Steeds meer Nederlanders kopen een huis zonder hypotheek

Starters op de woningmarkt moeten opboksen tegen ouderen met eigen geld. Beeld TRbeeld

De hypotheekloze huizenkoper is in opkomst in Nederland. Afgelopen jaar is bijna een derde van de appartementen in contanten afgerekend, blijkt uit onderzoek dat het Kadaster vandaag publiceerde. 

Opvallend is dat het vooral de 70-plussers zijn die niet langs de bank hoeven voordat zij een huis kunnen kopen. Bijna de helft van deze groep sloot in 2016 geen hypotheek af voor een nieuwe woning. Zij vertoeven vooral in de grote steden en aan de kust.

In Amsterdam, Rotterdam en Den Haag is een kwart van de huizen zonder hypotheek aangeschaft. In studentensteden als Delft, Groningen en Maastricht ligt dat aantal nog wat hoger, rond de 30 procent van de woningen. In 2016 kochten particulieren in totaal voor 8,6 miljard euro aan woningen zonder dat daarbij een hypotheek werd afgesloten. Dat is 16 procent van de totale omzet op de particuliere woningmarkt. In 2013 was dat nog 4 miljard.

Zeeuws vakantiehuisje

“Een forse groei, die waarschijnlijk alleen maar verder blijft toenemen”, zegt Paul de Vries van het Kadaster. Hoe komt dat? “In de jaren 70 werd het hebben van een eigen woning door de overheid gestimuleerd. Zo werden er premie-woningen in het leven geroepen, en gunstige regelingen als de hypotheekrenteaftrek.” 

De woningnood was destijds eindelijk aan zijn eind gekomen. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog lag de focus niet op het creëren van voldoende huisvesting, maar op de woonwensen van de bewoner. "Een geëmancipeerde Nederlander bezit een eigen huis naar zijn eigen smaak, zo luidde het idee dat de overheid verkondigde", vervolgt De Vries. Het gevolg: de twintigers en dertigers van toen kochten massaal woningen. En die groepen zijn inmiddels 70-plus, en hebben hun hypotheek allang afgelost. 

Wanneer zij verhuizen naar een woning die kleiner is of beter uitgerust voor ouderen, kunnen zij die vaak betalen met het geld van de verkoop van hun andere huis. Of ze kopen een vakantiehuisje voor hun oude dag, veelal aan de Nederlandse kust, waarvoor ook geen hypotheek nodig is: het reeds afbetaalde huis doet dienst als onderpand.

Heerlijk natuurlijk, een vakantiehuisje aan de Zeeuwse kust of in Zandvoort. Maar voor de huidige jongere groepen zit die mogelijkheid er later niet zo snel in. “De overheid hield eind jaren negentig op met de gunstige regelingen voor huizenkopers”, vervolgt De Vries, “Vanaf die tijd is het kopen van een eigen huis een stuk lastiger geworden.”

Starters

En daarin schuilt de keerzijde van de toename van de hypotheekloze kopers. “Starters krijgen het door deze ontwikkeling steeds moeilijker op de koopwoningmarkt.” Zij moeten opboksen tegen ouderen met eigen geld, en dat komt hun positie niet ten goede. “Wie niet langs de bank hoeft om een hypotheek te regelen, kan sneller handelen en heeft vaak meer te bieden." De gepensioneerden winnen het in de huizenstrijd daardoor meestal van de jonge starters.

De komende jaren neemt het aantal 70-plussers alleen maar toe, en lijkt de positie van starters niet te verbeteren. Naast de grote steden en de kustgebieden is ook in de Nederlandse grensgebieden sprake van relatief veel hypotheekloze kopers. Dat zijn volgens De Vries geen 70-plussers, maar jongere beleggers die voornamelijk inspelen op studentenwoningen in onder andere Maastricht en Groningen.

Lees ook: Vier redenen waarom starters zo moeilijk een huis kunnen kopen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden