Starters kopen juist vaker een woning

Marije Pots (rechts) kocht een huis in de Utrechtse wijk Rotsoord Beeld Werry Crone

Jong zijn en een huis willen kopen? Het is haast niet te doen, zeggen woningmarktkenners. Maar de jongste cijfers van vastgoedregister Kadaster laten zien dat het aantal jonge huizenkopers in een jaar tijd met 3000 steeg naar bijna 69.000 in totaal. En een stijging vindt al voor het vierde jaar op rij plaats.

Opvallend, want een paar weken geleden adviseerden projectontwikkelaars, woningcorporaties, gemeentes, geldverstrekkers en andere deskundigen de Tweede Kamer hoe de koopstarter uit zijn benarde situatie te helpen. Die zou door hevige concurrentie van kapitaalkrachtigere kopers maar niet aan een betaalbaar huis kunnen komen. En de veel te strikte leennormen zijn voor starters een enorme last. Bijbouwen, extra subsidiepotjes en soepeler hypotheekregels, luidde het advies.

Het zijn adviezen die deels het algemeen belang, maar deels ook het eigen belang behartigen, zegt Paul de Vries van het Kadaster. Prijst een marktpartij fiscaal voordelig sparen aan als hét wondermiddel, dan kun je ervan op aan dat haar organisatie ermee aan de slag wil, stelt hij.

Al die adviezen en zorgen vertroebelen wel de discussie over de positie van starters. Ja, op het hoogtepunt van de crisis daalde het aantal starters met 8 procent. Maar sinds 2013 kopen ze juist meer, blijkt uit door Trouw opgevraagde cijfers. Eerst met 18 en 22 procent meer en de laatste twee jaar met 3 en 5 procent. Econoom Nic Vrieselaar van de Rabobank heeft wel een verklaring: “De werkgelegenheid neemt toe. Daarmee is de kans op een hoger inkomen, een vast contract en ook de koop van een eerste woning groter dan voorheen.”

Ook de wens om de maandlasten te verlagen, is een belangrijke drijfveer om te kopen, zegt Vrieselaar. Starters willen kopen nu door striktere inkomensnormen het bemachtigen van een betaalbare sociale huurwoning moeilijker is. Want particulier huren is met gemiddelde huurprijzen van rond de 1000 euro niet voor iedereen haalbaar. “Dan blijft kopen over.”

Koek en ei

Verrassend genoeg zorgen de stijgende prijzen ook voor meer jonge kopers, zegt De Vries. Starters die in de crisis terugschrokken vanwege dalende huizenprijzen, zijn volledig bekomen van de angst dat een pas gekochte woning onder water komt te staan. En de rentestand is aantrekkelijk. “De prijzen stijgen wel hard, maar de hypotheekrente is ontzettend laag. Alles wat je aflost, betaal je aan jezelf.”

Dit wil nog niet zeggen dat het allemaal koek en ei is voor starters, stellen deskundigen. Want als er geen tekort aan woningen was en de leennormen niet zo strikt, dan kochten starters zeker nóg meer woningen.

Daarbij vormen vooral in Amsterdam particuliere beleggers geduchte concurrentie voor starters doordat ze kleine, relatief goedkope pandjes opkopen en voor veel geld verhuren. Ook eigenaren die hun huis met veel winst verkochten en dat extra geld in een nieuw goedkoper huis steken, zijn jonge kopers vaak voor. Het gevolg: nu de rest meer koopt, blijft er met name in grote steden voor starters minder over.

Is dat een probleem? Niet per se, zegt De Vries. “Het is een wet van Meden en Perzen dat jonge mensen het in economisch gunstige tijden lastiger hebben op de woningmarkt.”

Ditzelfde maakten starters tien jaar geleden, rond de eeuwwisseling en ook midden jaren negentig mee. In 2000 stegen de prijzen met 20 procent, nu zitten we op 8 procent. De Vries: “Je kunt ook zeggen: de afgelopen tien jaar was het met al die lage prijzen een eldorado voor starters, maar nu even niet meer.” Starters in steden als Amsterdam en Utrecht waar de prijzen fors stijgen, zoeken nu de minder populaire maar wel betaalbare wijken op, tonen cijfers van het Kadaster.

Lees ook:

Starter trekt naar de smoezelige wijken

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden