Steeds meer ouderen nemen met een 'blijf-van-mijn-lijf-tatoeage' de regie in eigen hand

Boven: Maria Jonker op de stoel bij Stefan Kremer. Onder: de blijf-van-mijn-lijf-tatoeage. Beeld Inge van Mill

Steeds meer ouderen nemen een 'blijf-van-mijn-lijf-tatoeage'. Ze willen niet gereanimeerd worden.

Door de enorme glaswand die de Action van Heemskerk scheidt van tattooshop Family Ink kijken moeders met boodschappentassen verbaasd naar binnen. Wie ligt dáár nu in die stoel? De 89-jarige Maria Jonker laat vandaag een tatoeage zetten. Net boven haar rechterborst komt in duidelijke taal 'niet reanimeren' te staan.

De mededeling moet net onder de rand van haar blouse komen, zodat hij alleen zichtbaar is als ze op de grond ligt en haar kleding voor een reanimatie wordt opengetrokken. Want dat is nou precies wat ze níet wil. "Ik word in oktober negentig jaar en ik merk dat ik wat minder gezond ben", zegt Jonker. "Ik vergeet soms dingen, en mijn rug is niet al te best. Het gaat nog prima hoor, maar als de tijd daar is wil ik onder geen beding gereanimeerd worden. En dat is helemaal mijn eigen beslissing."

Ze ziet om haar heen haar kennissen in ziekenhuizen en zorgcentra belanden. "Maar ik wil helemaal niet naar een tehuis. En de kans dat je daar als negentigjarige na een reanimatie in terechtkomt, is erg groot. Dat wil ik absoluut voorkomen."

Artsen in een ziekenhuis kunnen misschien nog de juiste afweging maken, maar ambulancepersoneel zit volgens haar al snel in de reanimeer-stand. Om nog niet te spreken van goedbedoelende voorbijgangers. Overal hangen tegenwoordig automatische externe defibrillators (aed's) die omstanders begeleiden bij de hulpverlening. Maar de vraag óf iemand wel gereanimeerd wil worden, stellen die apparaten niet.

"Ik heb wel een wilsverklaring in mijn tasje zitten, maar wie ziet die? En zo'n penning aan een ketting om mijn nek past niet bij mijn andere sieraden." Toen een kennis vervolgens trots haar getatoeëerde tekstboodschap liet zien, wist Jonker: dat wil ik ook.

En daar ligt ze nu, in de stoel bij Stefan Kremer. Hij heeft haar eerst laten kiezen tussen een cursieve tekst of een gewone. Kan het niet wat kleiner, vroeg ze nog. Maar dan lopen de ruimtes binnen de letters dicht en is de boodschap niet te lezen. En toen moest Kremer de plaats van de tekst nog bepalen. Niet te hoog, niet te laag.

En daar gaat de naald: zzzzzzzzz. "Dat was zeker het woordje 'niet'?", vraagt Jonker. "Jazeker", zegt Kremer en streelt haar bovenarm. "Gaat het een beetje?" "Ja hoor", antwoordt Jonker. "Ik heb in het verleden ook mijn wenkbrauwen laten doen, en dat was veel pijnlijker." Kremer: "Dan gaan we nu voor 'reanimeren'. Dat is wat langer."

De reanimatietattoo. Beeld Inge van Mill

Het is voor Kremer niet de meest creatieve klus. Doorgaans legt hij zijn ziel en zaligheid in dreigende duivels, doodshoofden, hartjes en engeltjes op ruggen, bovenarmen en in de schaamstreek. "Maar dit geeft een andere voldoening. Je helpt oudere mensen de regie over hun leven te houden." Daarom doet hij het tegen kostprijs. Hij merkt dat de belangstelling groeit. "De ouderen vertellen het aan elkaar door. Dit jaar heb ik er al vijftien getatoeëerd. Na de zomervakantie al drie, en zaterdag heb ik er wéér een."

Jonker krijgt een plastic tape over haar tatoeage geplakt. Drie keer daags moet die worden ingesmeerd, en er kunnen nog korstjes losraken. Daar moet u niet van schrikken, zegt Kremer, over drie weken is-ie goed leesbaar. Pas dan is ze écht de baas over haar eigen lijf.

Steeds meer reanimatiesets

Volgens de leveranciers hangen er op dit moment door heel Nederland tussen de 100.000 en 150.000 reanimatiesets. De Hartstichting heeft 15.000 geregistreerde aed's in de publieke ruimte hangen. Ze streeft naar een situatie waarin er op elke locatie binnen zes minuten een reanimatieset beschikbaar is. Daarvoor moeten er nog 15.000 geregistreerde sets bijkomen.

Een tatoeage 'Niet reanimeren' wordt officieel erkend als een schriftelijke wilsbeschikking en heeft dus dezelfde waarde als een penning. Ambulancezorg Nederland heeft dit ook in haar protocol opgenomen: 'Cruciaal is dat een verklaring altijd te herleiden is tot de persoon die de verklaring uitte. Dit geldt voor alle verklaringen in alle verschillende vormen: een verklaring op papier, een penning of een tatoeage.

Lees ook:

'Reanimeren of niet? Práát erover'

Weten dokters eigenlijk wel wat hun patiënten willen als het hart het dreigt te begeven?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden