Steekvlam met Kerst

Wij woonden op een grote stolpboerderij. In de donkere wintertijd mochten de deurtjes van de bedstede open, zodat ik de kerstboom met gekleurde lichtjes kon zien. Alle acht kinderen waren met Kerst thuis, dat voelde veilig en gelukkig. En wat was het gezellig! 's Avonds aten we kerstbrood met roomboter en iedereen had een grote sinaasappel. Mijn vader nam dan de schil van een sinaasappel, vouwde hem dubbel en spoot ermee in de vlam van de kaars. Wat een steekvlam! Als jongste mocht ik ook meedoen, tot mijn moeder zei: "Zo is het wel weer genoeg, straks vliegt de boerderij nog in de fik!" In groepen ben ik nog steeds speels en een beetje ondeugend net als toen, veilig en vrij.

Roel Doef (58), Andijk

Kwetsbaar

Mijn positie in het gezin waarin ik opgroeide was de middelste. Als kind was ik me daar niet van bewust. Iedereen had haar of zijn plaats.

Terugkijkend zie ik een benedenwoning in Den Haag. Een vader, een moeder en vijf kinderen. Het huis was vol. Nergens een eigen plekje. Niet het feit de middelste te zijn, maar hoe het eraan toe ging bleek voor mij het belangrijkste. Weinig ruimte, warmte en harmonie. Met z'n allen erg kwetsbaar. Dit was mijn basis van waaruit ik met open ogen en open oren op weg ging in mijn leven. Anselm Grün, een Duitse monnik zei eens: "Jezus wil ons leiden naar de unieke persoon die God met ons bedoeld heeft".

Hilly de Jong (74), Zwolle

Klappen

De verplichte gezelligheid voelde als voortbewegen tussen twee matrassen. De druk bouwde zich op totdat de bom met of zonder toeschouwers barstte. Liever zonder toeschouwers, zonder de schaamte en vernedering van de geschonden kerstdagen, die de rest van het jaar verzwegen werden. Liever als we alleen waren, zodat de klappen op mij neerkwamen en niet op mijn moeder en zusje. Niemand zag tenslotte de bonte kleuren onder mijn nette kleding. Eenmaal uit huis belde hij elk jaar, zodra de spanning hem te groot werd. Sinds zijn dood is het stil geworden. Mijn zusje en ik halen herinneringen op aan zijn wanhoop, die zijn leven zó beheerste. Maar vooral aan de rust, die hem en ons nu is gegund.

Arja Diepstraten (43), Randwijk

Derde Kerstdag

Ons gezin bestond uit vader, moeder en drie dochters. Hoe gaan we de kerstdagen indelen? Misschien gewoon op volgorde van oudste naar jongste? Eerste Kerstdag begint natuurlijk al lang voor 25 december. En dan nog Kerstavond. Het geluid van de kerkklokken, de verwachting, hoopvolle dromen, alles ligt nog open. Als het eindelijk zover is beleven we deze dag intens en genieten we met volle teugen. Tweede Kerstdag is ook bijzonder. Misschien iets minder speciaal. De kleding ruikt naar gourmet en eigenlijk lijkt deze dag veel op vorig jaar. Derde Kerstdag, ach, we zien wel. Misschien wordt hij heel bijzonder, misschien niet. We laten hem gewoon over ons heen komen. Ik ben de derde dochter, derde Kerstdag.

Nynke van Gunst (55), Veenendaal

Trillend servies

Het was Kerstmis 1960. Ik was 10 jaar en de oudste van vijf kinderen. Mijn vader was een eigen bedrijf aan huis begonnen en dat gaf behoorlijk wat spanning. Tijdens het kerstdiner dronk hij een borreltje, waarschijnlijk wel meer dan één. Onder het eten sloeg hij onverwacht heel hard op de tafel. Het serviesgoed stond te trillen en er zal ook zeker wat gebroken zijn. Alle kinderen begonnen te huilen, inclusief mijn moeder. Ik trilde ook van binnen, wilde het liefst ook huilen maar ik begon direct alle rommel op te ruimen. "Je lijkt wel 18", zei mijn moeder. Wat wás ik trots maar wat was ik ook bang. Ik wilde óók huilen.

Berty van Gent (57), Voorhout

Sterk en onafhankelijk

Als oudste van twaalf kinderen werd er al van jongs af aan een volkomen vanzelfsprekend appèl op mijn organisatie- en improvisatievermogen gedaan. Het meeste gebeurde overigens op eigen initiatief. Zoals de kerstversiering (inclusief takken rapen op de markt), schooltje spelen (dan had mijn moeder geen kind aan ons in de vakanties), versierpakjes maken voor de optocht op Koninginnedag, de jongsten wassen en verschonen, het huis helemaal schoon op zondagochtend (in twee uur als ieder naar de kerk was) en de complete huishouding runnen als 13-jarige wanneer mijn ouders een week weg waren. Hoewel ik ook alle zorgen meebeleefde heeft het oudste zijn me sterk en onafhankelijk gemaakt.

Wilma van der Heide (72), Bussum

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden