Steek door het hart bij een gedwongen afscheid

Joe Kanamori, Fabrice Mazliah, Jean Emile... bij de doorsnee Nederlander zullen deze namen geen belletje doen rinkelen. Maar wie de afgelopen jaren regelmatig het Nederlands Danstheater 1 en 2 bezocht, wordt bij het horen van die buitenlandse klanken door tientallen dansflitsen bestookt. Flitsen die ik in elk geval voorgoed in mijn geheugen wil bewaren, want de Japanner, Fransman en Amerikaan zetten de Nederlandse danspodia in lichterlaaie.

EVA VAN SCHAIK

Dit drietal droeg er toe bij dat gerenommeerde bladen als New York Times en Le Monde het Nederlands Danstheater tot het allerbeste ter wereld uitriepen. Mede door deze begenadigde dansers ontving Kylian onlangs het eredoctoraat van de Juilliard School in New York en krijgt Van Manen binnenkort de prijs van de Italiaanse danspers. Want hoe had Van Manen bijvoorbeeld zijn 'Andante', 'Déjà-Vu', en 'Solo' zonder deze van God gegeven dansers kunnen creëren? Hoe had Kylian zijn 'Arcimboldo', 'Anna and the Austriches' of 'Wings of Wax' kunnen realiseren?

Mazliah en Kanamori werden in 1993 bij het junioren gezelschap aangenomen, met de wetenschap dat zij daar niet langer dan tweemaal twee jaar konden blijven. Bij succes zouden zij naar de grote groep van 32 dansers doorstromen. Welke criticus prees hen niet de hemel in? In de afgelopen vier jaar nam Emile afscheid van de grote groep, om echter na een kort verblijf in Spanje terug te keren.

Helaas... alledrie zullen vanaf deze maand niet meer bij het NDT te zien zijn. In Grahamstown (Zuid Afrika) zullen Kanamori en Mazliah hun laatste NDT 2 voorstelling geven. De Japanner gaat, samen met zijn NDT 2-vriendin Rei Watanabe, naar het Ballet de Lyon en de Fransman naar het Frankfurt Ballett van Forsythe. Emile wil om persoonlijke redenen in Rome zijn geluk zoeken. Het komt er op neer dat concurrende groepen mogen oogsten van de NDT-aanplant.

Al eerder dit seizoen had de leiding van het gezelschap aan de danser Patrick Mari de eerstvolgende vrijkomende plek in NDT 1 toegezegd. Aangezien alle andere NDT 1 dansers graag bij dit gezelschap willen blijven, moesten Kanamori en Mazliah dus wel elders contracten aangaan. Het gezelschap kan zich een uitbreiding van het tableau om financiële redenen niet permitteren.

Voor de achterblijvers is hun aanstaande vertrek een afschuwelijke aderlating. Kanamori en Mazliah zijn namelijk ook beloftevolle choreografen. Het NDT opent het volgend seizoen zelfs met een werk dat Kanamori op de laatste workshop presenteerde.

Was het dan echt niet mogelijk deze superbe krachten voor het Danstheater te behouden? Kon er in de begrotingsonderhandelingen niet een iets flexibiler houding ten aanzien van het aantal arbeidsplaatsen af? Was er geen potje te vinden bij het sub-ministerie van cultuur?

Uit de jaarverslagen en subsidieverzoeken voor het Kunstenplan 1996 - 2000 werd het voor iedereen duidelijk dat de erfenis van zakelijk leider Carel Birnie en zijn opvolger Michael de Roo het gezelschap in grote geldzorgen had gebracht. Mede door toedoen van de expertise van Anton Gerritsen (van 1964 tot 1992 zakelijk leider van Het Nationale Ballet) werd orde op zaken gesteld. Er moesten, zoals dat heet, prioriteiten worden gesteld.

Eerst diende de salariëring van de senioren (NDT 3) geregeld te worden. Deze internationaal gerenommerde sterren met ongekende staat van dienst blijken afhankelijk te zijn van de uitkoopsommen van hun voorstellingen. In 1991 gold het initiatief om met oudere dansers NDT 3 op te zetten slechts voor één jaar. Deze financiële verplichting is nooit door Birnie en zijn opvolger in de begroting verwerkt.

Die nalatigheid had tot gevolg dat voor de voorstellingen van NDT 3, (nooit meer dan 5 dansers) een even grote uitkoopsom gevraagd moet worden als voor optredens van de wel gesubsidieerde vijftien NDT-junioren. Dat heeft weer tot gevolg dat NDT 3 voornamelijk in het buitenland moet optreden. Pas na rechtzetting van dit probleem, kan mogelijkerwijs aan uitbreiding van NDT 1 worden gedacht om doorstroming vanuit NDT 2 te bevorderen. Nu is het een bitter gelag dat vier jaar lang in fenomenale talenten is geinvesteerd die hun kansen grepen en meer dan waar maakten. Naar henzelf, naar de groep, naar het publiek werden verwachtingen gewekt. Wat een steek door het hart voelde ik daarom bij het gala voor Hans van Manen toen ik deze drie dansers voor het laatst in Nederland zag schitteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden