Steekspel over verkiezingsdatum

VVD, PvdA, SP en mogelijk PVV willen al voor de zomer naar stembus Rutte biedt ontslag kabinet aan

In de Tweede Kamer is grote onenigheid ontstaan over een datum voor de verkiezingen en de aanpak van de financiële crisis. VVD, PvdA, SP en wellicht PVV willen zo snel mogelijk, op woensdag 27 juni, verkiezingen houden. Andere fracties willen pas na de zomer de stem van de burger horen, om eerst met elkaar een bezuinigingspakket vast te stellen dat naar Brussel kan worden gestuurd.

Dit is de uitkomst van een dag - die begon met het ontslag van het kabinet-Rutte - vol verrassingen en onverwachte manoeuvres van diverse partijen. Een streek vindt het CDA de oproep voor een snelle stembusgang; de partij is daar namelijk niet klaar voor. Ook D66, ChristenUnie en GroenLinks kwamen gisteren met rode hoofden uit een overleg met Kamervoorzitter Gerdie Verbeet. Daar werd hun duidelijk dat tenminste drie grote partijen snelle verkiezingen willen.

Formeel beslist het kabinet over de verkiezingsdatum en hoeft het daarover niet de mening te peilen van de Kamer. De Kiesraad adviseert 5 september de verkiezingen te houden. VVD, PvdA en SP menen dat vanwege de financiële crisis er zo spoedig mogelijk duidelijkheid moet komen over de politieke verhoudingen in het land. De drie partijen zijn klaar voor verkiezingen en denken veel te winnen te hebben met snelheid, terwijl andere partijen nog met voorbereidingen moeten beginnen. Overigens is er een kans dat verkiezingen op 27 juni samenvallen met een EK-halve finale van het Nederlands voetbalelftal.

Fracties als D66, GroenLinks en ChristenUnie bepleitten juist om verkiezingen over de zomer heen te tillen. Eerst zou de Kamer vanwege de urgente financiële crisis een bezuinigingspakket moeten vaststellen voor in ieder geval 2013. Dat zou neerkomen op een bezuiniging van circa 14 miljard euro. Dit pakket zou eind deze week in grote lijnen naar Brussel kunnen worden gestuurd. Op 30 april moet Nederland een voorstel inleveren bij de Europese Commissie waarmee het begrotingstekort op 3 procent uitkomt. Of die datum gehaald zou worden, is de vraag.

Volgens SP-leider Emile Roemer is het een illusie te verwachten dat in het zicht van verkiezingen de Kamer erin slaagt een bezuinigingspakket vast te stellen. Hij vreest met andere politici maandenlange vertragingen, zonder dat er besluiten worden genomen. En als de Kamer wel tot een pakket komt, wordt het vervolgens na de verkiezingen weer aangepast als de politieke verhoudingen zijn gewijzigd. "Tamelijk zinloos allemaal. Ik zou zeggen tegen Brussel: even geduld aub. Eerst verkiezingen en daarna bezuinigingen."

De Tweede Kamer praat vandaag met het demissionaire kabinet over het uiteenvallen van de 'coalitie' van VVD, PVV en CDA en een mogelijke verkiezingsdatum. Maar de verwachting is dat het vooral het startsein wordt voor de verkiezingscampagne.

Volgens bronnen in het CDA en VVD is het niet uitgesloten dat het demissionaire kabinet morgen of donderdag het Catshuis-plan, waarvoor de PVV zaterdag haar steun introk, naar de Kamer stuurt. In een extra debat zouden fracties eventueel met moties dit forse bezuinigingsplan kunnen wijzigen. Daarna kan het naar Brussel worden gestuurd. Op onderdelen, bijvoorbeeld de woningmarkt, lonen en AOW, kan het plan op steun rekenen van fracties. Of het zover komt, is sterk afhankelijk van de uitkomsten van het debat van vandaag.

VANDAAG 3-6

Meer nieuws en achtergronden

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden