Steeds over het randje

'Ik ga een nieuw hoofdstuk beginnen. Niet meer shockeren om het shockeren.'' Zeven jaar geleden beloofde Paul de Leeuw beterschap. Hij was alweer 33, werd kaal, zijn relatie was uit, Willeke Alberti had op het Songfestival niet meer dan vier punten gekregen en dat filmpje over Urk, na een dodelijk ongeval met een vissersboot, was ,,een enorme inschattingsfout''.

Tijd om verstandig te worden. De Leeuw deed de fritespan de deur uit, verkocht het kapsones-huis in Hilversum en ging terug naar Amsterdam en naar de sportschool. Hij ging van 118 naar 87 kilo, zei dat hij ook gelukkig kon zijn zonder vaste liefde en nam in de film 'Filmpje!' afscheid van het typetje Bob de Rooy, tweederangsartiest. Bob maakte plaats voor bisschop Bür, met wie Paul de Leeuw een uiterst serieus interview had. Zie je wel, hij kon het wel. De schoppende puber Paul was verdwenen.

Maar De Leeuw is niet te temmen. Hij kan wel een tijdje opzitten en pootjes geven, maar altijd komt er een moment dat hij een grens over gaat. Omdat dat niet tegen te houden is. ,,Het is goed als er iemand op mij let'', weet hij zelf, maar tegen kritiek kan hij niet.

Met niet meer dan een piano en een ijskast op het toneel deed hij in theater Bellevue in Amsterdan eind 1985 zijn eerste show: 'Stel moeder niet teleur', twee jaar nadat hij was bekroond op het Camarettenfestival. De jongen die ooit door zijn moeder met carnaval bij het plaatselijke café was afgezet (,,Jij gaat nu meedoen en je komt er voor twaalven niet meer in''), bleek een komisch talent.

En een zakenman, want hij had al snel zijn eigen bv's als Knibbel Knabbel Knuisje en Marat. Met de theatershow ging het succesvol zijn gangetje. Het publiek klapte, De Leeuw kreeg een radioprogramma, De Leeuw ging gezellig uit, werd herkend op straat en vroeg zich af waar hij het allemaal voor deed. Op een dag besloot hij, in bad, zijn leven te beteren. Minder drinken, minder met de creditcard wapperen. Hij begon het televisieprogramma 'De Schreeuw van de Leeuw'.

De ene helft van Nederland viel van de bank van het lachen om die brutale dikkerd die er van alles uitflapte (,,Majoor Bosshardt, ligt u 's avonds ook zo in bed, met hoed en uniform. Of in een lingeriesetje?''). De andere helft deed het af als flauwe mavohumor en zapte snel naar een ander net.

Hoogste tijd om te scoren. In 'De Schreeuw van De Leeuw' babbelde hij met René Klijn, een beeldschone jonge zanger, gesloopt door aids. Niks geen begrijpend knikkende presentator en slachtofferige zieke. De Leeuw flirt met Klijn, op geheel eigen wijze, en is tegelijk doodernstig. De aflevering krijgt een Emmy-nominatie. Klijn wordt opgevolgd door een reeks demente bejaarden, stomapatiënten en mongolen. De Leeuw laat bekommerd Nederland nieuwe perspectieven zien: je neemt mensen pas echt serieus door ze in de zeik te zetten.

Punt gescoord, hoogste tijd om iets verrassends te doen.

Hij gaat het Songfestival opkalefateren. Het Songfestival is een natuurlijke omgeving voor De Leeuw, die als televisiegastheer dol is op zangeressen als Willeke Alberti, Ria Valk, Jenny Arean, Lenny Kuhr. Een goede artiest verdient respect!, roept hij. Toch weet je het nooit, wanneer je naast die gezellige knuffelbeer op de bank gaat zitten. Want hij is grillig, hij heeft nukken en kuren. Soms valt hij mee, zoals die keer dat hij toch maar niet dat schilderij van Ria Valk vernielde, terwijl dat wel op het programma stond. Ze vindt hem een schat.

Maar hij kan ook zonder reden uitvallen.

De grilligheid van De Leeuw wordt zijn handelsmerk. Wat gaat hij nu weer doen? Wordt het vandaag flauw, serieus, melig, scherp, beledigend, grof, stuitend of ontroerend, of gaat hij misschien zingen, voor sommigen het absolute dieptepunt van zijn performance?

Leuk zijn op commando, dat is nog wel te doen, maar verrassen op commando wordt lastiger. Ook een oudere De Leeuw maakt nog wel eens een inschattingsfout. Maar hij gaat zijn leven beteren, belooft hij december 2000. 's Middags geen wijn meer, minder eten ook, en geen rare dingen meer doen zoals oude vrouwtjes hun kunstgebit uit hun mond plukken. Wel hangt hij nog een keer bloot aan het kruis als een zingende Jezus, in het programma 'Ouwe jongens', met Hans Kesting. Maar omdat daar weinig mensen naar kijken valt niemand erover.

Hij is verliefd en gelukkig. Zijn levenspartner Stefan Nughter heeft het beest in De Leeuw getemd. Hij hoeft niet meer zonodig, gaat niet meer flippen als alles niet helemaal perfect is. De Leeuw hoeft niet meer steeds over het randje te gaan om zijn evenwicht te vinden. Hij is in balans, laat hij weten. Hij trouwt, hij speelt in de musical Foxtrot, adopteert samen met Stefan een kind: zoontje Kas.

Dan laat de NCRV het oog vallen op de rijpe De Leeuw, vader en tegen de veertig. Wat met het Songfestival gelukt is, met Ruth Jacott en Willeke Alberti, dat moet ook met de NCRV kunnen. De Leeuw zet hoog in: hij gaat 'Zo vader, zo zoon' redden. De ene helft van de kijkers valt opnieuw van de bank van het lachen wanneer hij drie paarden neerzet: wie is het echte paard van Anky van Grunsven. De andere helft is naar de EO gezapt: dit is geen fijn programma meer.

De NCRV gunt hem een plaats in 'Herberg De Leeuw'. Daarin is een speciaal hoekje voor de Anonieme Alcoholisten. Altijd leeg, laat de camera fijntjes zien. Als op een avond De Leeuw als een lallende, hitsige Anneke Grönloh de herberg bezoekt kijken de fans elkaar onzeker aan. Zat die niet allang in het Rosa Spierhuis? Waarom Anneke Grönloh, hebben we iets gemist? De metamorfose van de Joodse hoogleraar Smalhout - die verandert in Hitler - valt verkeerd. De 60-jarige actrice Diana van Kolck klaagt De Leeuw aan omdat hij haar met een chemisch brandblusmiddel in het gezicht heeft gespoten. Het is weer de hoogste tijd voor goede voornemens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden