Steekspel om macht Indonesië

De in 2001 afgezette president Abdurrahman Wahid hoopt op 5 juli herkozen te worden als staatshoofd. De machtige Golkar-partij biedt samenwerking, maar een nukkige Wahid ziet daar niets in.

JAKARTA – Het humeur van oudpresident Abdurrahman Wahid wordt er niet beter op. Golkar, de oude regeringspartij van ex-president Soeharto die de parlementsverkiezingen won, aast op de stemmen van Wahids supporters. Als Wahid zijn aanhangers aanspoort om op Golkars presidentskandidaat ex-generaal Wiranto te stemmen, krijgt zijn partij PKB in ruil het vice-presidentschap en enkele ministersposten.

Maar Wahid weigert met 'leugenaars' samen te werken. ,,Ik wil geen coalitie met Golkar”, mokt hij in zijn kantoor in Jakarta. ,,Ze hebben gewonnen omdat ze fraude pleegden”.

Volgens de kiescommissie hebbenalle partijen zich schuldig gemaakt aan het kopen van stemmen. Ook Wahids partij. Maar Gus (broer) Dur, zoals de Indonesiërs Wahid noemen, is niet voor rede vatbaar. Ondanks een goede derde plaats weigert hij de verkiezingsuitslag te accepteren.

Golkar heeft, om ook de presidentsverkiezingen van 5 juli te winnen, de stemmen van Wahids moslimaanhangers nodig. Als kleinzoon van de stichter van Indonesisch grootste moslimorganisatie Nahdlatul Ulama (NU) – ruim 40 miljoen leden – heeft Wahid veel gezag. ,,Als ik zeg tegen mijn achterban op wie ze moeten stemmen, doen ze dat”.

Wahid reageert nukkig als de naam Wiranto valt. Wat hem betreft mag de ex-generaal winnen, zegt hij. Maar nog geen drie seconden later bedenkt hij zich alweer. Als president stond hij ook al bekendstond om zijn controversiële uitspraken: ,,Wiranto is geen democraat. Hij is tegen de mensenrechten”, schreeuwt Wahid en slaat woedend op tafel.

Als president ontsloeg Wahid in 2000 Wiranto als minister voor veiligheidszaken toen een internationaal tribunaal de ex-opperbevelhebber van het leger wilde vervolgen vanwege zijn rol in Oost-Timor. Het leger verwoestte de voormalige provincie samen met milities, nadat in 1999 een meerderheid van de Oost-Timorezen had gekozen voor onafhankelijkheid. Wahid haat Golkar omdat die partij drie jaar geleden het voortouw nam in zijn afzetting, nadat een parlementaire commissie hem had beschuldigd van corruptie.

Nu Wahid Wiranto afwijst, probeert de ex-generaal en Golkarkandidaat het via een omweg. Hij benaderde de voorzitter van NU, Hasyim Muzadi, voor het vice-presidentschap. Met tegenzin bedankte die voor de eer. Wahid ging dermate dwarsliggen, dat een scheuring binnen NU dreigde. Wiranto heeft inmiddels zijn oog op Wahids jongere broer Salahuddin, de vice-voorzitter van deze grootste moslimorganisatie, laten vallen. ,,Mijn broertje kwam me vertellen dat Wiranto hem als vice-president wil. Maar mijn zegen krijgt hij niet”.

Wahid wil zelf graag president worden. ,,Van mij hoeft het niet meer, maar mocht ik het worden”, klinkt het tegenstrijdig, ,,dan zal ik Indonesië veranderen in een democratie. Ik weet, dat duurt 90 jaar. Maar zoals een Chinees gezegde luidt; een reis van duizenden kilometers begint met een eerste stap. Ik wil graag die eerste stap zetten”.

Hij weigert te accepteren dat hij de medische test, die alle presidentskandidaten moeten afleggen, niet doorkomt. ,,Ik voel me gezond”, zegt Wahid, die bijna blind is en tot tweemaal toe een herseninfarct heeft gehad. ,,Ik geef wel zeven keer per dag lezingen door heel Indonesië. Sinds mijn vijftiende slaap ik vier uur per nacht. Ik ben nu 63”. Hij heeft de Hoge Raad gevraagd de 'discriminerende' gezondheidstest te verbieden.

Wahids wachtkamer zit vol met partijleden die Broer Dur willen spreken. ,,Hij is zo eigenwijs”, zegt een regionale voorzitter van de PKB uit Manado, die wél graag een coalitie met Golkar wil. ,,We kunnen ons geen oppositie veroorloven. De partijkas is bijna leeg. Macht betekent geld in Indonesië. Dat moet hij begrijpen”. Na tien minuten staat de partijbons al weer buiten. ,,Geen land mee te bezeilen”, zegt hij boos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden