Steeds vaker wordt er tegen hoge beloningen voor topbestuurders gestemd

Bestuurders van grote Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven worden vaak riant betaald. Bedragen van 20 miljoen dollar per jaar of meer zijn geen uitzondering. Het verzet tegen die hoge beloningen neemt toe. Nederlandse pensioenfondsen lopen daarin voorop.

De pensioenfondsen MN (metaal) en PME (metalektro) stemden vorig jaar tegen alle beloningsvoorstellen van de 500 grote Amerikaanse bedrijven die deel uitmaken van de S&P500-index. PGGM, dat de pensioenen uitvoert voor Pensioenfonds Zorg en Welzijn, deed dat in 98 procent van de gevallen.

Verzekeraar Achmea deed dat bijna zeven op de tien keer. En APG, de uitvoerder van Nederlands grootste pensioenfonds, het ABP, bij ruim de helft van de stemmingen. Vijf jaar geleden keurden zij de meeste beloningsvoorstellen nog goed. Alleen APG stemde in 2013 vaker tegen dan in 2018.

Deze cijfers komen uit een rapport van As you sow, een Amerikaanse organisatie die aandeelhouders bijstaat die willen dat bedrijven maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Hock Tan van Broadcom. Beeld EPA

Niet alleen Nederlandse pensioenfondsen zijn kritisch, ook de Amerikaanse pensioenfondsen worden kritischer, constateert As you sow. Zo ging Amerika’s grootste pensioenfonds, Calpers, in 2013 nog vrijwel altijd akkoord met de beloningsvoorstellen van bedrijven. Vorig jaar stemde het pensioenfonds voor ambtenaren uit Californië in 45 procent van de gevallen tegen.

PGGM, dat circa 45 miljard euro heeft belegd in Amerikaanse aandelen, werkt de laatste jaren geregeld met Calpers samen, vooral als zij beiden de beloningen als excessief beschouwen. “Dan hebben we overleg en sturen we een brief naar het betrokken bedrijf waarin we onze pijnpunten verwoorden”, zegt Margriet Stavast-Groothuis, bij PGGM verantwoordelijk voor het stemgedrag op aandeelhoudersvergaderingen.

Door de bank genomen hebben Amerikaanse aandeelhouders, pensioenfondsen incluis, minder moeite met (toren)hoge beloningen van bedrijfsbestuurders dan Europese, zegt Stavast-Groothuis. “Maar beloningen worden in de VS meer een issue. Dat komt vooral door de opgelaaide discussie over sociale ongelijkheid. Het besef groeit dat de salarissen van bestuursvoorzitters totaal zijn losgezongen van die van de rest. De topman krijgt vaak tweehonderd tot driehonderd keer meer dan de doorsneemedewerker.”

Safra Catz en Mark Hurd van Oracle. Beeld Bloomberg via Getty Images

Dat besef is er niet bij ’s werelds grootste vermogensbeheerder BlackRock. Deze sputtert zelden tegen. Slechts in 2,5 procent van de gevallen oordeelde BlackRock negatief over een beloningspakket. Vanguard en State Street scoorden ietsje hoger. Deze drie vermogensbeheerders hebben in vrijwel alle bedrijven van de S&P-500 belangen.

As you sow maakt jaarlijks ook een lijst op van meest overbetaalde bestuursvoorzitters. As you Sow zet de beloning af tegen de aandeelhouderswaarde (dividend plus koerswinst) én de mate waarin er verzet is tegen beloningsplannen. En dan komt Ronald Clarke, topman van Fleetcor, een bedrijf dat tankpassen, tolkaarten en creditcardachtige diensten verleent, uit de bus als meest overbetaalde topman van 2017. Hij beurde 52,6 miljoen dollar.

Het duo Mark Hurd/Safra Catz van softwarebedrijf Oracle staat tweede (samen 81,5 miljoen dollar) en Hock Tan, baas van chipmaker Broadcom met 103 miljoen dollar derde. Hoog op de lijst staan ook de chefs van Walt Disney en Mattel (maker van Barbie). Pikant is 26ste plek van Laurence Fink, de topman van BlackRock. De gemiddelde jaarwedde ligt op ruim 18 miljoen dollar.

PME hanteert strikte criteria

PME, het pensioenfonds van de metalektro-industrie, stemde vorig jaar, naar eigen zeggen, wereldwijd 3800 keer over het beloningspakket van bedrijfsbestuurders. Ongeveer 2800 keer stemde PME tegen. Het pensioenfonds PME hanteert bij zijn stemgedrag een aantal criteria. Zo moet de beloning in lijn zijn met de langetermijndoelen van een onderneming. Ook mag de kortetermijnbonus niet hoger zijn dan een derde van het totale beloningspakket. Als beloningen worden gekoppeld aan prestaties moet duidelijk zijn om welke prestaties het gaat. En de hoogte van de prestatiebeloning moet aan een maximum zijn gebonden. “In Amerika voldoet men vaak niet aan deze criteria”, meldt een woordvoerder van PME.

Transparantie is belangrijk bij PGGM

PGGM, dat in vrijwel alle 500 grootste bedrijven van de VS belangen heeft, stemt tegen een beloningspakket als dat opties bevat. Margriet Stavast-Groothuis van PGGM: “Topmannen raken gefixeerd op de waarde van het aandeel en proberen die waarde kunstmatig te verhogen door eigen aandelen in te kopen. Maar opties zijn een kortetermijnprikkel. Wij gaan voor waardecreatie op de lange termijn.” PGGM let bij zijn stemgedrag ook op de prestaties van een bedrijf. Alleen bij buitengewone prestaties zijn (forse) bonussen te billijken, zegt Stavast-Groothuis. Als onduidelijk is wanneer en waarom bestuurder bonussen krijgen, stemt PGGM tegen. Dat doet PGGM ook als bonussen zijn verbonden aan doelen die makkelijk te halen zijn.

Lees ook: 

Nederlandse CEO van beursgenoteerd bedrijf verdient gemiddeld 3,6 miljoen euro

Topmannen van beursgenoteerde bedrijven zijn fors meer gaan verdienen. Duitse CEO’s krijgen nog veel meer.

Topman Europees bedrijf verdient 5,6 miljoen euro

De topmannen van 77 grote Europese beursgenoteerde bedrijven verdienden in 2013 gemiddeld 5,6 miljoen euro.  In 2011 was dat ook zo. Peter Voser, ceo van Shell, behoorde met een inkomen van 10,5 miljoen tot de best betaalden. ING-voorman Jan Hommen staat met 1,3 miljoen euro onder aan de lijst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden