ook brak er oorlog uit met Azerbeidzjan. Het was chaos; onder het mom van democratie werden mensen bijvoorbeeld onschuldig de gevangenis ingegooid. Het werd voor mijn ouders onmogelijk daar verder te leven."

Wat kunt u zich herinneren van de vlucht?
"Ik wist niet dat we voor altijd weg gingen. Ik had nog gewoon afspraken met schoolvriendjes staan, ik had van niemand afscheid genomen. We namen alleen koffers mee met het broodnodige. Niet de foto's aan de muur, niet mijn mooie piano. Ook onze meubels lieten we staan. Pas in Europa zei mijn moeder: 'Gor, we gaan niet terug'. Dat was een heel raar moment. Toen ik voor het eerst mensen Nederlands hoorde praten, werd ik bang: dit leer ik nooit, dacht ik. Het klonk alsof iedereen last had van zijn keel."

Toch heeft u de taal geleerd en het tot arts geschopt. Wat beweegt u?
"Alles wat ik hier heb en mag doen zie ik als een gunst. Het is mijn missie om het goede te vermenigvuldigen. Ik wil met al het mooie dat ik ervaar anderen zegenen. Dat heeft te maken met mijn geloof in God - in alles waar een mens doorheen moet, is er hoop, is er liefde, is er een God die nabij is.

Khatchikyan kijkt rond. "Hij heeft mij gegeven wat mijn hartje begeert. Ik ben een dankbaar mens." Hij gebaart. "Daar hebben veel Nederlanders gebrek aan - dankbaarheid. Er is afgunst. Kortzichtigheid. Alsof alles hier zo zeker is!"

Hij kijkt verontwaardigd. "Vijf jaar geleden kwam het niet bij de mensen in Syrië op dat zij als zwervers door Europa zouden moeten slenteren. Het leven is net een trap. Soms sta je een trede hoger, soms lager - je weet nooit wat morgen brengt, je hebt geen garantie."

Wat wilt u mensen met een kortzichtige mening zeggen?
Khatchikyan denkt na. "Weet je, van afgunst word je lelijk. Je wordt er niet gelukkig van maar negatief. Wie negatief is, wordt ziek en komt weer bij mij terecht." Hij lacht. Is even stil. "Hoe meer je je hart en je handen opent voor de ander, hoe gelukkiger je wordt. Dat is het geheim."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden