Stasi achter dood West-Duitse student

De neergeschoten demonstrant Benno Ohnesorg wordt afgevoerd. (FOTO AP) Beeld
De neergeschoten demonstrant Benno Ohnesorg wordt afgevoerd. (FOTO AP)

Op 2 juni 1967 demonstreerden studenten tegen het bezoek van de sjah van Perzië aan Berlijn. De politie greep hard in. Agent Karl-Heinz Kurras achtervolgde de student Benno Ohnesorg in een zijstraat. Daar viel plotseling een schot. Een kogel in het achterhoofd van Ohnesorg velde hem. Onderweg naar het ziekenhuis overleed hij.

Antoine Verbij

Gisteren maakten twee onderzoekers bekend dat ze in de archieven van de Stasi, de geheime dienst van de DDR, een verrassende vondst hadden gedaan. Agent Kurras blijkt een spion van de Stasi te zijn geweest. Ook was hij lid van de SED, de partij die de DDR regeerde. Ondanks ondubbelzinnige documenten ontkent de inmiddels 81-jarige Kurras beide feiten.

De dood van Benno Ohnesorg betekende een wending in het studentenprotest van de jaren zestig. Vanaf toen werden conflicten tussen studenten en staat steeds gewelddadiger. Dat mondde uit in de oprichting van linkse terroristische groeperingen als de ’Rote Armee Fraktion’ en de ’Beweging van de Tweede Juni’.

Dat die ontwikkeling in gang is gezet door een Stasi-agent, werpt nieuw licht op de geschiedenis. De DDR heeft de studentenprotesten in de Bondsrepubliek soms openlijk, soms heimelijk ondersteund. Toen het lichaam van Ohnesorg over DDR-grondgebied van Berlijn naar de Bondsrepubliek reisde, vormden SED-jongeren een erehaag.

Uit de nu gevonden documenten blijkt niet dat Kurras van de Stasi opdracht had zijn wapen te gebruiken. Het Stasi-dossier spreekt van een ’betreurenswaardig ongeluk’. Kurras gold als een ’moedige en doortastende’ spion. De door hem geleverde informatie vult zeventien ordners. Na het incident zijn de contacten tussen Kurras en de Stasi bevroren.

Kurras is tweemaal vrijgesproken van schuld aan de dood van Ohnesorg. Gebrek aan bewijs, oordeelden de rechters. Veel bewijsmateriaal is door collega’s verdonkeremaand. Een organisatie die zich voor Stasi-slachtoffers inzet, heeft een nieuwe aanklacht tegen Kurras ingediend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden