'Stekelvarkens' moeten superstorm weren

Kustversterking | De zwemmers bij Cadzand-Bad kijken tegenwoordig tegen een soort Omaha Beach aan. De zeewering - die doet denken aan Duitse zee-obstakels uit 1944 - moet de golven breken.

Het lijkt Omaha Beach wel, het invasiestrand in Normandië waar in juni 1944 de eerste dagen van D-day zich afspeelden. Bovenop de twee nieuwe strekdammen aan de kust van Cadzand zijn het afgelopen jaar maar liefst 4500 zogenaamde Xblocs geplaatst, die nog het meest lijken op de 'stekelvarkens' die de Duitsers destijds in de branding zetten om de landingsvaartuigen tegen te houden.

Marty den Dekker, de projectleider van het Zeeuwse waterschap Scheldestromen, begrijpt de vergelijking wel. "Maar ik hoop wel dat de badgasten en watersporters er straks een positievere associatie bij hebben."

Het is voor de eerste keer dat de enorme Xblocs, een innovatie van bouwcombinatie BAM, in Nederland worden toegepast. Ze moeten het achterland beschermen tegen zogenaamde superstormen die kunnen ontstaan door een combinatie van de zeespiegelstijging en klimaatverandering. De kans op zo'n superstorm is 1 procent in de 100 jaar. Dat lijkt weinig, maar zonder goede bescherming kan de schade bij een overstroming oplopen tot meer dan 100 miljard euro. In 2003 bleek dat negen 'zwakke schakels' van de kust versterkt moesten worden. Eén daarvan ligt hier in West-Zeeuws-Vlaanderen. De driedimensionale vormen kunnen als Lego-blokjes aan elkaar worden gekoppeld zodat het verband van de dam die ontstaat extra sterk is. Maar door de openheid die er tussen de Xblocs blijft bestaan, absorbeert de dam de enorme kracht van de supergolven in plaats van dat hij ze wegslaat. Met de ranke staketsels reduceert de bouwer trouwens ook het materiaal. Een 'klein' Xbloc bestaat uit 1,5 kuub beton, een groot bloc uit 4 kuub. Dat is maar een derde van het materiaal dat massieve betonnen blokken van dezelfde grootte zouden eisen.

"Samengevat betekent deze innovatie 'meer met minder'", zegt Den Dekker. Want wat hij nog niet genoemd heeft, zijn de ecologische kansen. "In de openingen tussen de Xblocs ontstaat ruimte voor allerlei zeeleven. Kleine micro-organismen kunnen zich hier vestigen, maar ook vissen en krabben vinden een schuilplaats. We hebben overwogen het beton te mixen met schelpengruis, zodat een ruim oppervlak zou ontstaan dat beter hecht, maar dat werd echt te duur."

Goedkoop

Door de inzet van de goedkope Xblocs kon alleen deze aannemer onder de prijs van 29 miljoen euro blijven, waarvoor Cadzand-Bad een compleet nieuwe jachthaven krijgt. Daarnaast is óók de kustlijn tussen Breskens en Cadzand-Bad aantrekkelijker gemaakt. "In deze regio voelen we dat het toerisme aantrekt, door deze veiligheidsingreep die tegelijkertijd het landschap verfraait", aldus Den Dekker. "Afgelopen weekend liepen er rond deze bouwlocatie al zo'n achthonderd mensen rond, terwijl de hekken er nog omheen staan!"

Geen zwakke schakel meer over

Uit onderzoek van Rijkswaterstaat in 2003 bleek de kracht waarmee de golven op de kust slaan, groter dan werd aangenomen. Op negen plaatsen langs de Nederlandse kust moesten de duinen of dijken verstevigd worden om een superstorm te kunnen weerstaan. Als minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) vandaag de werkzaamheden bij Cadzand formeel afsluit, zijn alle zwakke schakels hersteld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden