Stations mijden? Dan winnen de terroristen

In New York controleert de politie de tassen van metropassagiers, uit vrees voor aanslagen. Gisteren werd bekend dat terroristen aanslagen in Europa en de VS zouden willen plegen, nadat een coalitie van landen de strijd heeft aangebonden met IS in Irak en Syrië. Beeld epa
In New York controleert de politie de tassen van metropassagiers, uit vrees voor aanslagen. Gisteren werd bekend dat terroristen aanslagen in Europa en de VS zouden willen plegen, nadat een coalitie van landen de strijd heeft aangebonden met IS in Irak en Syrië.Beeld epa

De dreiging van terroristische aanslagen neemt toe nu Nederland meedoet aan de strijd tegen IS. Maar de gemiddelde burger kan niets doen en hoeft ook niets te doen, zeggen terrorismedeskundigen.

In de brief waarin de deelname aan de strijd tegen IS wordt aangekondigd, waarschuwde het kabinet meteen al voor een 'hogere terroristische dreiging tegen Nederland'. Het ministerie van defensie raadt militairen aan om niet in uniform met bus, tram of trein te reizen.

"Maar voor de gemiddelde Nederlander verandert er niets", zegt Liesbeth van der Heide van het Centrum voor Terrorisme en Contraterrorisme. Het risico komt nu niet alleen meer van djihadisten die terugkeren uit Syrië of Irak, maar ook van sympathisanten die tot geweld bereid zijn en die Nederland nooit verlaten hebben, zegt zij. "Maar die verschuiving is vooral een zaak van de inlichtingendiensten."

Natuurlijk is het goed als burgers letten op signalen van radicalisering in hun omgeving, zegt Van der Heide. "Maar dat was al zo." En trein- en metrostations mijden omdat dat voor de hand liggende doelwitten van aanslagen zouden zijn - zoals al geopperd werd ­- is volgens haar onverstandig. "Het gaat groeperingen als IS om het zaaien van angst. Als mensen stations gaan mijden, hebben zij hun doel al half bereikt."

Behalve 'zich geen paniek laten aanpraten', kunnen burgers niets doen, zei ook Dick Schoof, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, gisteren tegen de NOS. Hij ziet geen aanleiding het dreigingsniveau aan te passen.

Al anderhalf jaar is dat 'substantieel'; dat wil zeggen dat er een reële kans op aanslagen bestaat. 'Kritiek' wordt het pas bij concrete aanwijzingen dat er een aanslag ophanden is. Ook nu een Nederlandse Syriëganger via een filmpje op Facebook heeft opgeroepen tot een 'sterke, stevige daad' tegen de overheid, is daarvan geen sprake.

Maar wat zegt dat? "Het hoort bij de functie van de nationaal coördinator om te waarschuwen, maar ook om paniek te voorkomen", zegt directeur Ko Colijn van het instituut voor internationale betrekkingen Clingendael. "Je weet nooit precies in welke rol hij spreekt. Maar de meeste Nederlanders zijn nu wel in een zekere staat van paraatheid gebracht." Dat is goed, vindt Colijn, en meer is waarschijnlijk ook niet nodig.

"De waarheid is: we weten het niet", stelt Rob de Wijk, directeur van het Haagse Centrum voor Strategische Studies (en columnist van Trouw) over de omvang van de terreurdreiging. "Maar het is zeer plausibel dat de radicalisering doorzet en dat de dreiging groeit. Het zou erg naïef zijn om te denken dat er niets zal gebeuren, dat het wel overwaait." Wat burgers intussen kunnen doen? "Niets."

Vandaag in Trouw meer nieuws over de strijd tegen IS op pagina 4, 5 en 6.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden