Stap eens in een koeienvlaai

Wandelaars verkennen het Oudshoornpad, een nieuwe route van Natuurmonumenten over de weilanden van boer Bas Oudshoorn. (FOTO ROB HUIBERS) Beeld
Wandelaars verkennen het Oudshoornpad, een nieuwe route van Natuurmonumenten over de weilanden van boer Bas Oudshoorn. (FOTO ROB HUIBERS)

Het Groene Hart is ontoegankelijk voor wandelaars. Het prikkeldraad van de boeren sluit het landschap af. Maar boer Bas Oudshoorn opende zijn weides voor natuurliefhebbers. Ze moeten dan wel over twintig hekken heen.

Moet je nou toch eens kijken. Die kastelen van wolken, die groene horizon. De zwartbonte koeien maaien door het landschap. Het is toch net of je ìn een schilderij van Jozef Israëls of Hendrik Willem Mesdag loopt.

De akker- en rietlanden net buiten Woerdense Verlaat (Z-H) vormen een Hollands landschap dat je op de oude kartonnen schoolplaten uit de jaren vijftig tegenkomt. Maar hier bestaat dit land nog echt. Nergens hoogbouw op de horizon, geen geraas van de snelweg. Hier aan de rand van de Nieuwkoopse plassen zijn de sloten vol leven, en pikt een purperreiger de kikkers weg.

Ooit waren de sloten en vaarten de belangrijkste verkeersaders in dit gebied. Pas na de Tweede Wereldoorlog zijn hier de wegen verhard. Maar het gebied is voor wandelaars ontoegankelijk gebleven, en dat geldt eigenlijk voor het gehele Groene Hart. Vroeger kon je nog langs de slootkant struinen, maar met de komst van het prikkeldraad sloten de boeren alle wandelmogelijkheden af, zodat de natuurliefhebbers op de fiets of met de auto het gebied moesten doorkruisen.

Maar daar komt nu verandering in. Boer Bas Oudshoorn heeft zijn domein geopend voor publiek, en er samen met boswachter John Pietersen van Natuurmonumenten een wandelroute op uitgezet. Vrijwilligers hebben een jaar gewerkt aan maar liefst twintig robuuste hekken van kastanjehout die aan de zijkant allemaal zijn voorzien van een ’overstapje’. Wandelaars hoeven alleen maar de kleine rode pijltjes aan de hekken te volgen om de hordes stuk voor stuk af te werken. En intussen zien ze de panelen van de Haagse School niet op afstand vanaf de asfaltweg, maar lopen ze er middenin.

Boeren en wandelaars komen niet vaak bij elkaar over de vloer. Een enkeling duldt dat natuurliefhebbers in het kader van ’recht op overpad’ hun land oversteken, maar zo gastvrij als Oudshoorn zie je ze zelden. De veeboer met de rode wangen is dat ook niet altijd geweest, vertelt hij terwijl hij het eerste kastanjehek overklimt. „Ik ben wel altijd bewust geweest van het feit dat ik als boer bevoorrecht ben dat ik in zo’n gebied mag werken. Door mijn werk op het land ben ik dan wel van de natuur gaan houden, maar voor mij waren de natuurliefhebbers echt ander volk. Ik dacht ook altijd dat zij tegen de boeren waren.”

Dat beeld veranderde toen Oudshoorn bij natuurorganisatie IVN een gidscursus ging volgen. „We kregen les in een verbouwde boerderij. In de deel hingen allemaal antieke landbouwwerktuigen aan de balken, prachtig hersteld. Gekoesterd bijna. Ik dacht: die mensen hier moeten wel van boeren houden. En die aanblik heeft mijn beeld ingrijpend veranderd. We hebben iets gemeenschappelijks.”

Met Oudshoorn en John Pietersen van Natuurmonumenten voorop, gaat het naar het volgende hek. „Wat hier zo mooi is”, zegt Pietersen, „is de aanwezigheid van afwezigheid. Hier is helemaal niks, lijkt het, maar moet je eens in die sloten kijken. Die zitten vol leven. Op het oppervlak zie je drijvend kikkerbeet. Onder water krioelt het van de vissen en amfibieën. En kijk daar: een buizerd. Hij nestelt in het riet.”

Oudshoorn vertelt dat hij tijdens zijn cursus steeds beter de glunderende gezichten van wandelaars herkende als zij dit prachtige landschap in zich opnamen. „Maar ze moesten wel bij het hek blijven staan. Op een gegeven moment dacht ik: ik ga ze uitnodigen. Als ik als boer hier dagelijks de natuur beleef, mogen zij het ook. Laten zij maar eens voelen hoe zompig dit oude veenland soms is, laat ze eens in een koeienvlaai trappen. En de koeien mag je aaien.”

Zo ontstond het contact tussen de boer en de buren: Pietersen van Natuurmonumenten. Samen zetten ze een tocht van drie kilometer uit over zijn land. Als dank is de wandeling vernoemd naar de boer: het Oudshoornpad is daarmee een van de weinige paden die niet postuum zijn vernoemd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden