Reportage

Start-ups en sociale ondernemers timmeren aan de weg in Algerije

Meriem Benslama voor haar klas met sociale ondernemers. Beeld rv
Meriem Benslama voor haar klas met sociale ondernemers.Beeld rv

Algerijnse jongeren morrelen aan de vastgeroeste economie en prediken het ondernemerschap.

Alex Tieleman

Jonge Algerijnen ondernemerschap bijbrengen is soms gekmakend, concludeert de 32-jarige Meriem Benslama vermoeid achter een bord kip. Benslama heeft net een lange dag achter de rug in een hippe co-werkkelder in hartje Algiers, waar het Algerijns Instituut voor Sociaal Ondernemerschap kantoor houdt.

Vier jaar geleden richtte zij het instituut met een groep studievrienden op. Het doel: studenten die op het punt van afstuderen staan een alternatief bieden voor een baan in de machtige olie-industrie of het vermolmde Algerijnse overheidsapparaat, waar je enkel binnenkomt met de juiste connecties.

Als sociaal ondernemer sla je een hobbelige zijweg in, maar dat is volgens Benslama bij uitstek geschikt als alternatief carrièrepad in het gesloten Noord-Afrikaanse land. "Op de politiek wachten heeft geen zin. Als je iets in Algerije wilt veranderen kun je het beter zelf doen", zegt zij. "Onze ooit door de Sovjet-Unie geïnspireerde economie heeft helaas niet bepaald voor ondernemersprikkels gezorgd."

Benslama's 'zendingswerk' komt op een interessant moment nu de Algerijnse petro-economie zwaar onder druk staat vanwege de lage olieprijzen. De begroting van het land, die voor 60 procent op olie en gas leunt, is in twee jaar tijd bijna gehalveerd, waardoor uitgebreide staatssubsidies voor onder meer voedsel en woningen wankelen. Ondertussen is de werkloosheid hoog bij de 20 miljoen Algerijnen onder de dertig, die 70 procent van de totale bevolking uitmaken.

Pareltjes

De regering heeft plannen om de economie te hervormen en te diversifiëren, maar dit is vooralsnog toekomstmuziek. Ondertussen investeert de overheid volgens Benslama nauwelijks in jonge ondernemers. Dit terwijl zij op de universiteiten die zij bezoekt om de 'ondernemersreligie' te verkondigen toch geregeld op kleine pareltjes stuit: studenten die pesticide maken van brandnetels of een werkproject waar kwetsbare vrouwen meubels leren maken van autobanden.

Vandaag presenteert een groepje studenten in Algiers een plan om welriekende zeepjes aan de man te brengen die gemaakt zijn van oud frituurvet uit universiteitskantines. "De eerste testexemplaren zien er goed uit en ze ruiken nog lekker ook", vertelt bedenkster Ait Ali Malha enthousiast. Benslama knikt goedkeurend, want in Algerije gemaakte consumentenproducten kan het land wel gebruiken. Vanwege de fixatie op gas en olie produceert Algerije namelijk weinig en moet veel geïmporteerd worden.

Naast de sociale ondernemers timmert in Algerije ook een bescheiden start-upscene aan de weg. Rond een klein kantooreiland in de hoofdstad zit een bont gezelschap geconcentreerd naar computerschermen te staren of is code aan het schrijven.

Een bebaarde gebruikerservaringsexpert in djellaba kijkt mee met zijn collega, een softwareontwikkelaar, in een strakke turquoise Ralph Laurent-polo. "Het is hier van alles wat", lacht de 27-jarige ontwikkelaar Tedj Meabiou. "Wij hebben elkaar bijna allemaal op de technische universiteit leren kennen en zijn hier een voor een aangenomen door de CEO".

Tekst loopt door onder afbeelding

Het gemêleerde start-upgorpeje in Algiers. Beeld Alex Tieleman
Het gemêleerde start-upgorpeje in Algiers.Beeld Alex Tieleman

Druppel op de gloeiende plaat

De studievrienden werken aan een taxi-app die in de geest van het in Algerije afwezige Uber de lokale taximarkt voorgoed moet veranderen. Maar dan wel op z'n Algerijns. "Wij willen hier geen problemen zoals Uber veroorzaakt. Daarom werken wij samen met de autoriteiten en de taxichauffeurs", zegt Meabiou.

Het bedrijf kreeg geld van een Amerikaanse-Algerijn uit Silicon Valley. Maar dit is volgens Meabiou een zeldzaamheid, want protectionistische regelgeving maakt het niet al te aantrekkelijk voor tech-investeerders om Algerijnse start-ups te steunen; zij zijn verplicht altijd een Algerijnse zakenpartner te hebben met een grote vinger in de pap.

Maar hoe gedreven de jonge ondernemers ook zijn, de vraag dringt zich op of de start-ups geen druppel op een gloeiende plaat zijn van een gedateerd maar dominant economisch systeem in Algerije. Benslama denkt van niet: "Ik zie echt dat deze economische crisis veel jongeren heeft wakker geschud. De staat moet nu weten dat wij niet alleen maar olie willen, maar ook geld voor onze initiatieven."

Benslama's eerst lichting sociaal-ondernemers studeert binnenkort af. De vraag is of zij ook echt volgend jaar werk gaan maken van hun ondernemingen. Veel studenten geven onomwonden toe liever op zeker te spelen of naar het buitenland te willen om verder te studeren. Ook de potentiële zeep-ondernemers aarzelen. Alleen bedenkster Malha wil door met haar idee. "Algerijnen willen niet te veel te snel", zegt Benslama hierover. "Wij proberen in ieder geval bewustzijn te kweken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden