Steden runnen hun eigen 'inlichtingendienst'

EindhovenBeeld anp

Eindhoven en Tilburg gaan met eigen inlichtingenmedewerkers de strijd aan met criminelen. De gemeenten analyseren zelf politiegegevens, omdat politie en justitie daar niet altijd aan toekomen. "De opsporingscapaciteit van het OM is beperkt", zegt burgemeester Rob van Gijzel. Hij wil dat minister Opstelten het mogelijk maakt dat meer politiedata naar de gemeenten gaan.

In Tilburg en Eindhoven zijn medewerkers vrijgemaakt om data over criminaliteit te analyseren. Deze intelligence-medewerkers trekken aan de bel bij opvallende ontwikkelingen, zoals een inbraakgolf.

Volgens hoogleraar Algemene Rechtwetenschappen Jan Brouwer past het in de ontwikkeling dat gemeenten het werk doen dat vroeger de gemeentepolitie deed. Naast de intelligence-medewerkers achter hun bureau heb je ook de bijzonder opsporingsambtenaren (boa's) op straat. "Gemeenten zien met lede ogen dat de nationale politie weinig oog heeft voor kleine criminaliteit. De bevolking vraagt om veiligheid, en gemeenten nemen hun verantwoordelijkheid."

Oppassen
Brouwer, die werkt aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft 'gemengde gevoelens' bij die trend. De politie is aan strenge regels gebonden, maar voor gemeenteambtenaren ontbreekt dat wettelijk kader vaak. "We moeten oppassen voor een overheid die almachtig wordt."

Politiegegevens zijn beschermd, en mogen niet zomaar aan een gemeente worden verstrekt vanwege de privacy van verdachten. Eindhoven krijgt nu op incidentele basis of via convenanten informatie van de politie, maar de gemeente wil structureel beschikken over bepaalde informatie. Sinds de Wet Politiegegevens uit 2007 kan dat, als er een 'zwaarwegend belang' is. Opstelten zou positief tegenover het voorstel staan.

Preventief
Eindhoven wil de informatie onder meer gebruiken voor het jeugdbeleid. "Als wij weten dat van een gezin de oudste broer is opgepakt, kunnen we voorkomen dat in dat gezin ook jongere kinderen in de problemen komen", zegt Van Gijzel. "De politie zit op het strafrecht. Wij zijn meer preventief bezig."

Andere grotere gemeenten hebben geen intelligence units. Woordvoerders van de grote steden zeggen dat die niet nodig zijn, omdat er al verschillende organen zijn waar informatie wordt geanalyseerd en gedeeld. Zo is er het vaste overleg van burgemeester, korpschef en officier van justitie. Ook heeft de politie eigen informatie- en inlichtingenafdelingen, en er is het Regionaal Inlichtingen en Expertise Centrum (RIEC) waar regionaal informatie wordt gedeeld.

Lees het verdiepingsartikel 'Gemeente speelt voor politieagent' vandaag in de krant

 
Eindhoven krijgt nu op incidentele basis of via convenanten informatie van de politie, maar de gemeente wil structureel beschikken over bepaalde informatie
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden