Steeds meer Burmezen keren terug om het land vooruit te helpen

Buitenlandse investeerders, zoals deze Coach Inc. kledingzaak, zien kansen in Burma. Beeld Bloomberg via Getty Images

Burma staat momenteel in de schijnwerpers vanwege de verdrijving van de Rohingya-moslims. Maar tegelijk ontwikkelt het Aziatische land zich ook. En dat is mede te danken aan leden van de diaspora die terugkeren.

In de afgelopen tientallen jaren zijn naar schatting ruim twee miljoen Burmezen hun land om politieke of economische redenen ontvlucht. Steeds meer van hen keren de laatste jaren terug. Ze zeggen hun soms comfortabele levens in het Westen vaarwel, om hun land van herkomst vooruit te helpen.

Hoewel de uitdagingen in Burma nog steeds groot zijn, voelen de terugkeerders zich aangetrokken door de veranderingen die sinds 2010 in het land hebben plaatsgevonden.

Zo heeft de militaire junta na tientallen jaren van onderdrukking de macht overgedragen aan een burgerregering en zijn er sinds die tijd veel hervormingen doorgevoerd.

Sommigen keren terug vanwege Burma's aantrekkende economie, anderen zien kansen in de politieke vrijheden die zijn ontstaan sinds de generaals hun absolute macht opgaven. Maar allemaal voelen ze dat ze iets kunnen toevoegen, omdat ze zowel Burma als de buitenwereld begrijpen.

Lees verder onder de foto

Joshua Htet Beeld Ate Hoekstra

Kijk eens wat er in zes jaar tijd al is veranderd

Joshua Htet (34) Advocaat

Joshua Htet woonde, studeerde en werkte zestien jaar in Londen. Twee jaar geleden keerde hij terug naar Burma. Het was een droom die eindelijk uitkwam. "Ik had net mijn rechtenstudie afgerond en een postdoctorale studie mensenrechten gedaan toen ik een baan kreeg aangeboden bij het Britse advocatenkantoor Allen & Overy. Zij overwogen een vestiging in Burma te openen en waren op zoek naar een gekwalificeerde advocaat die bereid was om naar het land te verhuizen. Na nog vier jaar voor hen in Engeland te hebben gewerkt, ben ik teruggekeerd. En het voelt echt goed om hier te zijn."

De advocaat hoopt zijn land, dat tientallen jaren van de buitenwereld was geïsoleerd en op veel fronten een enorme achterstand heeft op de rest van de wereld, vooruit te helpen. "Soms betwijfel ik of wat ik doe wel helpt. Maar ik word gemotiveerd door de onderliggende wens om dit land te zien veranderen. Ik ben zo bevoorrecht geweest dat ik Burma kon verlaten en allemaal studies kon volgen, dat ik nu iets terug wil geven. Ik voel dat ik bepaalde dingen kan die anderen niet kunnen."

Htet erkent dat Burma nog veel problemen heeft. Desondanks is hij optimistisch over de toekomst. "Kijk eens wat er in zes jaar tijd al is veranderd. En vergeleken met de donkere jaren negentig gaat het nu zoveel beter. Dan moet ik toch wel positief zijn?"

Lees verder onder de foto

Hnin Win Beeld Ate Hoekstra

Zakelijk is het soms echt een cultuurschok

Hnin Win (29) Restauranthouder

"Ik had altijd al de droom om een eigen restaurant te hebben, maar in Australië had ik niet het lef om dat echt te doen. Nu dacht ik: kom, ik probeer het. Als ik faal, ga ik gewoon terug naar huis."

Hnin Win en haar familie arriveerden in 2002 als vluchtelingen in Australië. Sinds 2011 keerde ze verscheidene keren terug naar Burma. In 2015 werd ze mede-eigenaar van bar-restaurant Father's Office. "Mijn tante kwam dat jaar terug uit Europa en vroeg of ik dit samen met haar wilde doen."

Na Australië was het moeilijk om weer in Burma te leven, vertelt Win. "Nu voel ik me wel thuis hier, maar er zijn nog steeds mensen die me niet als Burmees zien. Zakelijk is het soms echt een cultuurschok. Zo is het hier niet toegestaan dat je als vrouw een vergunning aanvraagt om alcohol te mogen schenken. Je moet je aanpassen en accepteren dat zaken hier niet van de ene op de andere dag veranderen."

De restauranthoudster gelooft dat terugkeerders een verantwoordelijkheid hebben tegenover hun geboorteland. "Het doorgeven van kennis en vaardigheden is het meest waardevolle wat wij kunnen doen. Tachtig procent van mijn personeel begint hier zonder ervaring of vaardigheden, dus vertel ik hen wat ik weet en wat ik kan. Ik help hen en daar ben ik best trots op."

Lees verder onder de foto

Min Zaw Oo Beeld Ate Hoekstra

Het vredesverdrag is het belangrijkste punt op mijn cv

Min Zaw Oo (43) Directeur denktank

Min Zaw Oo was betrokken bij de studentenprotesten in 1988, vocht als rebel vanuit de jungle tegen het leger en woonde zo'n twintig jaar in de Verenigde Staten. In 2012 werd de expert in het oplossen van gewapende conflicten gevraagd te komen helpen bij vredesonderhandelingen tussen het leger en gewapende rebellengroepen. "Ik heb geen moment getwijfeld. Net als veel anderen heb ik namelijk altijd terug willen keren."

Toen zat hij plots samen met andere ex-rebellen aan dezelfde tafel als de generaals tegen wie ze vroeger vochten. "Ik vroeg nog aan een generaal: hoe kun je ons vertrouwen? Ben je niet bang dat we je in de rug steken? Hij antwoordde: 'Ik ben een soldaat. Als ik jou eenmaal in mijn team heb, moet ik je wel vertrouwen. Anders kan ik niet werken'. In 2015 werd een vredesverdrag met acht rebellengroepen getekend. Het is het belangrijkste punt op mijn cv."

De onderhandelaar ziet het als zijn taak de burgerlijke vrijheden verder uit te breiden. Maar hij vindt het lastig om carrière te maken in zijn geboorteland. "Ik heb twee masters, een doctorstitel en veel werkervaring. Toch zien Westerse organisaties me als een local en betalen ze me niet hetzelfde als een ingehuurde buitenlander. Maar ik wil het blijven proberen. Ik wil niet terug naar de VS."

Lees ook:

Burmezen hebben de laatste jaren veel nieuwe vrijheden omarmd, maar als journalist ben je nog altijd je leven niet zeker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden