Star ontslagrecht kost helemaal geen banen

In de posterijen is het aantal flexwerkers flink toegenomen. Beeld ANP
In de posterijen is het aantal flexwerkers flink toegenomen.Beeld ANP

Er wordt veel gezegd over de flexibele arbeidsmarkt, maar kloppen die uitspraken wel? Twee hoogleraren zochten het uit.

'De Wet Werk en Zekerheid legt een grauwsluier op de arbeidsmarkt.' Of: 'Nederland is kampioen onzeker werk.' En: 'Het ontslagrecht moet soepeler, anders komen er geen vaste contracten meer bij.' Beide uitspraken over de flexibele arbeidsmarkt, maar die niet onderbouwd worden met cijfers. In een vandaag gepubliceerd rapport nemen hoogleraren Evert Verhulp (arbeidsrecht) en Paul de Beer (arbeidsverhoudingen) een aantal stellingen onder de loep.

Strikte ontslagbescherming zorgt voor meer flexibele contracten

Werkgevers roepen er al jaren om: versoepeling van het ontslagrecht. En een aantal politieke partijen lijkt er oor naar te hebben. "Werkgevers vinden het risico op een vast contract te groot", zei D66-leider Alexander Pechtold vorige zomer. Werkgevers moeten hun vaste krachten makkelijker kunnen ontslaan. Dat levert immers meer vaste contracten op, was zijn gedachte.

De vraag is of dat klopt. Nederland behoort tot de top drie van Europese landen die hun vaste krachten met hand en tand verdedigen. Maar in het minder strikte Griekenland, Spanje en Polen is het aantal flexibele krachten groter, blijkt uit cijfers van de Oeso. Daarbij valt nog maar te bezien of het versoepelen van het ontslagrecht iets uithaalt. De Polen werden minder streng, maar het aantal tijdelijke contracten nam wel toe.

Doorbetaling bij ziekte zorgt voor meer flexibele contracten

Een loden last. Zo noemt voorzitter Michaël van Straalen van MKB Nederland de verplichte doorbetaling bij ziekte. Wordt een werknemer onverhoopt langdurig ziek, dan is de werkgever verplicht 104 weken 70 procent van het loon door te betalen. Een naar Europese begrippen extreem lange periode, want in de meeste Oeso-landen zitten werkgevers maximaal zes weken aan die doorbetalingsverplichting vast. Alleen door deze regels te veranderen, kan de doorgeschoten flexibilisering aangepakt worden, zei Van Straalen dan ook in De Telegraaf.

Ook niet helemaal waar, blijkt uit het rapport van Verhulp en De Beer. Een verband tussen het aantal tijdelijke contracten en de betalingsverplichting tonen eerdere onderzoeken niet aan. Het lijkt er zelfs op dat het aantal flexibele contracten afneemt als werkgevers hun zieke werknemer langer doorbetalen, schrijven de onderzoekers.

Nederland is Europees koploper wat betreft flexibele contracten

Het stond in het NRC Handelsblad, in de Volkskrant, in Trouw. Voormalig vakbondsvoorman Ton Heerts van FNV zei het vorig jaar en zo nu en dan neemt een politicus het in de mond: Nederland is kampioen flexwerk in Europa. Maar cijfers die dat onderbouwen, zijn er niet.

Volgens Eurostat, de databank van de Europese Unie, schittert Nederland qua flexwerkers niet op een eerste, maar een vijfde plaats. Polen is het land met de meeste tijdelijke contracten. Veertig procent van de arbeidscontracten begeeft zich in de flexibele schil, tonen de cijfers. Toch kan deze uitspraak niet helemaal als mythe worden afgedaan. In de cijfers van Eurostat zijn oproepkrachten, min-maxcontracten en nul-uren-contracten niet meegenomen. De helft van alle tijdelijke krachten in Nederland heeft zo'n contract. "Het zou me niet verbazen dat als die wel worden meegeteld, we nog verder uit de pas lopen", aldus De Beer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden